สหรัฐฯ เปิดศึกภาษี ไทยโดนด้วย 12.5% อ้างปัญหาแรงงานบังคับ

การดำเนินการครั้งนี้ถือเป็นความเคลื่อนไหวล่าสุดของสงครามการค้าที่กลับมาร้อนแรงอีกครั้ง ภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งผลักดันนโยบายภาษีศุลกากรอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่กลับเข้าสู่ทำเนียบขาว

ก่อนหน้านี้ ศาลฎีกาสหรัฐฯ มีคำวินิจฉัยว่าภาษีนำเข้าหลายรายการที่รัฐบาลทรัมป์เคยประกาศใช้ภายใต้อำนาจฉุกเฉินนั้น ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เนื่องจากประธานาธิบดีใช้อำนาจเกินขอบเขตที่กฎหมายกำหนด หลังคำตัดสินดังกล่าว ทำเนียบขาวจึงหาช่องทางทางกฎหมายอื่นเพื่อเดินหน้าผลักดันนโยบายภาษี ซึ่งถือเป็นหนึ่งในนโยบายเศรษฐกิจสำคัญของทรัมป์

เมื่อเดือนที่แล้ว รัฐบาลสหรัฐฯ ได้เสนอแนวคิดเรียกเก็บภาษีในอัตรา 10-12.5% กับสินค้านำเข้าจากหลายประเทศ โดยอ้างว่าประเทศเหล่านั้นยังไม่ดำเนินการอย่างจริงจังในการป้องกันการใช้แรงงานบังคับในห่วงโซ่อุปทาน

เจมีสัน กรีเออร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ระบุว่า มาตรการนี้จะช่วยแก้ไขทั้งปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนและแนวปฏิบัติทางการค้าที่บิดเบือนการแข่งขัน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของแรงงานทั่วโลก โดยกรีเออร์อาศัยอำนาจตาม มาตรา 301 ของกฎหมายการค้าปี 1974 (Trade Act of 1974) ซึ่งเปิดทางให้รัฐบาลสหรัฐฯ ใช้มาตรการตอบโต้ประเทศที่ดำเนินนโยบายทางการค้าซึ่งสร้างภาระหรือจำกัดการค้าของสหรัฐฯ

ก่อนหน้านี้เพียงไม่กี่วัน รัฐบาลทรัมป์ยังได้ใช้อีกกฎหมายหนึ่ง คือ มาตรา 338 ของกฎหมายภาษีศุลกากรปี 1930 (Tariff Act of 1930) เพื่อเรียกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าจากแคนาดาในอัตราสูงถึง 50%

ภาษีดังกล่าวจะครอบคลุม 60 ประเทศคู่ค้าหลัก ซึ่งรวมกันคิดเป็น 99.4% ของสินค้านำเข้าทั้งหมดของสหรัฐฯ รัฐบาลทรัมป์ยังระบุว่า การห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับถือเป็นเงื่อนไขสำคัญ ของข้อตกลงการค้าแบบต่างตอบแทน (Reciprocal Trade Agreements) ที่สหรัฐฯ ทำกับประเทศต่าง ๆ

จนถึงขณะนี้มี 10 ประเทศ ที่ตกลงจะออกกฎหมายลักษณะดังกล่าว ขณะที่อีกหลายประเทศได้เริ่มดำเนินมาตรการหลังถูกสหรัฐฯ ตรวจสอบในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ประเทศที่ให้คำมั่นว่าจะออกกฎหมายและบังคับใช้อย่างจริงจัง จะถูกเก็บภาษีในอัตรา 10% ส่วนประเทศที่ยังไม่ดำเนินการจะถูกเรียกเก็บในอัตรา 12.5%

ขณะที่หลายประเทศเริ่มแสดงท่าทีไม่เห็นด้วยต่อมาตรการใหม่ของสหรัฐฯ โดยรัฐบาลบราซิลระบุว่า การขึ้นภาษีครั้งนี้เป็นมาตรการที่ "ไร้เหตุผล" และ "ใช้อำนาจตามอำเภอใจ"

บราซิลซึ่งถูกเก็บภาษีในอัตรา 12.5% ระบุว่าจะใช้มาตรการตอบโต้ภายใต้กฎหมาย "Reciprocity Law" หรือกฎหมายตอบโต้ทางการค้า พร้อมทั้งมองหาความร่วมมือกับประเทศคู่ค้าอื่นเพิ่มเติม

ก่อนหน้านี้ในเดือนเดียวกัน สหรัฐฯ ยังได้เรียกเก็บภาษี 25% กับสินค้าหลายประเภทจากบราซิล เช่น เฟอร์นิเจอร์ เครื่องจักร และน้ำตาล ขณะที่สินค้าบางรายการ เช่น เนื้อวัวและกาแฟ ยังคงได้รับการยกเว้น

ด้านรัฐบาลญี่ปุ่นแสดงความ "เสียใจ" ต่อมาตรการดังกล่าว พร้อมย้ำว่าการค้าของญี่ปุ่นดำเนินไปตามกฎระเบียบการค้าระหว่างประเทศ

ขณะที่รัฐมนตรีการค้าของออสเตรเลีย ระบุว่าภาษีชุดใหม่นั้น "ไม่มีเหตุผลโดยสิ้นเชิง" และยืนยันว่าจะเดินหน้าผลักดันให้สหรัฐฯ ยกเลิกมาตรการภาษีทั้งหมดที่ใช้กับสินค้าของออสเตรเลีย