ทำไมตอนเครียดถึงยิ่งหิว ยิ่งอยากกินมากกว่าปกติ

เมื่อร่างกายเผชิญความเครียด ร่างกายจะเปิดใช้งานโหมดสู้กับภัยทันที โดยเฉพาะระบบฮอร์โมน cortisol ซึ่งมีมีหน้าที่เพิ่มพลังงานให้ร่างกายพร้อมรับสถานการณ์ที่ตึงเครียด เช่น เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด และปรับการใช้พลังงานของเซลล์

แต่ผลที่ตามมาคือ ความอยากอาหารมักเพิ่มขึ้นด้วย โดยเฉพาะอาหารที่ให้พลังงานสูง

ในสมองยังมีระบบอีกชุดหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับความอยากอาหาร นั่นคือ ระบบรางวัลของสมอง (reward system)

ระบบนี้เกี่ยวข้องกับสารสื่อประสาทชื่อ โดพามีน (dopamine) ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เกิดความรู้สึกพึงพอใจ

เมื่อเราเครียด สมองจะมีแนวโน้มแสวงหาสิ่งที่ช่วยให้รู้สึกดีขึ้น อาหารที่มีน้ำตาลหรือไขมันสูงสามารถกระตุ้นระบบนี้ได้ จึงทำให้หลายคนรู้สึกอยากกินเพื่อคลายความตึงเครียด

อีกด้านหนึ่ง ร่างกายมีระบบควบคุม ความอิ่มผ่านฮอร์โมนจากเนื้อเยื่อไขมัน เช่น เลปติน (leptin) ฮอร์โมนนี้ทำหน้าที่ส่งสัญญาณไปยังสมองว่า ร่างกายมีพลังงานเพียงพอแล้ว และควรลดการกินลง

ในคนที่มีภาวะน้ำหนักเกิน เนื้อเยื่อไขมันจะเริ่มหลั่งสารก่ออักเสบไปทั่ว ภาวะนี้สามารถรบกวนการทำงานของสัญญาณเลปตินที่ส่งไปยังสมอง

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า ภาวะดื้อเลปติน (leptin resistance) แม้เลปตินจะถูกสร้างมากขึ้น แต่สัญญาณกลับถูกสมองรับรู้ได้ลดลง ทำให้ระบบเบรกความหิวทำงานได้ไม่เต็มที่

ดังนั้น ถ้ายิ่งมีน้ำหนักเกิน มีภาวะอ้วน แล้วยังประสบความเครียดเรื้อรัง

• cortisol ยิ่งเพิ่มความอยากอาหาร
• ระบบรางวัลของสมองกระตุ้นการกินอาหารพลังงานสูง
• การอักเสบจากเนื้อเยื่อไขมันรบกวนสัญญาณเลปตินทำให้อิ่มยาก

ทำให้กินเยอะขึ้นทยิ่งเสริมภาวะอ้วนให้มากขึ้นไปอีกเกิดเป็นวงจรอุบาทว์วนไปวนมาที่แก้ยากมากขึ้น ดังนั้นสุขภาพจิตโคตรสำคัญ บางครั้งชีวิตมันนำพาให้เราไปสู่ภาวะเครียดทุกวินาทีโดยไม่รู้ตัว อย่าลืมดูสุขภาพจิตเสมอ

ควบคู่ไปกับการดูแลสุขภาพให้องค์รวมตั้งแต่วันนี้เลยค่ะ กิน นอน ออกกำลังกาย ทำไปตาม check list เลยค่ะ ยิ่งเปลี่ยนไว ยิ่งแก้ได้ไวค่ะ

ขอบคุณข้อมูลจาก เพจ Tensia