ทำไมสมองถึงเสพติด? "คนใจร้ายที่ไม่ชัดเจน" เมื่อความสัมพันธ์เหมือนซื้อ"ลอตเตอรี่"

Share on Line Share on Facebook Share on X
 ทำไมสมองถึงเสพติด? "คนใจร้ายที่ไม่ชัดเจน" เมื่อความสัมพันธ์เหมือนซื้อ"ลอตเตอรี่"

ทำไมเราถึงชอบคนที่ไม่ชัดเจนกับเรา?

บางครั้งคนที่ทำให้คิดถึงมากที่สุด อาจไม่ใช่คนที่ให้ความชัดเจนกับเรามากที่สุด 

ยิ่งอีกฝ่ายตอบบ้าง หายบ้าง สนใจบ้าง เงียบบ้าง เรากลับยิ่งอยากรู้ว่า 

"ตกลงเขาคิดยังไงกับเรา?" ทำไมความไม่แน่นอนถึงทำให้เรายิ่งสนใจคนคนหนึ่ง?


ทำไม "ความไม่แน่นอน" ถึงทำให้เราสนใจหรือคิดถึงใครบางคนมากขึ้น

จากการศึกษาด้านประสาทวิทยาพบว่า เมื่อได้รับการตอบสนองแบบสุ่ม ตอบบ้าง หายบ้าง สมองจะเกิดสภาวะแบบเดียวกับตอนที่คนซื้อลอตเตอรี่หรือเล่นพนัน 

ทุกครั้งที่เขาทักกลับมาหลังหายไปซักระยะ สมองจะหลั่งสารแห่งความสุขฉับพลัน (Dopamine) ออกมาสูงเป็นพิเศษ เพราะมันคือรางวัลที่คาดเดาไม่ได้ แต่เราก็รอด้วยจินตนาการและความหวัง สมองจึงเรียนรู้ว่าการรอคอยนี้มีค่า จนหยุดคิดถึงเขาไม่ได้


ความไม่สม่ำเสมอของการได้รับความสนใจ มีผลต่อความรู้สึกผูกพันไหม

มีผลมากค่ะ งานวิจัยจาก Vanderbilt University พบว่ายิ่งรางวัลมีความไม่แน่นอนสูง สมองจะยิ่งหลั่งโดพามีนออกมามากกว่ารางวัลที่คาดเดาได้ง่าย


ในบางกรณี โดยเฉพาะคนที่มีลักษณะความผูกพันแบบ Anxious Attachment ความไม่แน่นอนจะกระตุ้นความกลัวถูกทอดทิ้งในจิตใต้สำนึกขึ้นมาได้ หลายคนจึงตีความว่านี่คือความรักและความผูกพัน ทั้งที่จริงๆ มันคือความวิตกกังวลที่สะสมอยู่ต่างหาก

สรุปข่าว

ความไม่ชัดเจนกระตุ้นให้สมองหลั่งโดพามีนแบบเดียวกับการเล่นพนัน ทำให้เราเสพติดการรอคอยและหลงรักความหวังในจินตนาการ แทนที่จะถามว่าทำไมเขาไม่ชัดเจน ลองเปลี่ยนมาถามตัวเองว่าทำไมเราถึงยอมทนเจ็บเพื่อแลกกับความสนใจเพียงน้อยนิด

ทำไมเราถึงชอบคนที่ไม่ชัดเจนกับเรา?

บางครั้งคนที่ทำให้คิดถึงมากที่สุด อาจไม่ใช่คนที่ให้ความชัดเจนกับเรามากที่สุด 

ยิ่งอีกฝ่ายตอบบ้าง หายบ้าง สนใจบ้าง เงียบบ้าง เรากลับยิ่งอยากรู้ว่า 

"ตกลงเขาคิดยังไงกับเรา?" ทำไมความไม่แน่นอนถึงทำให้เรายิ่งสนใจคนคนหนึ่ง?


ทำไม "ความไม่แน่นอน" ถึงทำให้เราสนใจหรือคิดถึงใครบางคนมากขึ้น

จากการศึกษาด้านประสาทวิทยาพบว่า เมื่อได้รับการตอบสนองแบบสุ่ม ตอบบ้าง หายบ้าง สมองจะเกิดสภาวะแบบเดียวกับตอนที่คนซื้อลอตเตอรี่หรือเล่นพนัน 

ทุกครั้งที่เขาทักกลับมาหลังหายไปซักระยะ สมองจะหลั่งสารแห่งความสุขฉับพลัน (Dopamine) ออกมาสูงเป็นพิเศษ เพราะมันคือรางวัลที่คาดเดาไม่ได้ แต่เราก็รอด้วยจินตนาการและความหวัง สมองจึงเรียนรู้ว่าการรอคอยนี้มีค่า จนหยุดคิดถึงเขาไม่ได้


ความไม่สม่ำเสมอของการได้รับความสนใจ มีผลต่อความรู้สึกผูกพันไหม

มีผลมากค่ะ งานวิจัยจาก Vanderbilt University พบว่ายิ่งรางวัลมีความไม่แน่นอนสูง สมองจะยิ่งหลั่งโดพามีนออกมามากกว่ารางวัลที่คาดเดาได้ง่าย


ในบางกรณี โดยเฉพาะคนที่มีลักษณะความผูกพันแบบ Anxious Attachment ความไม่แน่นอนจะกระตุ้นความกลัวถูกทอดทิ้งในจิตใต้สำนึกขึ้นมาได้ หลายคนจึงตีความว่านี่คือความรักและความผูกพัน ทั้งที่จริงๆ มันคือความวิตกกังวลที่สะสมอยู่ต่างหาก

เรากำลังชอบ "ตัวเขา" หรือกำลังติดอยู่กับความหวังว่าเขาจะชัดเจนกับเรา

สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทราบคือสมองหลั่งสารโดพามีนจากอนาคต ไม่ใช่อดีต ความสุขฉับพลันจะเกิดขึ้นเมื่อได้จินตนาการถึงสิ่งดีๆ ที่อาจเกิดขึ้น เช่น ถ้าเขาตอบกลับข้อความ ถ้าเขาบอกคิดถึงเรา หรือชวนเราไปเที่ยว แค่คิดก็มีความหวัง เกิดเป็นความรู้สึกตื่นเต้น แต่เราอาจไม่ได้ตระหนักว่าความสุขนั้นมาจากตัวเขาจริงๆ หรือจากตัวเขาในจินตนาการและความหวังของเราเอง


ทำไมบางคนจึงอยากพยายามมากขึ้นเมื่ออีกฝ่ายเริ่มถอยห่าง

โดพามีนทำหน้าที่เปลี่ยนความหวังให้เป็นแรงจูงใจ โดยส่งสัญญาณให้ร่างกายกระตือรือร้นและลงมือทำมากขึ้นเพื่อให้ได้สิ่งนั้นมา ยิ่งโอกาสริบหรี่มากเท่าไหร่ ระดับโดพามีนจะยิ่งพุ่งสูงขึ้น เพราะสมองประเมินว่าคุ้มค่าที่จะเสี่ยง

เมื่อตกอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบาก ความหวังที่ขับเคลื่อนด้วยโดพามีนจะทำหน้าที่เหมือนยากล่อมประสาทตามธรรมชาติ ช่วยลดความเครียดและความเจ็บปวดจากความจริงในปัจจุบัน เพื่อให้สมองมองข้ามความทุกข์ตรงหน้าและพุ่งเป้าไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีกว่าในอนาคต


จะสังเกตตัวเองอย่างไรว่าความสัมพันธ์นี้กำลังทำให้เราเครียดมากกว่ามีความสุข

สัญญาณเตือนที่ควรสังเกต

-หมดพลังงานไปกับการวิเคราะห์ข้อความ และเดาอารมณ์เขามากกว่าการทำเรื่องของตัวเอง

-ความสุขความทุกข์ผูกติดกับพฤติกรรมของเขาในแต่ละวัน

-ยอมลดขอบเขตของตัวเอง ยอมรับพฤติกรรมที่ไม่น่ารัก หรือยอมให้เขาทำร้ายความรู้สึกซ้ำ ๆ เพียงเพราะกลัวเขาจะหายไปหรือกลัวต้องอยู่คนเดียว

หากกำลังเผชิญกับประสบการณ์แบบนี้อยู่ คำถามที่ควรตั้งกับตัวเองในวันนี้ไม่ใช่ 

"ทำไมเขาถึงไม่ชัดเจนกับเรา?" แต่คือ "ทำไมเราถึงยอมเสพติดความทรมาน 

เพียงเพื่อแลกกับเศษเสี้ยวความสนใจที่คาดเดาไม่ได้จากเขากันนะ?"

หากสนใจปรึกษาจิตแพทย์ และนักจิตวิทยาคลินิก ติดต่อได้ที่

Me Center คริสตัล ดีไซน์ เซนเตอร์ (CDC) ชั้น 2 

โทร 085-355-2255

Line Official: @mecenter (https://lin.ee/mCheDsu)


ชื่นชอบ​ในการติดตามข่าวสาร​ และเรื่องราว "ฮีลใจ" เพราะเชื่อว่าการมีใจที่แข็งแรง​ คือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง