อนาคต “บรรณารักษ์” หลังรัฐปรับระบบ ไม่บรรจุข้าราชการ

เหตุผลสำคัญที่สมาคมหยิบยกขึ้นมา คือ “บรรณารักษ์” เป็นวิชาชีพเฉพาะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับองค์ความรู้หลายด้าน ตั้งแต่การจัดหมวดหมู่หนังสือและทรัพยากรสารสนเทศ การสืบค้นข้อมูล ไปจนถึงการบริหารจัดการและให้บริการข้อมูลแก่ประชาชน

สมาคมยังระบุว่า กระบวนการพิจารณาแนวทางดังกล่าวยังไม่ได้ผ่านการรับฟังความคิดเห็นจากสถาบันการศึกษาที่ผลิตบุคลากรเข้าสู่วิชาชีพนี้ พร้อมนำเสนอข้อมูลว่า ประเทศไทยมีห้องสมุดมากกว่า 30,000 แห่ง ในจำนวนนี้เป็นห้องสมุดประชาชนประมาณ 800-900 แห่ง และห้องสมุดในสถาบันอุดมศึกษามากกว่า 150 แห่ง

ขณะที่ สำนักงาน ก.พ. ชี้แจงในวันที่ 24 สิงหาคม 2569 ว่า แนวทางบริหารกำลังคนดังกล่าว ไม่ได้หมายถึงการยกเลิกภารกิจ ยกเลิกตำแหน่งงาน หรือยกเลิกวิชาชีพ แต่เป็นการปรับรูปแบบการจ้างงานของภาครัฐให้มีความยืดหยุ่นและเหมาะสมกับลักษณะงานมากขึ้น

สำนักงาน ก.พ. ยืนยันด้วยว่า ไม่มีเจตนาให้หน่วยงานภาครัฐยกเลิกห้องสมุด และแนวทางนี้ไม่กระทบข้าราชการที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในปัจจุบัน ส่วนหน่วยงานที่ยังมีความจำเป็นต้องใช้บุคลากรในสายงานดังกล่าว สามารถพิจารณาจ้างงานในรูปแบบอื่นได้ เช่น พนักงานราชการ หรือการจ้างตามสัญญา

ดังนั้น ประเด็นที่ต้องติดตามต่อจากนี้ คือ รูปแบบการบริหารบุคลากรในห้องสมุดภาครัฐหลังปีงบประมาณ 2570 รวมถึงความต่อเนื่องของงานและเส้นทางอาชีพของบุคลากร หากเปลี่ยนจากการบรรจุเป็นข้าราชการไปสู่การจ้างงานรูปแบบอื่น

เรื่องดังกล่าวยังอยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐบาล ขณะที่ในปี 2572 ประเทศไทยยังเสนอตัวเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมห้องสมุดโลกที่กรุงเทพมหานคร ทำให้ทิศทางการพัฒนาบุคลากรด้านห้องสมุดและสารสนเทศของไทยยังเป็นอีกประเด็นที่ต้องติดตาม