น้ำมันแพง กองทุนน้ำมันติดลบทะลุแสนล้าน รัฐลดภาษี E20-B20 ดันโซลาร์ 1 ล้านครัวเรือน

กองทุนน้ำมันติดลบ 103,561 ล้านบาท ภาระเพิ่มเกือบ 2 พันล้านในสัปดาห์เดียว

นอกจากแรงกดดันจากราคาน้ำมันโลก ประเทศไทยยังเผชิญข้อจำกัดจากฐานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการดูแลราคาน้ำมันและก๊าซหุงต้ม เพื่อลดผลกระทบต่อประชาชนและภาคธุรกิจ

ข้อมูลสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ณ วันที่ 18 ตุลาคม 2569 ระบุว่า กองทุนมีฐานะสุทธิติดลบ 103,561 ล้านบาท แบ่งเป็นบัญชีน้ำมันและบัญชีก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG)

เมื่อเปรียบเทียบกับสัปดาห์ก่อนหน้า พบว่าภาระสุทธิของกองทุนเพิ่มขึ้นอีก 1,880 ล้านบาทภายในหนึ่งสัปดาห์ สะท้อนแรงกดดันจากราคาพลังงานที่ปรับตัวสูงขึ้น

ปัญหาสำคัญคือ หากรัฐบาลยังใช้กองทุนชดเชยราคาน้ำมันต่อเนื่อง ประชาชนอาจได้รับผลกระทบจากราคาพลังงานช้าลง แต่ภาระทางการเงินของกองทุนจะเพิ่มขึ้น หากรายจ่ายยังสูงกว่ารายรับ

ในทางกลับกัน หากลดการชดเชยเพื่อรักษาฐานะกองทุน ต้นทุนเชื้อเพลิงก็อาจส่งผ่านไปยังประชาชนและผู้ประกอบการมากขึ้น

สถานการณ์นี้ทำให้การบริหารราคาพลังงานต้องพิจารณาทั้งความสามารถในการช่วยเหลือระยะสั้น และความยั่งยืนทางการเงินของกองทุนในระยะยาว

ครม.ลดภาษี E20 ลิตรละ 5.60 บาท B20 ลด 5.50 บาท นาน 3 เดือน

ท่ามกลางแรงกดดันด้านต้นทุนพลังงาน ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 27 ตุลาคม 2569 มีมติเห็นชอบมาตรการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันเชื้อเพลิงชีวภาพ เพื่อเพิ่มทางเลือกในการลดค่าใช้จ่ายให้ประชาชนและผู้ประกอบการ

มาตรการดังกล่าวครอบคลุมน้ำมันสองประเภท ได้แก่

• E20 ลดภาษีสรรพสามิต 5.60 บาทต่อลิตร
• B20 ลดภาษีสรรพสามิต 5.50 บาทต่อลิตร

มาตรการมีระยะเวลาเบื้องต้น 3 เดือน ก่อนรัฐบาลประเมินผลอีกครั้ง โดยครอบคลุมเฉพาะน้ำมัน E20 และ B20 เท่านั้น

เป้าหมายของรัฐบาลไม่ใช่เพียงการลดภาระค่าใช้จ่ายด้านพลังงาน แต่ยังต้องการส่งเสริมการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพที่ผลิตจากวัตถุดิบทางการเกษตรภายในประเทศ

น้ำมัน E20 มีเอทานอลเป็นส่วนผสม ซึ่งเชื่อมโยงกับผลผลิตทางการเกษตร เช่น อ้อยและมันสำปะหลัง ขณะที่ B20 ใช้ไบโอดีเซลซึ่งเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมปาล์มน้ำมัน

หากมาตรการลดภาษีส่งผ่านไปยังราคาขายปลีก และสร้างส่วนต่างราคาที่จูงใจให้ผู้ใช้รถเลือกเชื้อเพลิงทั้งสองประเภทมากขึ้น ก็อาจช่วยขยายความต้องการเอทานอลและไบโอดีเซลภายในประเทศ

อย่างไรก็ตาม การลดภาษีไม่ได้หมายความว่าราคาขายปลีกหน้าปั๊มจะลดลงเท่ากับอัตราภาษีทั้งหมดโดยอัตโนมัติ เพราะยังขึ้นอยู่กับโครงสร้างราคาและการส่งผ่านต้นทุนของแต่ละช่วงเวลา

