AI จะมาแทนครีเอเตอร์ได้จริงหรือ ? ความเป็นมนุษย์ยังสำคัญแค่ไหน?

AI เปลี่ยนวิธีทำงานของครีเอเตอร์ แต่การตามให้ทันไม่ใช่เรื่องง่าย

คุณอิสระ ซึ่งทำงานในฐานะ YouTube Creator มาเป็นเวลากว่า 15 ปี มองว่าอุตสาหกรรมคอนเทนต์เติบโตและเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อมี AI เข้ามามีบทบาทมากขึ้น ครีเอเตอร์จึงจำเป็นต้องเรียนรู้และปรับตัวอยู่เสมอ เพื่อไม่ให้ตัวเองตกขบวนของการเปลี่ยนแปลง แต่การนำ AI มาใช้ไม่ได้หมายความว่าเครื่องมือทุกชนิดจะตอบโจทย์การทำงานได้ทันที โดยเฉพาะงานผลิตคลิปวิดีโอที่ต้องนำเนื้อหาความยาวระดับหลายสิบนาทีหรือเป็นชั่วโมงมาตัดต่อและปรับให้กลายเป็นคอนเทนต์รูปแบบใหม่ ซึ่งยังเป็นโจทย์ที่ต้องค้นหาเครื่องมือที่เหมาะสมต่อไป

ในฐานะตัวแทนจากสมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทย คุณอิสระมองว่าเรื่องมาตรฐานและจริยธรรมในการใช้ AI ในปัจจุบันนั้นมีความท้าทายทางกฎหมายและข้อกำหนดต่าง ๆ เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะประเด็นด้านลิขสิทธิ์และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด คือการนำผลงานของนักวาดภาพไปใช้ฝึกฝน AI หรือการสร้างผลงานใหม่ที่เลียนแบบลายเส้นและเอกลักษณ์เฉพาะตัวของศิลปิน แม้ผลงานที่สร้างขึ้นจะไม่ได้คัดลอกภาพต้นฉบับโดยตรง แต่ก็อาจก่อให้เกิดคำถามเกี่ยวกับสิทธิของเจ้าของผลงาน โดยเฉพาะในกรณีที่เจ้าของผลงานไม่ได้อนุญาตให้นำผลงานของตนไปใช้

นอกจากนี้ ยังมีประเด็นเกี่ยวกับ PDPA หรือกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เมื่อมีการนำใบหน้า ภาพถ่าย หรือข้อมูลที่สามารถระบุตัวบุคคลไปสร้างเนื้อหาด้วย AI โดยไม่ได้รับความยินยอมอย่างเหมาะสม 

อีกเรื่องที่ไม่ควรมองข้ามคือความปลอดภัยของข้อมูลและการเผยแพร่ข่าวปลอม เพราะ AI สามารถสร้างภาพ วิดีโอ และข้อความที่ดูเหมือนจริงได้มากขึ้น ทำให้ผู้รับสารอาจแยกแยะข้อมูลที่ถูกต้องออกจากข้อมูลที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อบิดเบือนได้ยากกว่าเดิม ทางสมาคมคอนเทนต์ครีเอเตอร์ไทยจึงมองว่าการใช้ AI ผลิตคอนเทนต์ควรมีหลักจรรยาบรรณและแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน โดยเฉพาะหลักการสำคัญที่ว่า ผลงานจาก AI ควรผ่านการตรวจสอบและอนุมัติโดยมนุษย์ก่อนเผยแพร่ เพื่อให้มั่นใจว่าเนื้อหามีความถูกต้อง เหมาะสม และไม่สร้างผลกระทบต่อผู้อื่น

ผู้ชมไม่ได้ปฏิเสธคอนเทนต์ AI แต่คุณภาพและความน่าสนใจยังเป็นตัวตัดสิน

หนึ่งในช่วงที่น่าสนใจของเวทีเสวนาคือการสำรวจความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมงานว่า หากพบคอนเทนต์ที่สร้างขึ้นด้วย AI จะเลือกดูต่อหรือเลื่อนผ่านไป ผลการลงคะแนนพบว่า ผู้เข้าร่วมงาน 56% เลือกที่จะดูคอนเทนต์ AI ต่อ ขณะที่อีก 43% เลือกที่จะเลื่อนผ่านไป สะท้อนให้เห็นว่าผู้ชมยังไม่ได้ปฏิเสธคอนเทนต์ที่สร้างด้วย AI อย่างชัดเจน แต่ก็ยังมีคนจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้สนใจเนื้อหาประเภทนี้

คุณอิสระมองว่า สาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผู้ชมยังสนใจคอนเทนต์ AI เป็นเพราะเทคโนโลยีสามารถสร้างไอเดียและภาพที่แปลกใหม่ ซึ่งในมุมของคนทำงานสร้างสรรค์ถือเป็นโอกาสในการทดลองสิ่งที่ก่อนหน้านี้อาจทำได้ยาก หรือจำเป็นต้องใช้เวลาและทรัพยากรจำนวนมาก

บางครั้งความผิดพลาดของ AI เช่น การสร้างภาพที่มีองค์ประกอบผิดธรรมชาติ รายละเอียดแปลกประหลาด หรือรูปแบบที่ไม่สมเหตุสมผล กลับกลายเป็นความบันเทิงที่ทำให้ผู้ชมสนใจและนำไปต่อยอดเป็นมุกตลกหรือแนวคิดสร้างสรรค์รูปแบบใหม่ได้ อย่างไรก็ตาม การที่ผู้ชมสนใจเพราะความแปลกใหม่ไม่ได้หมายความว่าคอนเทนต์ประเภทนี้จะได้รับความนิยมไปตลอด เพราะเมื่อเวลาผ่านไปและผู้ชมพบเห็นผลงานลักษณะเดียวกันซ้ำ ๆ ความน่าสนใจอาจลดลงได้เช่นกัน

คุณอิสระยังได้ตั้งข้อสังเกตว่า ปัจจุบันคอนเทนต์ AI กำลังอยู่ในช่วงที่ผู้คนให้ความสนใจ เพราะเป็นสิ่งใหม่ที่สามารถสร้างสรรค์เรื่องราวและภาพแปลก ๆ ออกมาได้อย่างรวดเร็ว แต่สิ่งที่ต้องจับตามองคือความแปลกใหม่นี้จะรักษาความนิยมได้นานแค่ไหน

เขาเปรียบเทียบกับความบันเทิงบางประเภทที่เคยได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงแรก แต่เมื่อผู้ชมรับชมเนื้อหาที่มีรูปแบบคล้ายกันซ้ำ ๆ เป็นประจำ ก็อาจเกิดความรู้สึกเบื่อหน่ายในที่สุด ดังนั้น ความท้าทายของครีเอเตอร์จึงไม่ใช่แค่การเรียนรู้วิธีใช้ AI เพื่อผลิตคอนเทนต์ให้ได้จำนวนมากขึ้น แต่ต้องรู้จักนำเทคโนโลยีมาสร้างสรรค์ผลงานที่มีแนวคิด มีเอกลักษณ์ และมีคุณค่ามากกว่าการนำเสนอสิ่งแปลกใหม่เพียงชั่วคราว

Personal Branding และความเป็นมนุษย์ คือสิ่งที่ครีเอเตอร์ควรรักษาไว้

เมื่อพูดถึงอนาคตของอาชีพครีเอเตอร์ คุณอิสระมองว่าการปรับตัวเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะตลอดระยะเวลาที่ทำงานมากกว่า 15 ปี เขาได้เห็นการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมมาตั้งแต่ยุคที่ยังไม่มีคำว่า Content Creator, YouTuber หรือ TikToker อย่างแพร่หลาย ทุกครั้งที่มีแพลตฟอร์มใหม่เกิดขึ้น ก็มักจะมีครีเอเตอร์หน้าใหม่ที่ได้รับความนิยมตามมาเสมอ ขณะเดียวกันชื่อเสียงและกระแสความนิยมก็ไม่ได้อยู่กับใครตลอดไป

โจทย์สำคัญจึงอยู่ที่การทำอย่างไรให้ครีเอเตอร์สามารถรักษาฐานผู้ชมและสร้างอาชีพให้ยืนระยะได้ในระยะยาว ไม่ว่าจะต้องเผชิญกับเทคโนโลยีใหม่หรือการเปลี่ยนแปลงของแพลตฟอร์มในอนาคต คุณอิสระยกตัวอย่างจากประสบการณ์การทำช่อง ซึ่งในช่วงเริ่มต้นได้นำเสนอคอนเทนต์ที่มีความเป็นธรรมชาติ ใช้ภาษาพูดและวิธีสื่อสารที่สะท้อนตัวตนของคนทำอย่างชัดเจน จนกลายเป็นเอกลักษณ์ที่ผู้ชมจดจำได้

สำหรับเขา สิ่งที่สำคัญที่สุดคือการค้นหาความเป็นมนุษย์ของตัวเองและดึงสิ่งนั้นออกมาเป็นจุดเด่นของผลงาน เพราะแม้เทคโนโลยี AI จะพัฒนาไปไกลแค่ไหน แต่การสื่อสารระหว่างมนุษย์กับมนุษย์ยังคงมีคุณค่า ทั้งในด้านความรู้สึก อารมณ์ขัน ความจริงใจ และความไว้วางใจ นอกจากการสร้างตัวตนแล้ว การรักษาความสัมพันธ์กับชุมชนผู้ติดตามก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะเป้าหมายของครีเอเตอร์ในระยะยาวไม่ใช่เพียงการสร้างชื่อเสียงให้เป็นที่รู้จัก แต่ยังรวมถึงการทำให้ผู้ชมเติบโตและเดินทางไปพร้อมกับตัวเองได้ แม้เวลาจะผ่านไปหลายปี