เงินเยนอ่อนค่า ทำไมสหรัฐฯ ต้องเข้ามาช่วย?

คำถามนี้น่าสนใจ เพราะถ้ามองเผิน ๆ ค่าเงินเยนเป็นเรื่องของญี่ปุ่น แต่ในโลกการเงินที่เงินทุนเชื่อมถึงกันหมด การปล่อยให้เยนอ่อนค่ารุนแรง อาจไม่ได้จบแค่ญี่ปุ่น เพราะแรงกระเพื่อมสามารถส่งต่อไปถึงตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ ต้นทุนการเงิน และเสถียรภาพของตลาดโลกได้

นี่จึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมญี่ปุ่นต้องพยุงเยน และทำไมสหรัฐฯ เองก็มีส่วนต้องเข้ามาช่วย

เยนอ่อน เพราะเงินไหลไปหาดอลลาร์

แรงกดดันสำคัญมาจากส่วนต่างดอกเบี้ยระหว่างสหรัฐฯ กับญี่ปุ่น เมื่อผลตอบแทนสินทรัพย์สหรัฐฯ สูงกว่า ขณะที่ญี่ปุ่นยังมีต้นทุนการเงินต่ำกว่า นักลงทุนจึงมีแรงจูงใจที่จะกู้เงินเยนต้นทุนต่ำ แล้วนำไปลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า

กลยุทธ์นี้เรียกว่า Carry Trade

ยิ่งนักลงทุนขายเยนเพื่อซื้อดอลลาร์มากเท่าไร เงินเยนก็ยิ่งถูกกดดันให้อ่อนค่ามากขึ้น และเมื่อเยนอ่อนแรงจนกระทบเงินเฟ้อและต้นทุนนำเข้าของญี่ปุ่น รัฐบาลก็ต้องเข้ามาดูแลตลาด

ญี่ปุ่นทุ่มเงินพยุงเยน

ญี่ปุ่นใช้วิธีขายดอลลาร์และซื้อเยนกลับ เพื่อเพิ่มแรงซื้อเงินเยนในตลาด โดยช่วงวันที่ 30 กรกฎาคมถึง 26 สิงหาคมที่ผ่านมา ญี่ปุ่นใช้เงินสูงถึง 15.4 ล้านล้านเยน หรือเกือบ 1 แสนล้านดอลลาร์ ถือเป็นการแทรกแซงครั้งใหญ่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ในช่วงเวลา 1 เดือน 

ผลที่เกิดขึ้นคือ เยนฟื้นจากระดับใกล้ 164 เยนต่อดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับอ่อนค่าที่สุดในรอบประมาณ 40 ปี ขึ้นไปแตะราว 155 เยนต่อดอลลาร์ แต่หลังจากนั้นเยนก็กลับมาอ่อนค่าอีกครั้ง สะท้อนว่าการแทรกแซงช่วยหยุดแรงขายได้ แต่ไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุ

ที่สำคัญ การพยุงเยนครั้งนี้ไม่ได้เป็นเรื่องของญี่ปุ่นฝ่ายเดียว เพราะมีการประสานงานกับสหรัฐฯ ถือเป็นการแทรกแซงร่วมกันครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2011 

แล้วเยนอ่อนเกี่ยวอะไรกับสหรัฐฯ?

คำตอบอยู่ที่ ทุนสำรองและพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ เพราะญี่ปุ่นถือครองสินทรัพย์ต่างประเทศจำนวนมหาศาล โดยเฉพาะพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ หรือ US Treasury ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของทุนสำรองระหว่างประเทศ

เมื่อญี่ปุ่นต้องใช้เงินดอลลาร์จำนวนมากเพื่อซื้อเยนกลับ ก็ต้องนำเงินสำรองออกมาใช้ และข้อมูลล่าสุดพบว่า ทุนสำรองเงินตราต่างประเทศของญี่ปุ่นลดลงถึง 7.96 หมื่นล้านดอลลาร์ในเดือนสิงหาคม ซึ่งเป็นการลดลงรายเดือนครั้งใหญ่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ โดยส่วนหนึ่งมาจากการลดลงของสินทรัพย์ต่างประเทศที่ถือครอง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพันธบัตรสหรัฐฯ 

ตรงนี้เองที่ทำให้สหรัฐฯ ต้องจับตา เพราะถ้าญี่ปุ่นต้องขายพันธบัตรสหรัฐฯ จำนวนมากเพื่อระดมเงินมาพยุงเยน ราคาพันธบัตรก็อาจถูกกดดัน และเมื่อราคาพันธบัตรลดลง ผลตอบแทนหรือ Treasury Yield ก็มีโอกาสสูงขึ้น

Treasury Yield สูง สหรัฐฯ ก็เจ็บ

Treasury Yield ไม่ใช่แค่ตัวเลขในตลาดพันธบัตร แต่เป็นหนึ่งในตัวกำหนดต้นทุนทางการเงินของเศรษฐกิจสหรัฐฯ ถ้า Yield สูงขึ้น ต้นทุนการกู้เงินของรัฐบาลก็เพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันต้นทุนการระดมทุนของภาคธุรกิจ ดอกเบี้ยสินเชื่อ และต้นทุนทางการเงินในระบบก็อาจสูงขึ้นตาม

พูดง่าย ๆ คือ ถ้าเยนอ่อนจนญี่ปุ่นต้องเทขายสินทรัพย์สหรัฐฯ อย่างหนัก ปัญหาที่เริ่มจากค่าเงินญี่ปุ่นก็มีโอกาสย้อนกลับมากระทบต้นทุนทางการเงินของอเมริกา จึงเป็นเหตุผลสำคัญว่า สหรัฐฯ ไม่สามารถมองปัญหาเยนอ่อนเป็นเรื่องของญี่ปุ่นประเทศเดียวได้