สำหรับผู้ใช้รถ การเลือกใช้น้ำมัน E20 หรือ B20 ต้องตรวจสอบก่อนว่ารถยนต์และเครื่องยนต์รองรับเชื้อเพลิงประเภทดังกล่าวหรือไม่

โซลาร์ภาคประชาชน 50,000 ล้านบาท หนุนติดตั้ง 1 ล้านครัวเรือน

นอกจากมาตรการด้านน้ำมัน รัฐบาลยังเดินหน้าลดภาระพลังงานระยะยาวผ่านโครงการโซลาร์ภาคประชาชน เพื่อสนับสนุนให้ครัวเรือนผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ใช้เอง

ตามรายละเอียดโครงการที่เสนอในสคริปต์ ที่ประชุม ครม.วันที่ 27 ตุลาคม 2569 เห็นชอบกรอบวงเงินรวม 50,000 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนค่าซื้ออุปกรณ์และค่าติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์

โครงการตั้งเป้าครอบคลุม 1 ล้านครัวเรือนทั่วประเทศ โดยสนับสนุนวงเงินครัวเรือนละ 50,000 บาท หรือจนกว่าวงเงินโครงการจะครบ

กำหนดเปิดลงทะเบียนตั้งแต่วันที่ 27 ตุลาคม 2569 ถึง 31 มกราคม 2570 ตามรายละเอียดที่ระบุในโครงการ

นอกจากนี้ ภาครัฐยังเตรียมมาตรการสินเชื่อจากธนาคารของรัฐ เพื่อช่วยลดอุปสรรคด้านเงินลงทุนสำหรับประชาชนที่ต้องการติดตั้งระบบโซลาร์เซลล์

แนวทางดังกล่าวมีเป้าหมายให้ครัวเรือนสามารถผลิตไฟฟ้าบางส่วนใช้เอง ลดการซื้อไฟฟ้าจากระบบ และลดความเสี่ยงจากค่าใช้จ่ายพลังงานในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม ความคุ้มค่าของการติดตั้งขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งปริมาณการใช้ไฟฟ้าในช่วงกลางวัน ขนาดระบบที่ติดตั้ง ต้นทุนส่วนที่ครัวเรือนต้องรับผิดชอบ และประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าของพื้นที่

สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ระบุว่า การเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนต้องดำเนินการควบคู่กับการพัฒนาโครงข่ายไฟฟ้า ระบบกักเก็บพลังงาน และการบริหารความต้องการใช้ไฟฟ้า เพื่อให้ระบบพลังงานรองรับการผลิตจากแหล่งที่มีความผันผวนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ดังนั้น โครงการโซลาร์ภาคประชาชนจึงไม่ได้มีผลเฉพาะการลดค่าไฟของครัวเรือน แต่ยังเชื่อมโยงกับการปรับโครงสร้างพลังงานของประเทศในระยะยาว

ลดภาษีน้ำมัน–หนุนโซลาร์ ทางออกพลังงานแพงของไทย

เมื่อพิจารณาร่วมกัน มาตรการลดภาษีน้ำมันชีวภาพและโครงการโซลาร์ภาคประชาชนมีบทบาทแตกต่างกันในการรับมือวิกฤตพลังงาน

การลดภาษี E20 และ B20 มุ่งเพิ่มทางเลือกด้านเชื้อเพลิง ลดภาระต้นทุนสำหรับผู้ใช้รถที่รองรับน้ำมันทั้งสองประเภท และสร้างความต้องการวัตถุดิบเกษตรในประเทศ

ส่วนโครงการโซลาร์ภาคประชาชนมุ่งลดต้นทุนค่าไฟฟ้าในระยะยาว ผ่านการสนับสนุนให้ครัวเรือนลงทุนผลิตพลังงานบางส่วนด้วยตนเอง

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จของทั้งสองมาตรการต้องพิจารณาจากผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง ทั้งการลดค่าใช้จ่ายของประชาชน ความคุ้มค่าของงบประมาณ และความสามารถในการลดการพึ่งพาพลังงานนำเข้า

ในช่วงที่กองทุนน้ำมันติดลบกว่าแสนล้านบาท และราคาน้ำมันโลกยังเผชิญความไม่แน่นอน การลดภาระพลังงานของไทยจึงไม่อาจพึ่งการชดเชยราคาเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเพิ่มทางเลือกให้ประชาชนและภาคธุรกิจสามารถบริหารต้นทุนพลังงานได้อย่างยั่งยืน