เริ่มวันนี้ 1 ส.ค. 69 ยกระดับตรวจบริษัททั้งวงจร ปิดช่องโหว่ "นอมินี"

ปิดช่องโหว่ "ตั้งบริษัทถูกกฎหมาย แต่เปลี่ยนโครงสร้างภายหลัง"

ที่ผ่านมา การตรวจสอบของภาครัฐมุ่งเน้นช่วงการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทเป็นหลัก แต่พบว่าบางกรณีมีการจัดโครงสร้างให้ผ่านเกณฑ์ในวันจดทะเบียน ก่อนจะทยอยเปลี่ยนผู้ถือหุ้น กรรมการ หรือผู้มีอำนาจลงนามภายหลัง จนกลายเป็นช่องทางในการใช้นอมินีอำพรางการถือหุ้นของชาวต่างชาติ

มาตรการใหม่จึงขยายการตรวจสอบให้ครอบคลุมทุกช่วงของการดำเนินธุรกิจ ไม่ใช่เฉพาะวันเริ่มต้นกิจการ แต่รวมถึงทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลสำคัญของนิติบุคคล

คนไทยร่วมลงทุน ต้องพิสูจน์ที่มาของเงินลงทุน

หนึ่งในสาระสำคัญของมาตรการใหม่ คือ หากบริษัทมีชาวต่างชาติร่วมลงทุน หรือมีผู้มีอำนาจลงนามเป็นคนต่างด้าว จะต้องยื่นเอกสารเพิ่มเติมต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ได้แก่

• หนังสือชี้แจงรายละเอียดการลงทุน
• รายการเดินบัญชีธนาคารย้อนหลัง 3 เดือนของผู้ลงทุนชาวไทย
• รายการเดินบัญชีของผู้แทนหรือผู้รับชำระเงินลงทุนตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

เป้าหมายคือการตรวจสอบว่า เงินลงทุนมาจากผู้ลงทุนชาวไทยจริงหรือไม่ และผู้ถือหุ้นคนไทยมีศักยภาพในการลงทุนจริง เพื่อป้องกันการใช้ชื่อคนไทยถือหุ้นแทนชาวต่างชาติโดยไม่ได้เป็นผู้ลงทุนที่แท้จริง

เชื่อมข้อมูลหลายหน่วยงาน ปิดช่องถือครองที่ดินผ่านบริษัท

นอกจากการตรวจสอบข้อมูลทางธุรกิจแล้ว รัฐบาลยังเดินหน้าเชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กรมที่ดิน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการตรวจสอบการถือครองทรัพย์สินผ่านนิติบุคคล

ขณะเดียวกัน จะมีการตรวจสอบตัวตนของผู้ถือหุ้นกับฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร เพื่อยืนยันความถูกต้องของข้อมูล และลดโอกาสการใช้บุคคลอื่นเป็นตัวแทนในการถือหุ้น

ปรับรูปแบบเอกสาร ป้องกันความเข้าใจผิดเรื่องผู้ถือหุ้น

อีกหนึ่งการเปลี่ยนแปลงสำคัญ คือ ตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2569 เป็นต้นไป สำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าออกให้ จะมีข้อความกำกับเพิ่มเติมว่า เอกสารดังกล่าวเป็นเพียงข้อมูลที่นายทะเบียนรับเก็บไว้ ไม่ใช่เอกสารรับรองสถานะผู้ถือหุ้นปัจจุบัน

หากต้องการตรวจสอบผู้ถือหุ้นที่แท้จริง จะต้องพิจารณาจากสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น ซึ่งบริษัทมีหน้าที่จัดเก็บตามที่กฎหมายกำหนด

บริษัทกว่า 1 ล้านรายอยู่ในระบบ ไม่ใช่ทุกแห่งเป็น "นอมินี"

ข้อมูลของรัฐบาลระบุว่า ปัจจุบันประเทศไทยมีนิติบุคคลที่ยังดำเนินกิจการอยู่มากกว่า 1 ล้านราย และมีบริษัทที่มีผู้ถือหุ้นต่างชาติไม่เกินร้อยละ 49.99 จำนวน 119,116 ราย

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงฐานข้อมูลสำหรับการประเมินความเสี่ยงและคัดกรองเบื้องต้น ไม่ได้หมายความว่าบริษัททั้งหมดใช้โครงสร้างนอมินีหรือกระทำผิดกฎหมาย โดยการดำเนินการของเจ้าหน้าที่จะอาศัยพยานหลักฐานและข้อเท็จจริงเป็นรายกรณี

รัฐบาลย้ำ ไม่ปิดกั้นนักลงทุนต่างชาติ แต่สร้างการแข่งขันที่เป็นธรรม

นางสาวลลิดา เพริศวิวัฒนา รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ย้ำว่า เป้าหมายของมาตรการครั้งนี้ไม่ใช่การจำกัดการลงทุนจากต่างประเทศ แต่เป็นการสร้างความโปร่งใสในการดำเนินธุรกิจ คุ้มครองผู้ประกอบการที่ปฏิบัติตามกฎหมาย และป้องกันการใช้คนไทยเป็นตัวแทนอำพรางการลงทุน รวมถึงการใช้บริษัทเป็นเครื่องมือถือครองทรัพย์สินโดยมิชอบ

รัฐบาลยืนยันว่าจะเดินหน้าส่งเสริมบรรยากาศการลงทุนที่โปร่งใส เป็นธรรม และแข่งขันได้ พร้อมอำนวยความสะดวกแก่นักลงทุนไทยและต่างชาติที่ดำเนินธุรกิจอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ควบคู่กับการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังต่อผู้ที่พยายามหลีกเลี่ยงกฎหมายผ่านโครงสร้างนอมินี เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบเศรษฐกิจไทยในระยะยาว