"รอดชีวิต" แต่ทำไม? "รู้สึกผิดที่ยังหายใจ" ทำความรู้จัก "Survivor’s Guilt" ความเจ็บปวดของคนที่ยังมีชีวิตอยู่

Survivor’s Guilt หรือ "ความรู้สึกผิดของผู้รอดชีวิต" เป็นภาวะทางจิตใจที่เกิดขึ้นเมื่อบุคคลรอดจากเหตุการณ์ร้ายแรงแต่กลับรู้สึกผิดที่ตนเองยังมีชีวิตอยู่ ในขณะที่คนอื่นเสียชีวิตหรือได้รับบาดเจ็บหนัก ภาวะนี้พบได้บ่อยใน ผู้รอดชีวิตจากอุบัติเหตุ สงคราม ภัยพิบัติ โรคร้ายแรง หรือเหตุการณ์ที่มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก แม้ว่าความรู้สึกนี้จะไม่ใช่โรคทางจิตเวชโดยตรง แต่สามารถนำไปสู่ภาวะ ซึมเศร้า วิตกกังวล หรือ PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder) ได้ วันนี้เราจะมาทำความเข้าใจถึงที่มาของ Survivor’s Guilt และแนวทางรับมือกับภาวะนี้

Survivor’s Guilt คืออะไร?

Survivor’s Guilt เป็นอาการทางจิตใจที่บุคคลรู้สึกผิดว่าตนเองไม่สมควรมีชีวิตอยู่ หรือ รู้สึกว่าควรทำบางสิ่งเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นให้รอดแต่ทำไม่ได้

อาการนี้พบได้ในหลายสถานการณ์ เช่น

-ผู้รอดชีวิตจากอุบัติเหตุร้ายแรง

- ทหารผ่านศึกที่รอดชีวิตจากสงคราม

- ผู้ป่วยที่หายจากโรคร้ายแรง แต่เห็นเพื่อนร่วมโรคเสียชีวิต

- บุคคลที่รอดจากเหตุการณ์ก่อการร้ายหรือภัยพิบัติ

อาการของ Survivor’s Guilt : ผู้ที่มีภาวะนี้มักมีอาการทางอารมณ์และพฤติกรรม เช่น

- รู้สึกผิดอย่างรุนแรง คิดว่าตนเองไม่น่ารอดมาได้

- นอนไม่หลับ ฝันร้าย หรือมี Flashback นึกถึงเหตุการณ์ซ้ำๆ

- หลีกเลี่ยงสถานที่หรือคนที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์

- อารมณ์แปรปรวน ซึมเศร้า หรือหมดกำลังใจในชีวิต

- ทำร้ายตัวเอง หรือรู้สึกว่าต้อง "ชดใช้" บางอย่าง

Survivor’s Guilt เป็นอาการทางจิตใจที่บุคคลรู้สึกผิดว่าตนเองไม่สมควรมีชีวิตอยู่ หรือ รู้สึกว่าควรทำบางสิ่งเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นให้รอดแต่ทำไม่ได้ มีงานวิจัยพบว่า กว่า 90% ของผู้รอดชีวิตจากภัยพิบัติครั้งใหญ่เคยมี Survivor’s Guilt แม้ว่าจะหายไปเองในบางราย แต่ในบางกรณีอาจกลายเป็น PTSD ได้