ฮูตีจะปิดทะเลแดงได้จริงไหม หลังยึดเมืองตามแนวชายฝั่งเยเมน กระทบซาอุดีอาระเบียมากน้อยแค่ไหน ?

ผลกระทบต่อซาอุดีอาระเบีย

การที่กลุ่มฮูตีสามารถควบคุมเส้นทางเดินเรือบริเวณช่องแคบบับ อัล-มันเดบได้ทั้งหมด จะยิ่งซ้ำเติมวิกฤตพลังงานโลกที่กำลังเกิดขึ้น เพราะราคาพลังงานและต้นทุนการจัดหาพลังงานจะเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งกระทบกับซาอุดีอาระเบีย ผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ของโลกแน่นอน

นับตั้งแต่อิหร่านปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซ ซาอุดีอาระเบียพยายามเพิ่มการใช้ท่อส่งน้ำมันดิบสายตะวันออก-ตะวันตก ซึ่งทอดยาวจากแหล่งน้ำมันอับไกก์ ข้ามคาบสมุทรอาหรับอันกว้างใหญ่ไปยังเมืองท่าญันบูทางชายฝั่งทะเลแดง จากนั้นน้ำมันสามารถขนส่งทางเรือผ่านทะเลแดง 

ท่อส่งน้ำมันดังกล่าวเริ่มใช้งานมาตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1980 และสร้างขึ้นโดยเฉพาะเพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากถูกปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเคยต้องปิดเส้นทางชั่วคราวจากที่กลุ่มฮูตีส่งโดรนโจมตีในปี 2019

นับตั้งแต่เกิดสงครามในเดือนกุมภาพันธ์ ซาอุดีอาระเบียเพิ่มกำลังการส่งน้ำมันผ่านท่อดังกล่าวจนเต็มศักยภาพ ทำให้สามารถสูบน้ำมันข้ามประเทศไปยังชายฝั่งทะเลแดงได้มากถึง 7 ล้านบาร์เรลต่อวัน จากเดิม 5 ล้านบาร์เรลต่อวันก่อนเกิดสงคราม ส่งผลให้ปริมาณน้ำมันซาอุดีอาระเบียที่ขนส่งผ่านช่องแคบบับ อัล-มันเดบเพิ่มขึ้น 21% เมื่อเทียบกับช่วงก่อนสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน

ส่วนกลุ่มฮูตีได้โจมตีเรือบรรทุกน้ำมันของซาอุดีอาระเบียในทะเลแดงเป็นการตอบโต้ แต่ขณะนี้กลุ่มฮูตีควบคุมชายฝั่งเยเมนทั้งหมด รวมถึงช่องแคบบับ อัล-มันเดบ ซึ่งล่าสุดมีรายงานแลวว่า ซาอุดีอาระเบียระงับการใชท่อส่งน้ำมันดังกล่าวแล้ว

ฮูตีจะคุมทะเลแดงได้จริงไหม ?

ความพ่ายแพ้ของกองกำลังรัฐบาลเยเมนเมื่อวันพฤหัสบดี (10 กันยายน) แทบจะเป็นการเปิดทางให้กลุ่มฮูตีคว้าชัยชนะไปได้อย่างง่ายดาย 

กองกำลังรัฐบาลเยเมนมีอยู่ราว 300,000 นาย ขณะที่กลุ่มฮูตีมีกำลังประมาณ 250,000 นาย

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ความแตกแยกภายในกองทัพเยเมน ประกอบกับแรงกดดันจากซาอุดีอาระเบีย ทำให้แนวรบของฝ่ายรัฐบาลแตกเป็นเสี่ยง ๆ และขาดความเป็นเอกภาพ ซึ่งไม่เพียงพอที่จะรับมือกับกลุ่มฮูตีที่มีความคล่องตัวและปรับเปลี่ยนยุทธวิธีได้อย่างรวดเร็ว

โมฮาหมัด เอลมาสรี ศาสตราจารย์จากสถาบันบัณฑิตศึกษาด้านการศึกษาระหว่างประเทศแห่งโดฮา กล่าวถึงกลุ่มฮูตีว่า “กองกำลังฮูตีในปัจจุบันมีขีดความสามารถสูงกว่ากองกำลังที่ซาอุดีอาระเบียเคยเผชิญเมื่อราวหนึ่งทศวรรษก่อน” 

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กลุ่มฮูตีสามารถเข้าถึงอาวุธจากอิหร่าน ตั้งแต่ขีปนาวุธ โดรน ไปจนถึงระบบป้องกันภัยทางอากาศ ทำให้กลุ่มมีคลังอาวุธขนาดใหญ่ ซึ่งมีศักยภาพสูง

อย่างไรก็ตาม อันเดรียส ครีก รองศาสตราจารย์จากคิงส์คอลเลจลอนดอน ให้สัมภาษณ์กับอัลจาซีราว่า แม้กลุ่มฮูตีจะคว้าชัยชนะได้อย่างรวดเร็ว แต่กลุ่มกลับ “บริหารปกครองได้แย่มาก” และไม่น่าจะสามารถรักษาการปิดกั้นช่องแคบบับ อัล-มันเดบไว้ได้ในระยะยาว

ความสำเร็จในการรุกคืบของกลุ่มฮูตีไม่ได้เกิดจากการที่ฝ่ายตรงข้ามประเมินศักยภาพของกลุ่มต่ำเกินไป แต่เป็นเพราะมีการประเมินศักยภาพของกองกำลังพันธมิตรที่มีซาอุดีอาระเบียหนุนหลังสูงเกินจริง

ด้านซาเลห์ จากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ชี้ว่า จริง ๆ แล้วกลุ่มฮูตีไม่จำเป็นต้องควบคุมช่องแคบบับ อัล-มันเดบ หรือทะเลแดงทั้งหมด เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย เพียงสร้างความหวาดเสียวหรือทำให้เกิดความเสี่ยงขึ้นมา ก็เพียงพอที่จะกดดันบริษัทเดินเรือและบริษัทประกันภัยให้มองว่า ช่องแคบแห่งนี้มีความเสี่ยงสูงเกินกว่าจะเดินเรือผ่าน

คำถามสำคัญในขณะนี้คือ ซาอุดีอาระเบียจะสามารถใช้กำลังทางอากาศของตนเองหยุดยั้งกลุ่มฮูตีได้อย่างมีประสิทธิภาพหรือไม่ โดยในช่วง 24 ชั่วโมงที่ผ่านมา กองกำลังซาอุดีอาระเบียได้ยิงขีปนาวุธหลายสิบลูกเข้าใส่พื้นที่ที่กลุ่มฮูตีควบคุม รวมถึงเมืองโมคา แต่จนถึงขณะนี้ยังไม่ปรากฏว่าการโจมตีดังกล่าวสามารถหยุดการรุกคืบของกลุ่มฮูตีได้

ขณะเดียวกัน ผู้เชี่ยวชาญมองว่า ข้อตกลงด้านกลาโหมฉบับใหม่ระหว่างซาอุดีอาระเบีย ปากีสถาน และตุรกี ไม่น่าจะถูกนำมาใช้ในสถานการณ์นี้ เนื่องจากแต่ละประเทศต้องการหลีกเลี่ยงการยกระดับความขัดแย้งในสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน

ดูเหมือนว่า สหรัฐฯ ก็ยังไม่พร้อมให้ความช่วยเหลือเช่นกัน เว็บไซต์ข่าว Axios ของสหรัฐฯ รายงานว่า มกุฎราชกุมารโมฮัมเหม็ด บิน ซัลมาน ของซาอุดีอาระเบีย โทรศัพท์หาประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สองครั้งในวันพฤหัสบดี และขอให้สหรัฐฯ ส่งกองกำลังทางอากาศโจมตีกลุ่มฮูตี แต่ทรัมป์ปฏิเสธ