"ทุกข์ใหญ่" หรือแค่ "คิดไปเอง?" เช็กด่วน 3 อาการ "ป่วยทางใจ" ที่ขยันสร้าง "ทุกข์ฟรี" ให้ชีวิต
ทุกข์ใหญ่ - ทุกข์เล็ก ขึ้นกับทักษะทางจิตใจอะไรบ้าง?
ในมิติทางจิตใจ ความทุกข์จะใหญ่หรือเล็กไม่ได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ "ระดับคุณภาพใจ" และ "ทักษะทางจิตใจ" เป็นสำคัญ เนื่องจากโลกไม่ได้เกิดมาเพื่อเรา และไม่ได้ดั่งใจเราทุกประการ เราจึงต้องมาดูกันว่า ใจทำงานอย่างไร และอะไรคือปัจจัยภายในที่กำหนดขนาดของความทุกข์
3 อาการของใจที่ยิ่งทำ ยิ่ง "ทุกข์มาก"
1. ใจมีอาการตีความ หรือ แปลความ การ "มโน"
คนเราตีความเหตุการณ์ต่างๆ ไม่เหมือนกัน คนที่มักตีความไปใน **"ด้านลบ"** (เช่น เพื่อนไม่ทัก = เกลียดเรา / เราไร้ค่า) จะทำให้ทุกข์เกินจริงและเกิดภาวะ "ทุกข์ฟรี" โดยไม่รู้ตัวเพราะหลงเชื่อว่านั่นคือความจริง
วิธีรับมือ กลับมารู้ทัน ความคิดตีความของสมองทั้งด้านบวกและด้านลบ ก่อนจะถูกหลอก และมองเห็นตามความเป็นจริง
2. ใจมีอาการคาดหวัง
ความคาดหวังยิ่งสูง ยิ่งทำให้ทุกข์มาก ไม่ว่าจะเป็นความคาดหวังต่อเพื่อน, พ่อแม่, แฟน หรือแม้แต่ตัวเราเอง การแบกความคาดหวังไว้มากๆ จะสร้างความกดดัน หนักใจ ท้อใจ จนกลายเป็นความทุกข์
วิธีรับมือ ทบทวนความคาดหวังของตนเองว่ามากเกินไป หรือเกินจริงหรือไม่ แล้ว **"ปรับให้อยู่ในระดับพอดีตามความเป็นจริง"**
3. ใจมีอาการอัตตาตัวตน (ยึดมั่นถือมั่น)
ตัวตนยิ่งสูง ยิ่งยึดติดว่าสิ่งนี้ "ฉัน" หรือ "ของฉัน" มากเท่าไหร่ ความทุกข์ยิ่งทวีคูณ เพราะเราเอาตัวเองเป็นศูนย์กลางของโลก ซึ่งไม่ตรงกับความจริงที่ว่าโลกไม่ได้หมุนรอบตัวเรา
สรุปข่าว
ทุกข์ใหญ่ - ทุกข์เล็ก ขึ้นกับทักษะทางจิตใจอะไรบ้าง?
ในมิติทางจิตใจ ความทุกข์จะใหญ่หรือเล็กไม่ได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ "ระดับคุณภาพใจ" และ "ทักษะทางจิตใจ" เป็นสำคัญ เนื่องจากโลกไม่ได้เกิดมาเพื่อเรา และไม่ได้ดั่งใจเราทุกประการ เราจึงต้องมาดูกันว่า ใจทำงานอย่างไร และอะไรคือปัจจัยภายในที่กำหนดขนาดของความทุกข์
3 อาการของใจที่ยิ่งทำ ยิ่ง "ทุกข์มาก"
1. ใจมีอาการตีความ หรือ แปลความ การ "มโน"
คนเราตีความเหตุการณ์ต่างๆ ไม่เหมือนกัน คนที่มักตีความไปใน **"ด้านลบ"** (เช่น เพื่อนไม่ทัก = เกลียดเรา / เราไร้ค่า) จะทำให้ทุกข์เกินจริงและเกิดภาวะ "ทุกข์ฟรี" โดยไม่รู้ตัวเพราะหลงเชื่อว่านั่นคือความจริง
วิธีรับมือ กลับมารู้ทัน ความคิดตีความของสมองทั้งด้านบวกและด้านลบ ก่อนจะถูกหลอก และมองเห็นตามความเป็นจริง
2. ใจมีอาการคาดหวัง
ความคาดหวังยิ่งสูง ยิ่งทำให้ทุกข์มาก ไม่ว่าจะเป็นความคาดหวังต่อเพื่อน, พ่อแม่, แฟน หรือแม้แต่ตัวเราเอง การแบกความคาดหวังไว้มากๆ จะสร้างความกดดัน หนักใจ ท้อใจ จนกลายเป็นความทุกข์
วิธีรับมือ ทบทวนความคาดหวังของตนเองว่ามากเกินไป หรือเกินจริงหรือไม่ แล้ว **"ปรับให้อยู่ในระดับพอดีตามความเป็นจริง"**
3. ใจมีอาการอัตตาตัวตน (ยึดมั่นถือมั่น)
ตัวตนยิ่งสูง ยิ่งยึดติดว่าสิ่งนี้ "ฉัน" หรือ "ของฉัน" มากเท่าไหร่ ความทุกข์ยิ่งทวีคูณ เพราะเราเอาตัวเองเป็นศูนย์กลางของโลก ซึ่งไม่ตรงกับความจริงที่ว่าโลกไม่ได้หมุนรอบตัวเรา
3 ทักษะของใจที่ยิ่งฝึก ยิ่ง "ทุกข์ลดลง"
-ใจเกิดอาการ "รู้ตัว" (มีสติ)
การมีสติเท่าทันความคิดตีความ ความคาดหวัง และอัตตาตัวตน จะช่วยให้ใจเกิดความฉลาด ไม่หลงเชื่อหรือยึดติดกับสิ่งเดิมซ้ำๆ การรู้ตัวคือจุดเริ่มต้นของการ **"คายทุกข์"** ออกจากใจ แทนที่จะ **"อมความทุกข์"** ไว้แบบเดิม
-ใจเกิดอาการ "ยอมรับ"
ยอมรับความจริงว่ามีหลายสิ่งที่เราควบคุมไม่ได้ และโลกนี้ไม่ได้ดั่งใจเรา การปฏิเสธความจริงจะยิ่งเพิ่มความทุกข์
สมการความทุกข์`ความทุกข์ใจ = ความเจ็บปวด X การต่อต้าน
วิธีรับมือ ลดการต่อต้าน ยอมรับความเจ็บปวดและความผิดหวังให้ได้ ยิ่งยอมรับมาก ใจยิ่งทุกข์น้อยลง
- ใจมีการ "เรียนรู้ชีวิต"
วิกฤติและความทุกข์ให้บทเรียนที่มีค่าเสมอ หากเรามองหาคุณค่าและการเรียนรู้จากความทุกข์ เราจะเติบโตขึ้น เข้มแข็งขึ้น และใช้ชีวิตได้อย่างสมดุล จนบางครั้งเราต้องขอบคุณความทุกข์ที่ทำให้เรามีวันนี้
ผศ.พญ. ทานตะวัน อวิรุทธ์วรกุล
สรุปสาระสำคัญ
ในความเป็นจริงของชีวิต เราอาจแก้ปัญหาหรือควบคุมปัจจัยภายนอกไม่ได้ทั้งหมด แต่ "เราสามารถจัดการผลกระทบภายในใจได้เสมอ" ทุกข์จะใหญ่หรือเล็ก จึงขึ้นอยู่กับการรับมือของใจเราเอง
หมายเหตุเพิ่มเติม
1. หากเป็นปัญหาที่เราควบคุมได้ แนะนำให้ลงมือแก้ไขทันที อย่าปล่อยปละละเลย (การปล่อยวาง ไม่เหมือนกับการเพิกเฉย)
2. บทความนี้สำหรับบุคคลทั่วไป หากมีภาวะโรคจิตเวชควรพบผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับการช่วยเหลือเฉพาะทาง
ข้อมูลจาก ผศ.พญ. ทานตะวัน อวิรุทธ์วรกุล เพจ "ยิ่งโตยิ่งสุข โดย พญ.ทานตะวัน"
- เป็นที่ปรึกษาให้ทุกคน จนไม่มีแรงดูแลใจตัวเอง รู้จัก "Emotional Dumping"
- ทำไมการปฏิเสธ ทำให้หลายคนรู้สึกผิด รู้จัก “Boundary Guilt”
- ทำไม?บางคนยิ่งคุยด้วย "ยิ่งรู้สึกเหนื่อย" สัญญาณเตือนว่าขอบเขตทางใจกำลังพัง!
- ดีชั่วรู้หมด แต่อดไม่ได้! ไขปริศนาจิตวิทยา "สมองรู้ แต่ใจไม่รู้"
- "อยากหายไปเฉยๆ" สัญญาณเตือนเงียบ ที่หัวใจกำลัง "ร้องขอความช่วยเหลือ"
ที่มาข้อมูล : ผศ.พญ. ทานตะวัน อวิรุทธ์วรกุล
ที่มารูปภาพ : Envato
ชื่นชอบในการติดตามข่าวสาร และเรื่องราว "ฮีลใจ" เพราะเชื่อว่าการมีใจที่แข็งแรง คือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง