กฎเหล็ก 6 ข้อ สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาด เมื่อต้องรักษา"โรคจิตเภท" ใช้ได้กับผู้ป่วย และผู้ดูแล

3. ห้ามท้าทาย หรือโต้เถียงเกี่ยวกับอาการหลงผิด  

เมื่อผู้ป่วยเล่าว่าได้ยินเสียงแว่ว หรือเชื่อว่ามีคนตามทำร้าย แนะนำคนใกล้ชิด หรือผู้ดูแลว่าอย่าปฏิเสธอย่างรุนแรง การเถียงว่า "ไม่จริง" "คิดไปเอง" หรือ "ไร้สาระ" จะทำให้ผู้ป่วยรู้สึกไม่ปลอดภัย รู้สึกโดดเดี่ยว และไม่ไว้ใจผู้ดูแล   

ในทางกลับกัน ก็ห้ามไปสนับสนุนว่าเสียงนั้นเป็นจริง และให้แสดงความเห็นใจในความรู้สึก เช่น "เข้าใจว่าเธอกำลังกลัว หรือกำลังกังวล แต่ฉันไม่ได้ยินเสียงนั้นนะ" แล้วชวนคุยเรื่องอื่น หรือพาไปทำกิจกรรมเบา ๆ เพื่อดึงเขากลับมาสู่ปัจจุบัน  

4. ห้ามลงโทษ หรือใช้ความรุนแรง (โดยเฉพาะทางคำพูด และร่างกาย)  

High Expressed Emotion (EE) การตำหนิ การประชดประชัน หรือการแสดงอารมณ์รุนแรงใส่ผู้ป่วย เป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ที่ทำให้อาการกำเริบจนต้องกลับเข้าโรงพยาบาลได้  

สิ่งที่ควรทำคือ ควรใช้ความสงบ สื่อสารด้วยถ้อยคำสั้น ๆ เข้าใจง่าย และให้เวลาผู้ป่วยได้ประมวลผลข้อมูล  

5. ห้ามใช้วิธีการรักษาทางไสยศาสตร์เพียงอย่างเดียว  

เตือนว่าอย่าหลงทาง เพราะความเชื่อเรื่องโดนของ หรือผีเข้า มักทำให้ครอบครัวพาผู้ป่วยไปทำพิธีจนเสียโอกาสในการรักษาที่ถูกต้อง ตลอดจนเสียเงินทอง เสียเวลา และอาการหนักขึ้น  

สิ่งที่ควรทำคือ ผู้ป่วยสามารถทำกิจกรรมทางศาสนาเพื่อความสบายใจควบคู่ไปได้ แต่ต้องรับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด เพราะโรคนี้คือความผิดปกติทางกายภาพของสมอง ไม่ใช่เรื่องเหนือธรรมชาติค่ะ  

6. ห้ามปล่อยให้ผู้ป่วยอยู่อย่างโดดเดี่ยวนานเกินไป  

อย่าขัง หรือแยกกักตัวผู้ป่วย เพราะการขาดการปฏิสัมพันธ์จะทำให้อาการด้านลบ เช่น การเฉยเมย หรือความจำแย่ลง อาการจะทรุดหนักกว่าเดิม  

สิ่งที่ควรทำคือ สนับสนุนให้ผู้ป่วยทำงานอดิเรกง่าย ๆ หรืองานบ้านเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อฝึกทักษะทางสังคม และการใช้สมองอยู่เสมอ  

ทั้งนี้หากผู้ป่วยเริ่มนอนไม่หลับ มีอาการพลุกพล่าน หรือพูดคนเดียวมากขึ้น ให้รีบพาไปพบแพทย์ก่อนวันนัด และควรทำการบันทึกอาการ และพฤติกรรมในแต่ละวัน จะช่วยให้แพทย์ปรับแนวทางการรักษาได้แม่นยำขึ้น