กองทัพได้ “เรือฟริเกต” ประเทศไทยได้อะไรจากงบ 1.7 หมื่นล้าน

โจทย์สำคัญคือทดแทนเรือที่มีอายุใช้งานสูง

ข้อมูลที่กองทัพเรือนำเสนอระบุว่า ปัจจุบันมีเรือฟริเกตที่ใช้งานอยู่ 4 ลำ ขณะที่เรือบางลำเข้าสู่ช่วงอายุใช้งานสูง การจัดหาเรือลำใหม่จึงเกี่ยวข้องกับแผนรักษาระดับความพร้อมของกำลังทางเรือในระยะยาว ไม่ได้พิจารณาจากจำนวนเรือเพียงด้านเดียว

การจัดหาเรือรบยังต้องใช้เวลาหลายปี ตั้งแต่การทำสัญญา การต่อเรือ ติดตั้งและทดสอบระบบ ไปจนถึงการฝึกกำลังพลก่อนเข้าประจำการเต็มรูปแบบ ทำให้การวางแผนทดแทนต้องดำเนินการล่วงหน้าก่อนเรือเดิมทยอยครบอายุการใช้งาน

งบ 17,000 ล้านบาท ครอบคลุมอะไรบ้าง?

กรอบวงเงินของโครงการอยู่ที่ 17,000 ล้านบาท ไม่ได้ครอบคลุมเฉพาะตัวเรือ แต่รวมระบบและอุปกรณ์ อะไหล่ เครื่องมือ เอกสาร ส่วนสนับสนุน การทดสอบ การฝึกอบรม และรายการอื่นที่เกี่ยวข้องกับการนำเรือเข้าประจำการ

ตามข้อมูลที่มีการรายงานล่าสุด บริษัท Hanwha Ocean Co., Ltd. ได้รับการคัดเลือก โดยเสนอราคา 16,730 ล้านบาท ซึ่งเป็นราคาคงที่ รวมการขนส่งและประกันภัยจนถึงจุดส่งมอบตามเงื่อนไขของโครงการ อย่างไรก็ตาม กองทัพเรือกำหนดแถลงรายละเอียดกระบวนการพิจารณา หลักเกณฑ์ และสาระสำคัญของโครงการอย่างเป็นทางการในวันที่ 18 กันยายน 2569 หลังขั้นตอนตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องครบถ้วน

กองทัพได้เรือ แล้วประเทศไทยได้อะไร?

หัวใจอีกด้านของโครงการอยู่ที่ Offset Policy หรือการจัดซื้อจัดจ้างแบบชดเชยทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม โดยกองทัพเรือกำหนดให้ประโยชน์จากการจัดหายุทโธปกรณ์เชื่อมโยงกลับมายังภาคอุตสาหกรรมและบุคลากรของไทย

กรอบที่กองทัพเรือเปิดเผยครอบคลุม 5 ด้าน ได้แก่ การลงทุนในประเทศ การวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยี การฝึกอบรมบุคลากร การร่วมผลิต และการใช้ทรัพยากรภายในประเทศ พร้อมตั้งเป้าให้ภาคอุตสาหกรรมไทยมีส่วนร่วมในห่วงโซ่อุปทานการต่อเรือมากขึ้น

กองทัพเรือยังระบุถึงแนวทางการได้รับลิขสิทธิ์แบบเรือและทรัพย์สินทางปัญญาของระบบที่เกี่ยวข้องจากการต่อลำแรก เพื่อนำองค์ความรู้ไปใช้กับการต่อเรือลำต่อไป และเพิ่มโอกาสให้ประเทศไทยสามารถซ่อมบำรุง พัฒนา และต่อยอดเทคโนโลยีได้มากขึ้นในอนาคต

จากผู้ซื้อ สู่การสร้างขีดความสามารถในประเทศ

หากดำเนินการตามกรอบ Offset Policy ที่วางไว้ ผลที่ประเทศไทยตั้งเป้าจะได้รับจึงมีทั้งองค์ความรู้ บุคลากร เทคโนโลยี และโอกาสของผู้ประกอบการอู่ต่อเรือและอุตสาหกรรมเกี่ยวเนื่อง

แนวทางที่กองทัพเรือวางไว้แบ่งการพัฒนาเป็นลำดับ ตั้งแต่เรียนรู้เทคโนโลยีจากผู้สร้างต่างประเทศ เพิ่มสัดส่วนการผลิตและการมีส่วนร่วมของผู้ประกอบการไทย ก่อนต่อยอดไปสู่ความสามารถในการสร้างและดูแลระบบภายในประเทศในระยะยาว โดยการวัดผล Offset จะพิจารณาจากผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง

ดังนั้น มูลค่าของโครงการเรือฟริเกตจะไม่ได้พิจารณาเฉพาะสมรรถนะของเรือที่กองทัพเรือได้รับ แต่ยังอยู่ที่ผลลัพธ์จากเงื่อนไขการถ่ายทอดเทคโนโลยี การพัฒนาบุคลากร การมีส่วนร่วมของอุตสาหกรรมไทย และความสามารถในการพึ่งพาตนเองที่เกิดขึ้นจริงตลอดโครงการ

วันที่ 18 กันยายน 2569 จะเป็นอีกหมุดหมายสำคัญ เมื่อกองทัพเรือเตรียมเปิดเผยรายละเอียดผลการพิจารณาโครงการอย่างเป็นทางการ ซึ่งจะทำให้รายละเอียดด้านการจัดหาและประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับมีความชัดเจนมากขึ้น