ทำไมสมองถึงเสพติด? "คนใจร้ายที่ไม่ชัดเจน" เมื่อความสัมพันธ์เหมือนซื้อ"ลอตเตอรี่"

ทำไมเราถึงชอบคนที่ไม่ชัดเจนกับเรา?
บางครั้งคนที่ทำให้คิดถึงมากที่สุด อาจไม่ใช่คนที่ให้ความชัดเจนกับเรามากที่สุด
ยิ่งอีกฝ่ายตอบบ้าง หายบ้าง สนใจบ้าง เงียบบ้าง เรากลับยิ่งอยากรู้ว่า
"ตกลงเขาคิดยังไงกับเรา?" ทำไมความไม่แน่นอนถึงทำให้เรายิ่งสนใจคนคนหนึ่ง?
ทำไม "ความไม่แน่นอน" ถึงทำให้เราสนใจหรือคิดถึงใครบางคนมากขึ้น
จากการศึกษาด้านประสาทวิทยาพบว่า เมื่อได้รับการตอบสนองแบบสุ่ม ตอบบ้าง หายบ้าง สมองจะเกิดสภาวะแบบเดียวกับตอนที่คนซื้อลอตเตอรี่หรือเล่นพนัน
ทุกครั้งที่เขาทักกลับมาหลังหายไปซักระยะ สมองจะหลั่งสารแห่งความสุขฉับพลัน (Dopamine) ออกมาสูงเป็นพิเศษ เพราะมันคือรางวัลที่คาดเดาไม่ได้ แต่เราก็รอด้วยจินตนาการและความหวัง สมองจึงเรียนรู้ว่าการรอคอยนี้มีค่า จนหยุดคิดถึงเขาไม่ได้
ความไม่สม่ำเสมอของการได้รับความสนใจ มีผลต่อความรู้สึกผูกพันไหม
มีผลมากค่ะ งานวิจัยจาก Vanderbilt University พบว่ายิ่งรางวัลมีความไม่แน่นอนสูง สมองจะยิ่งหลั่งโดพามีนออกมามากกว่ารางวัลที่คาดเดาได้ง่าย
ในบางกรณี โดยเฉพาะคนที่มีลักษณะความผูกพันแบบ Anxious Attachment ความไม่แน่นอนจะกระตุ้นความกลัวถูกทอดทิ้งในจิตใต้สำนึกขึ้นมาได้ หลายคนจึงตีความว่านี่คือความรักและความผูกพัน ทั้งที่จริงๆ มันคือความวิตกกังวลที่สะสมอยู่ต่างหาก

สรุปข่าว
ทำไมเราถึงชอบคนที่ไม่ชัดเจนกับเรา?
บางครั้งคนที่ทำให้คิดถึงมากที่สุด อาจไม่ใช่คนที่ให้ความชัดเจนกับเรามากที่สุด
ยิ่งอีกฝ่ายตอบบ้าง หายบ้าง สนใจบ้าง เงียบบ้าง เรากลับยิ่งอยากรู้ว่า
"ตกลงเขาคิดยังไงกับเรา?" ทำไมความไม่แน่นอนถึงทำให้เรายิ่งสนใจคนคนหนึ่ง?
ทำไม "ความไม่แน่นอน" ถึงทำให้เราสนใจหรือคิดถึงใครบางคนมากขึ้น
จากการศึกษาด้านประสาทวิทยาพบว่า เมื่อได้รับการตอบสนองแบบสุ่ม ตอบบ้าง หายบ้าง สมองจะเกิดสภาวะแบบเดียวกับตอนที่คนซื้อลอตเตอรี่หรือเล่นพนัน
ทุกครั้งที่เขาทักกลับมาหลังหายไปซักระยะ สมองจะหลั่งสารแห่งความสุขฉับพลัน (Dopamine) ออกมาสูงเป็นพิเศษ เพราะมันคือรางวัลที่คาดเดาไม่ได้ แต่เราก็รอด้วยจินตนาการและความหวัง สมองจึงเรียนรู้ว่าการรอคอยนี้มีค่า จนหยุดคิดถึงเขาไม่ได้
ความไม่สม่ำเสมอของการได้รับความสนใจ มีผลต่อความรู้สึกผูกพันไหม
มีผลมากค่ะ งานวิจัยจาก Vanderbilt University พบว่ายิ่งรางวัลมีความไม่แน่นอนสูง สมองจะยิ่งหลั่งโดพามีนออกมามากกว่ารางวัลที่คาดเดาได้ง่าย
ในบางกรณี โดยเฉพาะคนที่มีลักษณะความผูกพันแบบ Anxious Attachment ความไม่แน่นอนจะกระตุ้นความกลัวถูกทอดทิ้งในจิตใต้สำนึกขึ้นมาได้ หลายคนจึงตีความว่านี่คือความรักและความผูกพัน ทั้งที่จริงๆ มันคือความวิตกกังวลที่สะสมอยู่ต่างหาก

เรากำลังชอบ "ตัวเขา" หรือกำลังติดอยู่กับความหวังว่าเขาจะชัดเจนกับเรา
สิ่งที่หลายคนอาจไม่ทราบคือสมองหลั่งสารโดพามีนจากอนาคต ไม่ใช่อดีต ความสุขฉับพลันจะเกิดขึ้นเมื่อได้จินตนาการถึงสิ่งดีๆ ที่อาจเกิดขึ้น เช่น ถ้าเขาตอบกลับข้อความ ถ้าเขาบอกคิดถึงเรา หรือชวนเราไปเที่ยว แค่คิดก็มีความหวัง เกิดเป็นความรู้สึกตื่นเต้น แต่เราอาจไม่ได้ตระหนักว่าความสุขนั้นมาจากตัวเขาจริงๆ หรือจากตัวเขาในจินตนาการและความหวังของเราเอง
ทำไมบางคนจึงอยากพยายามมากขึ้นเมื่ออีกฝ่ายเริ่มถอยห่าง
โดพามีนทำหน้าที่เปลี่ยนความหวังให้เป็นแรงจูงใจ โดยส่งสัญญาณให้ร่างกายกระตือรือร้นและลงมือทำมากขึ้นเพื่อให้ได้สิ่งนั้นมา ยิ่งโอกาสริบหรี่มากเท่าไหร่ ระดับโดพามีนจะยิ่งพุ่งสูงขึ้น เพราะสมองประเมินว่าคุ้มค่าที่จะเสี่ยง
เมื่อตกอยู่ในสถานการณ์ที่ยากลำบาก ความหวังที่ขับเคลื่อนด้วยโดพามีนจะทำหน้าที่เหมือนยากล่อมประสาทตามธรรมชาติ ช่วยลดความเครียดและความเจ็บปวดจากความจริงในปัจจุบัน เพื่อให้สมองมองข้ามความทุกข์ตรงหน้าและพุ่งเป้าไปสู่ผลลัพธ์ที่ดีกว่าในอนาคต
จะสังเกตตัวเองอย่างไรว่าความสัมพันธ์นี้กำลังทำให้เราเครียดมากกว่ามีความสุข
สัญญาณเตือนที่ควรสังเกต
-หมดพลังงานไปกับการวิเคราะห์ข้อความ และเดาอารมณ์เขามากกว่าการทำเรื่องของตัวเอง
-ความสุขความทุกข์ผูกติดกับพฤติกรรมของเขาในแต่ละวัน
-ยอมลดขอบเขตของตัวเอง ยอมรับพฤติกรรมที่ไม่น่ารัก หรือยอมให้เขาทำร้ายความรู้สึกซ้ำ ๆ เพียงเพราะกลัวเขาจะหายไปหรือกลัวต้องอยู่คนเดียว
หากกำลังเผชิญกับประสบการณ์แบบนี้อยู่ คำถามที่ควรตั้งกับตัวเองในวันนี้ไม่ใช่
"ทำไมเขาถึงไม่ชัดเจนกับเรา?" แต่คือ "ทำไมเราถึงยอมเสพติดความทรมาน
เพียงเพื่อแลกกับเศษเสี้ยวความสนใจที่คาดเดาไม่ได้จากเขากันนะ?"
หากสนใจปรึกษาจิตแพทย์ และนักจิตวิทยาคลินิก ติดต่อได้ที่
Me Center คริสตัล ดีไซน์ เซนเตอร์ (CDC) ชั้น 2
โทร 085-355-2255
Line Official: @mecenter (https://lin.ee/mCheDsu)
- "ทุกข์ใหญ่" หรือแค่ "คิดไปเอง?" เช็กด่วน 3 อาการ "ป่วยทางใจ" ที่ขยันสร้าง "ทุกข์ฟรี" ให้ชีวิต
- เป็นที่ปรึกษาให้ทุกคน จนไม่มีแรงดูแลใจตัวเอง รู้จัก "Emotional Dumping"
- ทำไมการปฏิเสธ ทำให้หลายคนรู้สึกผิด รู้จัก “Boundary Guilt”
- คน คือสิ่งกระตุ้น ซึมเศร้ามากที่สุด เพราะเจอบ่อยหนียาก
- ดีชั่วรู้หมด แต่อดไม่ได้! ไขปริศนาจิตวิทยา "สมองรู้ แต่ใจไม่รู้"
ที่มาข้อมูล : ภัสร์นลิน บวรจรัสพงศ์ นักจิตวิทยาคลินิก
ที่มารูปภาพ : Envato
ชื่นชอบในการติดตามข่าวสาร และเรื่องราว "ฮีลใจ" เพราะเชื่อว่าการมีใจที่แข็งแรง คือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง
