"สิงคโปร์" กับการมีรถในประเทศ ไม่ง่าย จ่ายแพง และต้องประมูลสิทธิ์ครอบครองรถล่าสุดราคาพุ่งกว่า 3 ล้านบาท ใช้ได้แค่ 10 ปี

แค่มีเงิน ก็มีรถขับได้ เรื่องนี้อาจเป็นเรื่องปกติสำหรับบ้านเรา แต่ไม่ใช่ที่สิงคโปร์ เพราะที่นี่การเป็นเจ้าของรถยนต์ไม่ใช่แค่มีเงินแล้วเดินเข้าโชว์รูมเลือกซื้อรถ แต่คุณอาจจะต้องเริ่มจากการประมูล “สิทธิ์ที่จะมีรถ” ก่อน และสิทธิ์ที่ได้มาก็ไม่ได้อยู่ถาวร แต่มีระยะเวลาเพียง 10 ปี ทำให้การมีรถในสิงคโปร์กลายเป็นเรื่องยากและมีต้นทุนสูงมากแห่งหนึ่งของโลก

มีเงินก็ใช่ว่าจะมีรถได้

การซื้อรถในสิงคโปร์ไม่ได้เริ่มจากการเลือกรุ่นรถ แต่ต้องเริ่มจากการประมูล Certificate of Entitlement หรือ COE ซึ่งเป็นสิทธิ์ในการครอบครองและใช้รถบนถนน

ล่าสุดในเดือนกันยายน 2569 ราคาประมูล COE สำหรับรถยนต์พุ่งขึ้นไปมากกว่า 130,000 ดอลลาร์สิงคโปร์ หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 3 ล้านบาท

และที่สำคัญ 3 ล้านบาทนี้ยังไม่รวมค่ารถ! ยังมีทั้งภาษี ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ตามมาอีก ทำให้ต้นทุนการมีรถในสิงคโปร์สูงมาก และกลายเป็นหนึ่งในตลาดที่การซื้อรถใหม่มีต้นทุนสูงที่สุดในโลก

ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ หากต้องการซื้อ Tesla Model Y ในสิงคโปร์ ราคาทั้งหมดสามารถสูงกว่า 240,000 ดอลลาร์สิงคโปร์ ซึ่งสูงกว่าราคาที่จำหน่ายในสหรัฐฯ อย่างมาก เพราะต้นทุนไม่ได้มาจากตัวรถเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึง COE และภาษีต่าง ๆ ด้วย

จ่าย 3 ล้าน แต่ยังไม่ใช่ค่ารถ

คำถามคือ ทำไมประเทศที่ร่ำรวยและมีรายได้ต่อหัวสูงอย่างสิงคโปร์ จึงเลือกทำให้การมีรถเป็นเรื่องยากและแพงขนาดนี้?

คำตอบไม่ได้มีแค่เรื่องการหารายได้เข้ารัฐจากภาษีรถ แต่หัวใจสำคัญคือ “พื้นที่” ที่มีอยู่อย่างจำกัด

สิงคโปร์เป็นประเทศขนาดเล็ก มีประชากรราว 6 ล้านคน อาศัยอยู่บนพื้นที่เพียง 287 ตารางไมล์ และเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความหนาแน่นของประชากรสูงที่สุดในโลก 

หากปล่อยให้ประชาชนสามารถซื้อรถได้อย่างอิสระ จำนวนรถก็มีโอกาสเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนเกิดปัญหาการจราจรและใช้พื้นที่เมืองมากเกินไป

นี่เป็นโจทย์ที่รัฐบาลสิงคโปร์คิดมานานหลายสิบปี

รถเพิ่มเร็ว รัฐบาลจึงเริ่มเบรก

ในช่วงทศวรรษ 1970 เศรษฐกิจและประชากรของสิงคโปร์ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้จำนวนคนซื้อรถเพิ่มขึ้นมากกว่า 10% ต่อปี

รัฐบาลจึงเริ่มใช้ทั้งมาตรการจำกัดการใช้รถและมาตรการจูงใจให้ประชาชนหันมาใช้ระบบขนส่งสาธารณะมากขึ้น พร้อมลงทุนพัฒนารถโดยสารและระบบรถไฟฟ้า MRT

ต่อมาในปี 1975 สิงคโปร์เริ่มใช้ Area Licensing Scheme กำหนดให้เจ้าของรถที่ต้องการขับเข้าสู่พื้นที่ใจกลางเมืองในช่วงเวลาเร่งด่วน ต้องซื้อใบอนุญาตสำหรับการใช้ถนน ก่อนจะพัฒนามาตรการควบคุมรถให้เข้มข้นขึ้น

กระทั่งในปี 1990 รัฐบาลเปิดตัว Vehicle Quota System หรือ VQS ซึ่งกำหนดจำนวนรถที่จะสามารถเพิ่มเข้าสู่ระบบได้ และคนที่ต้องการมีรถต้องเข้าร่วมการประมูล COE เพื่อให้ได้สิทธิ์ครอบครองรถเป็นเวลา 10 ปี โดยรัฐบาลเป็นผู้กำหนดจำนวน COE ที่จะออกสู่ตลาด

เมื่อสิทธิ์มีจำนวนจำกัด แต่ความต้องการมีรถเพิ่มขึ้น ราคาประมูลจึงเปลี่ยนแปลงตามกลไกตลาด หากคนต้องการรถมากขึ้น ราคาของ COE ก็มีโอกาสพุ่งสูงขึ้นตามไปด้วย

ประมูลมาแล้ว ใช้ได้แค่ 10 ปี

นี่ทำให้การมีรถในสิงคโปร์มีต้นทุนสูงมาก เพราะแม้จะประมูลสิทธิ์มาได้และจ่ายเงินไปแล้ว ก็ใช้สิทธิ์นั้นได้เพียง 10 ปี

เมื่อครบกำหนด เจ้าของรถมีทางเลือกว่าจะเลิกใช้และนำรถออกจากระบบ หรือจะต่ออายุ COE แต่การต่อก็ต้องมีค่าใช้จ่ายตามกติกา โดยใช้ Prevailing Quota Premium หรือ PQP

พูดง่าย ๆ คือ เงินที่จ่ายไปกับ COE ไม่ใช่การซื้อรถ และไม่ใช่สิทธิ์ถาวร แต่เป็นต้นทุนเพื่อให้ได้สิทธิ์นำรถเข้าสู่ระบบและใช้งานตามระยะเวลาที่กำหนด

รถแพง แต่ไม่มีรถก็ยังอยู่ได้

สิ่งที่น่าสนใจคือ รัฐบาลสิงคโปร์ไม่ได้แค่ทำให้รถแพงขึ้นเท่านั้น แต่ต้องสร้างทางเลือกให้ประชาชนด้วย เพราะหากคนไม่มีรถ แล้วจะเดินทางอย่างไร?

คำตอบคือการเร่งพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะ ทั้งรถไฟฟ้า MRT รถโดยสาร ทางเดิน ทางจักรยาน และระบบเชื่อมต่อการเดินทาง เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ชีวิตได้โดยไม่จำเป็นต้องมีรถยนต์ส่วนตัว

แนวคิดนี้สอดคล้องกับสิ่งที่รัฐบาลสิงคโปร์เรียกว่า “Car-Lite Society” หรือสังคมที่พึ่งพารถยนต์ให้น้อยลง หัวใจสำคัญจึงไม่ใช่การทำให้คนไม่มีรถ แต่คือการสร้างระบบที่ทำให้ “ไม่มีรถก็ยังเดินทางได้”

คนรวยขึ้น แต่รถไม่ได้เพิ่มไม่จำกัด

ผลที่เกิดขึ้นคือ แม้สิงคโปร์จะเป็นหนึ่งในประเทศที่ร่ำรวยที่สุดของเอเชีย แต่จำนวนรถกลับถูกควบคุมอย่างเข้มงวด

ข้อมูลของ Land Transport Authority หรือ LTA ระบุว่า ณ สิ้นปี 2568 สิงคโปร์มีรถยนต์และสเตชันแวกอนรวมประมาณ 659,889 คัน

ขณะเดียวกัน ระบบ COE ยังมีผลต่อโครงสร้างตลาดรถยนต์ด้วย เพราะเมื่อค่าธรรมเนียมในการได้สิทธิ์ครอบครองรถมีราคาสูง ต้นทุนการซื้อรถจึงไม่ได้อยู่ที่ตัวรถเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงต้นทุนในการได้สิทธิ์ใช้รถบนถนนด้วย