จิตแพทย์เผยคำพูดที่ว่า “กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์มันยาก” ประโยคหวังดี ที่อาจกลายเป็นการผลักคนให้ "จมน้ำ"

นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี
ได้โพสต์เฟซบุ๊ก "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา" โดยระบุว่า
คนกำลังจมน้ำ ไม่ได้ต้องการคำสอนว่า “มหาสมุทรมีค่าแค่ไหน”
จากข่าวการจากไปของไรเดอร์คนหนึ่ง หลังพบรถจักรยานยนต์จอดทิ้งไว้บริเวณเชิงสะพานพระราม 7 มีความคิดเห็นหนึ่งเขียนประมาณว่า “รู้ไหม กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์มันยากมากๆ” ซึ่งผมเชื่อว่าคนพูดไม่ได้มีเจตนาร้ายเลย แต่กำลังพยายามบอกว่า ชีวิตมีค่านะ อย่าเพิ่งทิ้งมันไป
แต่ปัญหาคือ ความหมายที่ผู้พูดส่งออกไป กับสิ่งที่คนกำลังสิ้นหวังได้รับอาจไม่เหมือนกัน เพราะคนที่ทุกข์ใจอย่างรุนแรงไม่ได้ไม่รู้ว่าชีวิตมีค่า แต่ความเจ็บปวดอาจบีบโลกทางความคิดให้แคบลง หรือที่เรียกว่า cognitive constriction เหมือนอยู่ในห้องที่มีประตูหลายบาน แต่ในเวลานั้นกลับมองเห็นทางออกเพียงทางเดียว
เพราะฉะนั้นคำพูด “คิดถึงพ่อแม่บ้างสิ” “คนอื่นลำบากกว่ายังสู้เลย” หรือ “ชีวิตมีค่าขนาดนี้ทำไมคิดสั้น” แม้เกิดจากความหวังดี แต่อาจเพิ่มความรู้สึกผิดเข้าไปบนความเจ็บเดิม จาก “ฉันทนไม่ไหวแล้ว” กลายเป็น “ฉันแย่มากที่แม้แต่ชีวิตตัวเองยังรักษาไว้ไม่ได้”

สรุปข่าว
นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี
ได้โพสต์เฟซบุ๊ก "คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา" โดยระบุว่า
คนกำลังจมน้ำ ไม่ได้ต้องการคำสอนว่า “มหาสมุทรมีค่าแค่ไหน”
จากข่าวการจากไปของไรเดอร์คนหนึ่ง หลังพบรถจักรยานยนต์จอดทิ้งไว้บริเวณเชิงสะพานพระราม 7 มีความคิดเห็นหนึ่งเขียนประมาณว่า “รู้ไหม กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์มันยากมากๆ” ซึ่งผมเชื่อว่าคนพูดไม่ได้มีเจตนาร้ายเลย แต่กำลังพยายามบอกว่า ชีวิตมีค่านะ อย่าเพิ่งทิ้งมันไป
แต่ปัญหาคือ ความหมายที่ผู้พูดส่งออกไป กับสิ่งที่คนกำลังสิ้นหวังได้รับอาจไม่เหมือนกัน เพราะคนที่ทุกข์ใจอย่างรุนแรงไม่ได้ไม่รู้ว่าชีวิตมีค่า แต่ความเจ็บปวดอาจบีบโลกทางความคิดให้แคบลง หรือที่เรียกว่า cognitive constriction เหมือนอยู่ในห้องที่มีประตูหลายบาน แต่ในเวลานั้นกลับมองเห็นทางออกเพียงทางเดียว
เพราะฉะนั้นคำพูด “คิดถึงพ่อแม่บ้างสิ” “คนอื่นลำบากกว่ายังสู้เลย” หรือ “ชีวิตมีค่าขนาดนี้ทำไมคิดสั้น” แม้เกิดจากความหวังดี แต่อาจเพิ่มความรู้สึกผิดเข้าไปบนความเจ็บเดิม จาก “ฉันทนไม่ไหวแล้ว” กลายเป็น “ฉันแย่มากที่แม้แต่ชีวิตตัวเองยังรักษาไว้ไม่ได้”

ในทางจิตวิทยา การช่วยคนในภาวะวิกฤตจึงควรเริ่มจากการสร้าง connection ก่อน correction *เชื่อมโยงก่อนแก้ไข รับฟังก่อนสั่งสอน* เพราะคนกำลังจมน้ำไม่ได้ต้องการให้เราอธิบายว่ามหาสมุทรมีคุณค่าเพียงใด แต่ต้องการใครสักคนโยนห่วงชูชีพลงไป แล้วบอกว่า “ตอนนี้มันหนักมากใช่ไหม เราอยู่ตรงนี้ด้วยกันก่อน”
ดังนั้น “กว่าจะได้เกิดเป็นมนุษย์มันยากมากๆ” ไม่ใช่ประโยคที่ผิด แต่ก่อนพูดกับคนที่กำลังสิ้นหวัง เราอาจต้องถามอีกข้อว่า ในสภาพจิตใจของเขาตอนนี้ ประโยคนี้จะเป็นมือที่ช่วยดึงเขาขึ้นมา หรือเป็นเท้าที่เราเผลอถีบเขาลงไปอีก
เพราะบางครั้งการช่วยชีวิตคนๆหนึ่ง ไม่ได้เริ่มจากการสอนให้เขารู้ว่าชีวิตมีค่าแค่ไหน แต่เริ่มจากการทำให้เขารู้ว่า ในวันที่เขามองไม่เห็นคุณค่าของชีวิตตัวเอง เขายังไม่จำเป็นต้องอยู่กับความเจ็บปวดนั้นเพียงลำพัง
ข้อมูลจาก เพจ คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา
- "เครียด" ทีไรท้องไส้พังทุกที? เจาะลึกวิธีตัดวงจร "สมองเครียด - กินข้าวไม่ลง" ให้ถูกจุด
- คนไทยป่วย "ภาวะซึมเศร้า-เครียด" บางรายคิดปลิดชีพตัวเอง เตือนภัยเงียบจากโรควิถีชีวิต!
- ทำไม"แพนิก" กับ "ซึมเศร้า" ถึงเป็นเพื่อนซี้กัน? เมื่อโรคทางใจชวนกันมาเป็นแพ็คคู่
- "เครียดเรื่องเงิน" จนจะเป็น "ซึมเศร้า" คู่มือดูแลใจสำหรับคน "แบกหนี้ไว้คนเดียว"
- ดูข่าว "ฮลุน" แล้วใจหาย รู้สึกดิ่งจนไม่อยากทำอะไร แบบนี้ผิดปกติหรือเปล่า? จิตแพทย์มีคำตอบ
ที่มาข้อมูล : นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี
ที่มารูปภาพ : Envato
ชื่นชอบในการติดตามข่าวสาร และเรื่องราว "ฮีลใจ" เพราะเชื่อว่าการมีใจที่แข็งแรง คือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง
