วิกฤต “เมดิเตอร์เรเนียน” ข้อมูลกว่า 40 ปีเผย ร้อนขึ้น-กรดเพิ่ม-ออกซิเจนลด

งานวิจัยนี้เกิดจากความร่วมมือของนักวิทยาศาสตร์จากศูนย์สมุทรศาสตร์ในเมืองอาโกรุญญาและหมู่เกาะแบลีแอริก ภายใต้สถาบันสมุทรศาสตร์แห่งสเปน หรือ IEO-CSIC ร่วมกับนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันในยุโรปและสหรัฐฯ

ทีมวิจัยนำข้อมูลจากการสำรวจมหาสมุทร 46 ครั้ง ซึ่งดำเนินการระหว่างปี 1976–2018 มารวมไว้ในฐานข้อมูลเดียว โดยข้อมูลครอบคลุมทั้ง อุณหภูมิ ปริมาณออกซิเจน ค่า pH ปริมาณคาร์บอน และอายุของมวลน้ำ ซึ่งเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจการเปลี่ยนแปลงของทะเลในระยะยาว

ที่ผ่านมา ข้อมูลเหล่านี้กระจัดกระจายอยู่ตามคลังข้อมูลหลายแห่ง บางส่วนอยู่ในเอกสารประวัติศาสตร์หรือถูกเก็บไว้ในพื้นที่เฉพาะ ทำให้การนำข้อมูลจากแต่ละยุคมาเปรียบเทียบกันทำได้ยาก

นักวิจัยจึงต้องนำข้อมูลเก่ากลับมารวบรวม ตรวจสอบ และปรับแก้ให้สามารถเปรียบเทียบกันได้ เพราะการสำรวจในช่วงทศวรรษ 1970 กับการสำรวจในยุคปัจจุบันอาจใช้เครื่องมือ วิธีการ และเงื่อนไขในการเก็บข้อมูลที่แตกต่างกัน หากไม่ปรับข้อมูลให้เหมาะสม อาจทำให้เข้าใจผิดว่าทะเลเปลี่ยนแปลง ทั้งที่จริงแล้วเป็นเพียงความแตกต่างของวิธีการวัด

หลังผ่านกระบวนการตรวจสอบคุณภาพอย่างละเอียด นักวิทยาศาสตร์จึงสามารถแยกความแตกต่างระหว่าง “ความเปลี่ยนแปลงของวิธีการวัด” กับ “ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจริงในทะเล” ได้แม่นยำมากขึ้น

และข้อมูลตลอด 4 ทศวรรษกำลังช่วยให้นักวิทยาศาสตร์มองเห็นว่า การเปลี่ยนแปลงของทะเลเมดิเตอร์เรเนียนไม่ได้มีเพียงเรื่อง อุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้น เท่านั้น แต่ยังรวมถึง การเป็นกรดของมหาสมุทร หรือ Ocean Acidification และการสูญเสียออกซิเจนในน้ำ ซึ่งล้วนส่งผลต่อการทำงานของระบบมหาสมุทรและระบบนิเวศทางทะเล

นักวิจัยสามารถใช้ข้อมูลระยะยาวเหล่านี้ติดตามการเปลี่ยนแปลงของกระบวนการสำคัญ เช่น การสะสมคาร์บอนในน้ำทะเล การเพิ่มขึ้นของความเป็นกรด และการหมุนเวียนหรือการฟื้นตัวของมวลน้ำลึกในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน

ข้อมูลเหล่านี้ยังมีความสำคัญต่อการพัฒนาแบบจำลองภูมิอากาศ เพราะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจว่า ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างไร และอาจเปลี่ยนไปในทิศทางใดในอนาคตภายใต้โลกที่กำลังร้อนขึ้น

ที่สำคัญ ฐานข้อมูล CARIMED ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อใช้เฉพาะกับงานวิจัยชิ้นนี้ แต่เปิดให้ชุมชนนักวิทยาศาสตร์สามารถนำไปใช้ต่อ และสามารถเติมข้อมูลจากการสำรวจในอนาคตได้ ทำให้เกิดฐานข้อมูลระยะยาวที่เชื่อมโยง อดีต ปัจจุบัน และอนาคตของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน เข้าด้วยกัน

ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนถือเป็นพื้นที่ที่มีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศเป็นพิเศษ ดังนั้นการมีข้อมูลระยะยาวจึงเป็นกุญแจสำคัญ เพราะการวัดเพียงครั้งเดียวหรือช่วงเวลาสั้น ๆ อาจไม่สามารถบอกได้ว่า การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเป็นเพียงความแปรปรวนตามธรรมชาติ หรือเป็นแนวโน้มที่กำลังเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องจาก Climate Change

ข้อมูลจากการสำรวจทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตลอดกว่า 40 ปี กำลังช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เห็นผลกระทบของ Climate Change ได้ชัดเจนขึ้น ทั้ง น้ำทะเลอุ่นขึ้น ความเป็นกรดเพิ่มขึ้น และออกซิเจนในทะเลลดลง ซึ่งอาจกระทบต่อการทำงานของระบบมหาสมุทรและสิ่งมีชีวิตในทะเล

การสร้างฐานข้อมูล CARIMED จึงไม่ใช่เพียงการเก็บข้อมูลในอดีต แต่เป็นการสร้าง “ภาพประวัติศาสตร์ของทะเล” เพื่อให้มนุษย์เข้าใจว่า ทะเลกำลังเปลี่ยนไปอย่างไร และจะรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในอนาคตได้อย่างไร

เพราะในวันที่ Climate Change กำลังเปลี่ยนแปลงมหาสมุทรอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ต้องการไม่ใช่เพียงข้อมูลว่า “ทะเลร้อนขึ้นแค่ไหน” แต่ต้องรู้ด้วยว่า “การเปลี่ยนแปลงนั้นกำลังเปลี่ยนสมดุลของมหาสมุทรและระบบนิเวศไปไกลแค่ไหน”