สัญญาณหายนะ! โลกร้อนกลืนธารน้ำแข็ง สหรัฐฯสูญเกือบ 300 แห่ง และอาจหายเกลี้ยงปี 2100

นักวิทยาศาสตร์คาดว่า แม้แต่ธารน้ำแข็งขนาดใหญ่หลายแห่งก็อาจหายไปภายในอีก 50 ปีข้างหน้า และเมื่อถึงปลายศตวรรษที่ 21 ธารน้ำแข็งที่ยังหลงเหลืออยู่อาจจำกัดอยู่เพียงบริเวณยอดเขาสูงที่สุดบางแห่ง เช่น ภูเขาฮูดและภูเขาเรเนียร์ โดยมีขนาดเล็กลงอย่างมากเมื่อเทียบกับปัจจุบัน

สาเหตุสำคัญมาจากอุณหภูมิที่สูงขึ้นทั้งในฤดูร้อนและฤดูหนาว โดยช่วงฤดูร้อนที่ร้อนจัดทำให้น้ำแข็งละลายมากขึ้น ขณะที่ฤดูหนาวกลับมีฝนตกแทนหิมะ ส่งผลให้ธารน้ำแข็งไม่ได้รับการสะสมหิมะใหม่อย่างเพียงพอ กลายเป็นผลกระทบซ้ำซ้อนที่เร่งให้ธารน้ำแข็งหดตัวเร็วยิ่งขึ้น

การสูญเสียธารน้ำแข็งไม่ได้หมายถึงการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์เท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อระบบนิเวศบนภูเขาและแหล่งน้ำที่ใช้ในการเกษตร รวมถึงการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ แม้ธารน้ำแข็งหลายแห่งจะตั้งอยู่ห่างไกลจากชุมชน แต่การละลายอย่างต่อเนื่องกำลังสร้างความกังวลให้ประชาชนในพื้นที่ เพราะเป็นสัญญาณสะท้อนถึงปริมาณหิมะสะสมบนภูเขาที่ลดลง ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญสำหรับการอุปโภคบริโภค และอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาภัยแล้งในอนาคต

สถานการณ์ดังกล่าวไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในสหรัฐอเมริกาเท่านั้น แต่ยังพบในหลายภูมิภาคทั่วโลก ทั้งเทือกเขาแอลป์ในยุโรปและเทือกเขาหิมาลัยในเอเชีย ซึ่งกำลังเผชิญการละลายของธารน้ำแข็งอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อพื้นที่เกษตรกรรม ความหลากหลายทางชีวภาพ และความมั่นคงด้านน้ำ

นอกจากนี้ การละลายของธารน้ำแข็งยังเพิ่มความเสี่ยงต่อภัยพิบัติบนภูเขา เนื่องจากน้ำแข็งที่เคยช่วยยึดเกาะมวลหินและพื้นดินเริ่มหายไป ทำให้ภูมิประเทศบางแห่งขาดเสถียรภาพ และเสี่ยงเกิดดินถล่ม หินถล่ม หรือการพังทลายของธารน้ำแข็งอย่างฉับพลัน

“เอริก ริกโนต์” นักธารน้ำแข็งวิทยาจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เออร์ไวน์ เตือนว่า โลกกำลังเผชิญภัยอันตรายรูปแบบใหม่ที่หลายพื้นที่ยังไม่มีความพร้อมรับมือ โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงเสถียรภาพของพื้นที่ภูเขาหลังน้ำแข็งละลาย ซึ่งอาจทำให้เส้นทางปีนเขาและพื้นที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติมีความอันตรายมากขึ้น เช่น ที่พบในเทือกเขาแอลป์ ซึ่งฤดูกาลปีนเขากำลังสั้นลงเพราะความเสี่ยงด้านความปลอดภัย

ขณะเดียวกัน การละลายของน้ำแข็งบริเวณขั้วโลกก็กำลังเร่งให้ระดับน้ำทะเลทั่วโลกเพิ่มสูงขึ้น โดยงานวิจัยอีกฉบับพบว่า นับตั้งแต่ปี 2522 น้ำแข็งในกรีนแลนด์และแอนตาร์กติกาสูญเสียมวลรวมประมาณ 12.5 ล้านล้านตัน ซึ่งเทียบเท่ากับปริมาณน้ำแข็งที่สามารถปกคลุมพื้นที่สหรัฐอเมริกาภาคพื้นทวีปได้หนาประมาณ 1.5 เมตร

น้ำแข็งที่ละลายเหล่านี้มีส่วนทำให้ระดับน้ำทะเลทั่วโลกเพิ่มขึ้นประมาณ 2.5 เซนติเมตรตลอดช่วงเวลากว่า 4 ทศวรรษที่ผ่านมา แม้ตัวเลขดังกล่าวอาจดูไม่มาก แต่ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นเพียงเล็กน้อยก็สามารถเพิ่มความรุนแรงของน้ำท่วมชายฝั่ง โดยเฉพาะเมื่อเกิดพายุ คลื่นซัดฝั่ง หรือน้ำทะเลหนุนสูงพร้อมกัน ส่งผลให้เมืองชายฝั่งทั่วโลกเผชิญความเสี่ยงเพิ่มขึ้น

นักวิทยาศาสตร์ย้ำว่า การสูญเสียธารน้ำแข็งเป็นหลักฐานที่ชัดเจนของวิกฤตการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และแม้การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจะช่วยชะลอการละลายของธารน้ำแข็งได้ แต่การหยุดกระบวนการสูญเสียหรือฟื้นฟูธารน้ำแข็งให้กลับคืนสู่สภาพเดิมอาจต้องใช้เวลาหลายร้อยปี และบางแห่งอาจไม่สามารถฟื้นกลับมาได้อีกเลย

วิกฤตธารน้ำแข็งที่กำลังหายไปจึงไม่ใช่เพียงการสูญเสียความงดงามของธรรมชาติ แต่เป็นสัญญาณเตือนถึงความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของระบบภูมิอากาศโลก ตั้งแต่ปริมาณน้ำจืดที่ลดลง ความเสี่ยงภัยแล้ง ภัยพิบัติบนภูเขา ไปจนถึงระดับน้ำทะเลที่เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อมนุษย์และระบบนิเวศในระยะยาว อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ยืนยันว่า โลกยังมีโอกาสลดความรุนแรงของผลกระทบ หากทุกประเทศเร่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างจริงจัง เพราะทุกความพยายามในการชะลอภาวะโลกร้อนยังมีความหมายต่ออนาคตของธารน้ำแข็งที่เหลืออยู่