“จอร์เจีย” (Georgia) ที่ไม่ใช่รัฐหนึ่งของสหรัฐฯ แต่คือ “ประเทศจอร์เจีย” ประเทศเล็ก ๆ แห่งนี้ไม่เพียงเป็นจุดบรรจบของวัฒนธรรมที่หลากหลาย แต่ยังเต็มไปด้วยภูมิประเทศอันงดงามตระการตาด้วยเทือกเขาสลับไปมาและปราสาทโบราณที่มีกลิ่นอายแบบยุโรปราวกับในเทพนิยาย และนั่นทำให้ประะเทศนี้มีทั้งเสน่ห์ที่ลึกลับแต่ก็น่าค้นหาในเวลาเดียวกัน

แล้ว “จอร์เจีย” ตั้งอยู่ตรงไหนบนแผนที่โลก ?

ประเทศจอร์เจีย ตั้งอยู่บนรอยต่อระหว่าง 2 ทวีป คือ ทวีปเอเชียและทวีปยุโรป บนเทือกเขาคอเคซัส ซึ่งตำแหน่งที่ตั้งของจอร์เจียอยู่บนจุดตัดทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญเป็นบริเวณที่ทวีปยุโรปมาบรรจบกับเอเชีย มีทะเลดำตั้งอยู่ทางตะวันตกและยังมีพื้นที่ทะเลทรายอยู่ทางตอนใต้ โดยมีพรมแดนติดกับรัสเซีย อาเซอร์ไบจาน อาร์เมเนีย และตุรกี 

รู้จัก “กรุงทบิลิซี”

“กรุงทบิลิซี” เป็นทั้งเมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดของจอร์เจียตั้งอยู่ริมแม่น้ำมตควารีและกรุงทบิลิซียังมีภูเขาล้อมรอบทั้งสามด้านซึ่งครอบคลุมไปถึงเส้นทางสายไหโบราณมที่อยู่ในเขตของจอร์เจียด้วย นักโบราณคดีเชื่อว่าชุมชนแห่งแรกในพื้นที่ที่เป็นทบิลิซีในปัจจุบันมีมาตั้งแต่สหัสวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล และการตั้งอยู่บนเส้นทางสายไหมโบราณทำให้กรุงทบิลิซีกลายเป็นศูนย์กลางความหลากหลายทางวัฒนธรรม ซึ่งสะท้อนให้เห็นผ่านความหลากหลายทางชาติพันธุ์และสถาปัตยกรรมอันผสมผสานของเมืองในปัจจุบัน

ดังนั้น เมื่อลงเดินสำรวจเมืองเก่ารอบๆ กรุงทบิลิซี เราก็จะพบทั้งโบสถ์เก่าแก่ของชาวจอร์เจียและอาร์เมเนีย หรือแม้แต่มัสยิด โบสถ์ยิว รวมถึงซากของวิหารไฟโซโรอัสเตอร์ที่อยู่ทางตอนเหนือสุดแห่งหนึ่งของโลกที่กรุงทบิลิซีด้วย

ชื่อ ทบิลิซี มาจากคำภาษาจอร์เจียโบราณว่า “tbili” ซึ่งหมายถึง “ความอบอุ่น” เนื่องจากเมืองแห่งนี้มีแหล่งน้ำร้อนกำมะถันตามธรรมชาติ และเพราะเหตุนี้ทำให้ในกรุงทบิลิซีเป็นบ้านของ “บ่อน้ำแร่ร้อน” ที่ผุดขึ้นมาตามธรรมชาติจากใต้พื้นดินและเราสามารถหาโรงอาบน้ำแร่ร้อนได้ในจุดต่าง ๆ ของกรุงทบิลิซี

เส้นทางของจอร์เจีย…

จอร์เจียเคยเป็นอดีตประเทศสมาชิกสหภาพโซเวียต…

ตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา จอร์เจียตกเป็นพื้นที่แข่งขันแย่งชิงอิทธิพลระหว่างเปอร์เซีย ตุรกี และรัสเซีย ก่อนที่ในที่สุดจะถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิรัสเซียในศตวรรษที่ 19 แต่หลังสหภาพโซเวียตล่มสลายจอร์เจียประกาศเอกราชในปี 1991

แต่สถานการณ์ระหว่างจอร์เจียและรัสเซียก็กลับมาตึงเครียดอีกหลัง “การปฏิวัติดอกกุหลาบ” (Rose Revolution) ในปี 2003 โดยรัฐบาลรัสเซียให้การสนับสนุนภูมิภาคอับคาเซียและเซาท์ออสซีเชียซึ่งต้องการแยกตัวออกจากจอร์เจีย จนนำไปสู่สงครามช่วงสั้น ๆ ในปี 2008 แต่หลังจากรัสเซียบเปิดปฏิบัติการทางทหารต่อยูเครนในปี 2022 รัฐบาลจอร์เจียก็เริ่มปรับทิศทางออกห่างจากโลกตะวันตกมากขึ้น

