"ตื่นกลางดึกแล้วหลับต่อยาก" ปัญหาเรื้อรังที่แก้ไขได้ เช็กสาเหตุ และวิธีแก้ให้หลับสนิทถึงเช้า

เชื่อว่าหลายคนคงเคยเจอปัญหา “นอนหลับยาก” หรือนอนแล้วแต่อยู่ ๆ ก็สะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึก พอจะนอนต่อกลับกลายเป็นว่าตาค้าง คิดเรื่องนู้นเรื่องนี้วนไปมา จนสุดท้ายก็นอนไม่หลับจนถึงตอนเช้า บางคนอาจเครียดเรื่องงานหรือเรื่องส่วนตัวในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง แต่พอเวลาผ่านไปเราก็สามารถกลับมานอนหลับได้เองตามปกติ 

อาการนอนไม่หลับเป็นครั้งคราวสามารถพบได้ร้อยละ 30-35 ในประชากรทั่วไป ซึ่งพบได้ทุกช่วงวัย และพบมากที่สุดในผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุมักมีคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี และมีโรคทางกายมากขึ้น จึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการนอนไม่หลับ

ภาวะนอนไม่หลับนั้นเกิดได้จากหลายสาเหตุ สาเหตุหนึ่งที่ไม่อาจมองข้ามและทุกช่วงวัยพบเจอได้บ่อยคือ การตื่นกลางดึกและไม่สามารถกลับไปหลับได้ (Middle Insomnia) มักจะตื่นอยู่มากกว่า 20 นาทีในเด็กและผู้ใหญ่ตอนต้น หรือมากกว่า 30 นาทีในผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ โดยเฉลี่ยพบว่าต้องใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมงถึงจะสามารถหลับต่อไปได้ ทำให้พักผ่อนไม่เพียงพอ ซึ่งการนอนไม่หลับในลักษณะนี้อาจเกิดขึ้นได้ทั้งแบบชั่วคราวจากปัญหาความวิตกกังวล ความเครียด ความไม่สุขสบายตัวจากการเจ็บป่วย หรือจากสภาพแวดล้อมต่าง ๆ เช่น เสียงดังไป อากาศร้อนไป และอีกรูปแบบหนึ่งคือแบบเรื้อรัง ซึ่งต้องหาสาเหตุเพื่อการรักษาที่ถูกต้อง2

ผลกระทบต่อสุขภาพ

จากการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมานในกลุ่มตัวอย่างประมาณ 5 ล้านคน พบว่าการนอนหลับไม่เพียงพอ โดยเฉพาะการนอนหลับน้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อคืน เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลให้อัตราการเสียชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังต่างๆ ได้แก่ โรคอ้วน โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง และโรคหัวใจและหลอดเลือด (Itani et al., 2017)3 จะเห็นได้ว่าการนอนหลับที่เพียงพอนั้นถือเป็นปัจจัยหนึ่งที่สำคัญของการมีสุขภาพที่ดีนั่นเอง