“ตุรกี” เจ้าภาพ COP31 ทำก๊าซมีเทนรั่วมหาศาล พบกองภูเขาขยะ พ่นมีเทน 7.4 ตัน/ชม.

ข้อมูลจากองค์กร Climate TRACE ซึ่งติดตามการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลก ระบุว่า ตุรกีเป็นประเทศที่ปล่อยก๊าซมีเทนจากขยะมูลฝอยมากเป็นอันดับ 5 ของโลก รองจากจีน สหรัฐอเมริกา รัสเซีย และบราซิล

ขณะที่นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอสแอนเจลิส หรือ UCLA วิเคราะห์ข้อมูลดาวเทียม Tanager-1 ของ Carbon Mapper ระหว่างเดือนมกราคม 2568 ถึงสิ้นเดือนพฤษภาคม 2569 พบกลุ่มก๊าซมีเทนรั่วไหลถึง 70 ครั้ง จากสถานที่กำจัดขยะ 10 แห่งที่มีการปล่อยก๊าซสูงที่สุดในตุรกี โดยมีอัตราการปล่อยก๊าซเฉลี่ยที่ตรวจพบตั้งแต่ 841 กิโลกรัม ไปจนถึง 7.4 ตันต่อชั่วโมง

ในจำนวนนี้ มีสถานที่กำจัดขยะ 3 แห่งตั้งอยู่รอบนครอิสตันบูล ส่วนแห่งอื่น ๆ อยู่ใกล้กรุงอังการา เมืองอิซเมียร์ และเมืองอันตัลยา ซึ่งเป็นสถานที่จัดประชุม COP31

ที่น่ากังวลคือ หลุมฝังกลบขยะใกล้เมืองเซย์เมน (Seymen) ทางตะวันตกของอิสตันบูล มีอัตราการปล่อยก๊าซมีเทนเฉลี่ยที่ตรวจพบสูงถึง 7.4 ตันต่อชั่วโมง ใกล้เคียงกับหลุมฝังกลบที่ปล่อยก๊าซมีเทนสูงที่สุดในโลกตามการจัดอันดับเมื่อปี 2568

ผู้เชี่ยวชาญจาก Carbon Mapper ระบุว่า สิ่งที่น่าตกใจไม่ใช่เพียงปริมาณก๊าซที่รั่วไหล แต่เป็นการปล่อยก๊าซในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นว่าการติดตั้งระบบดักจับก๊าซเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ จำเป็นต้องลดปริมาณขยะอินทรีย์ตั้งแต่ต้นทาง ก่อนถูกนำไปฝังกลบ ควบคู่กับการเพิ่มประสิทธิภาพการดักจับก๊าซ

ทั้งนี้ ก๊าซมีเทนถือเป็นก๊าซเรือนกระจกที่มีบทบาทสำคัญต่อภาวะโลกร้อนรองจากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ โดยในช่วง 20 ปีแรกหลังถูกปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศ มีศักยภาพในการก่อให้เกิดภาวะโลกร้อนสูงกว่าคาร์บอนไดออกไซด์มากกว่า 80 เท่า ดังนั้น การลดการปล่อยก๊าซมีเทนอย่างรวดเร็วจึงเป็นหนึ่งในแนวทางสำคัญที่จะช่วยชะลออุณหภูมิโลกที่เพิ่มสูงขึ้นได้ในระยะสั้น

ข้อมูลจากธนาคารโลกซึ่งอ้างอิงฐานข้อมูลการปล่อยก๊าซ EDGAR ของคณะกรรมาธิการยุโรป พบว่า การปล่อยก๊าซมีเทนจากภาคขยะของตุรกีเพิ่มขึ้นเกือบ 25% ในช่วง 10 ปีจนถึงปี 2567 ขณะที่ค่าเฉลี่ยทั่วโลกเพิ่มขึ้นเพียง 6.5% ในช่วงเวลาเดียวกัน โดยการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคขยะของตุรกียังคงอยู่ที่ประมาณ 21 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปีนับตั้งแต่ปี 2563

แม้ประชาคมโลกจะเปิดตัวข้อตกลง Global Methane Pledge ในการประชุม COP26 เมื่อปี 2564 โดยตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซมีเทนร่วมกันอย่างน้อย 30% ภายในปี 2573 เมื่อเทียบกับปี 2563 แต่ปัจจุบันตุรกียังไม่มีรายชื่อเป็นประเทศที่เข้าร่วมข้อตกลงดังกล่าว

นักวิเคราะห์ด้านนโยบายสภาพภูมิอากาศมองว่า ตุรกีมีโครงสร้างพื้นฐานด้านการกำจัดขยะที่พัฒนากว่าประเทศรายได้น้อยหลายแห่ง แต่ยังมีข้อจำกัดด้านประสิทธิภาพการจัดการขยะ การรีไซเคิล และการนำทรัพยากรกลับมาใช้ประโยชน์ เมื่อเทียบกับหลายประเทศในยุโรป

แม้ตุรกีอาจตัดสินใจเข้าร่วมข้อตกลงลดก๊าซมีเทนระหว่างการประชุม COP31 แต่ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า สิ่งสำคัญกว่าการประกาศเป้าหมาย คือการนำมาตรการไปปฏิบัติจริง โดยเฉพาะการออกกฎระเบียบเพื่อผลักดันให้ผู้ประกอบการดักจับและนำก๊าซมีเทนกลับมาใช้ประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศแล้ว ชุมชนรอบหลุมฝังกลบขยะยังต้องเผชิญกับปัญหากลิ่นเหม็นจากการย่อยสลายของขยะอินทรีย์ แม้ก๊าซมีเทนจะไม่มีกลิ่น แต่กระบวนการย่อยสลายขยะสามารถปล่อยสารประกอบที่มีกลิ่นรุนแรง โดยชาวบ้านในเมืองเซย์เมนซึ่งอาศัยอยู่ห่างจากหลุมฝังกลบราว 5 กิโลเมตร เปิดเผยว่า ในช่วงฤดูร้อน กลิ่นเหม็นมักลอยเข้ามาภายในบ้านผ่านหน้าต่าง และบางครั้งรุนแรงจนทำให้ต้องตื่นขึ้นมากลางดึก