จนกระทั่งในปี 2023 จอร์เจียได้รับสถานะประเทศผู้สมัครเข้าเป็นสมาชิกสหภาพยุโรป แต่เส้นการเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพยุโรปกลับสะดุดลง เมื่อผู้นำสหภาพยุโรประบุว่า กฎหมายควบคุมสื่อของจอร์เจียได้สะท้อนถึง “ความถดถอย” ของรัฐบาลจอร์เจีย 

นอกจากเส้นทางของจอร์เจียที่จะเข้าสหภาพยุโรปไม่สำเร็จแล้ว จอร์เจียยังโดนสหภาพยุโรป “ระงับสิทธิ์” เดินทางโดยไม่ต้องขอวีซ่า โดยมาตรการนี้มีผลกับนักการทูต เจ้าหน้าที่รัฐบาล และรัฐมนตรีของจอร์เจีย ที่จะสูญเสียสิทธิ์เดินทางโดยไม่ต้องขอวีซ่าในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป ซึ่งเป็นมาตรการตอบโต้กรณีที่จอร์เจียมีแนวโน้มถอยหลังด้านประชาธิปไตยตลอดจนสิทธิมนุษยชนและสิทธิขั้นพื้นฐานอย่างจงใจและต่อเนื่อง 

“คาจา คัลลัส” หัวหน้าฝ่ายนโยบายต่างประเทศของสหภาพยุโรป กล่าวว่า หากรัฐบาลจอร์เจียโจมตีประชาชนของตัวเอง ปิดปากนักข่าว และจำกัดเสรีภาพ ก็ย่อมต้องมีผลตามมา EU ระบุว่า การระงับสิทธิ์จะมีผลเป็นเวลา 1 ปี และอาจขยายเวลาออกไปได้อีก 2 ปี หากรัฐบาลจอร์เจียไม่ดำเนินการแก้ไขปัญหาทางการเมืองที่กำลังเกิดขึ้น 

และนั่นทำให้จอร์เจียกำลังขยับเข้าใกล้รัสเซียและห่างชาติตะวันตกมากขึ้นไปอีก…

ก่อนหน้านี้ ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป 19 จากทั้งหมด 27 ประเทศ ได้ระงับสิทธิ์การเดินทางโดยไม่ต้องขอวีซ่าสำหรับเจ้าหน้าที่จอร์เจียไปแล้ว ในเวลานั้น กระทรวงการต่างประเทศจอร์เจียระบุว่า มาตรการดังกล่าวจะทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างจอร์เจียกับสหภาพยุโรปแย่ลง แทนที่จะช่วยปรับปรุงให้ดีขึ้น

ขณะเดียวกัน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาจอร์เจียได้กลับไปกระชับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับรัสเซีย ซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้านมากขึ้น ซึ่งความเคลื่อนไหวนี้ถูกมองว่า “สวนทาง” กับภาพลักษณ์ในอดีตของจอร์เจียซึ่งเคยถูกมองว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความเป็นประชาธิปไตยและมีแนวคิดสนับสนุนตะวันตกมากที่สุดประเทศหนึ่งที่แยกตัวออกมาจากอดีตสหภาพโซเวียต

อย่างไรก็ตาม แม้ภูมิประเทศจะสวยงามแต่สถานการณ์ภายในจอร์เจียอาจไม่ได้ราบรื่นนัก เมื่อปี 2024 ที่ผ่านมา จอร์เจียเผชิญการประท้วงอย่างต่อเนื่องหลังการเลือกตั้งรัฐสภาปี 2024 มีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับความชอบธรรมของผลการเลือกตั้งจนลุกลามกลายเป็นการประท้วงที่รุนแรง 

ปัจจุบัน รัฐบาลจอร์เจียนำโดย “ประธานาธิบดีมิคาอิล คาเวลาเชวิลี” ผู้ที่เป็นอดีตนักฟุตบอลของสโมสรแมนเชสเตอร์ ซิตี จนได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีจอร์เจียโดยรัฐสภาในเดือนธันวาคม 2024 เขาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรค Georgian Dream ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลที่ถูกมองว่ามีแนวโน้มใช้อำนาจแบบอำนาจนิยมมากขึ้นและเป็นผู้สมัครเพียงคนเดียวในการชิงตำแหน่งประธานาธิบดี