ทำไมโลกร้อนทำฝนเพี้ยน? จาก “แล้ง” สู่ “ท่วม” ได้ในพริบตา

ในทางกลับกัน การเปลี่ยนจากสภาพเปียกชื้นไปสู่ความแห้งแล้งอย่างรวดเร็ว ก็อาจสร้างความท้าทายต่อการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ เนื่องจากปริมาณน้ำที่อุดมสมบูรณ์ในช่วงก่อนหน้าอาจสร้างความรู้สึกมั่นใจเกินจริง ก่อนที่พื้นที่ดังกล่าวจะเข้าสู่ภาวะขาดแคลนน้ำในเวลาไม่นาน

คณะนักวิจัยนำโดย ดร.ยี่ เหอ จากมหาวิทยาลัยอีสต์แองเกลีย สหราชอาณาจักร ได้ใช้แบบจำลองสภาพภูมิอากาศและระบบอุทกวิทยาเพื่อประเมินลุ่มน้ำจำนวน 698 แห่งทั่วสหราชอาณาจักร ภายใต้สถานการณ์ที่อุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้น 2 องศาเซลเซียส และ 4 องศาเซลเซียส เมื่อเทียบกับยุคก่อนอุตสาหกรรม

ผลการศึกษาพบว่า ทั้งสองสถานการณ์มีแนวโน้มทำให้เหตุการณ์สลับสุดขั้วระหว่างน้ำมากและน้ำน้อยเกิดบ่อยขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยในบางลุ่มน้ำ จำนวนเหตุการณ์ดังกล่าวอาจเพิ่มขึ้นจากเฉลี่ย 4 ครั้งในช่วงเวลา 30 ปี ระหว่างปี 1981-2010 เป็นสูงถึง 9 ครั้งภายใต้สถานการณ์โลกร้อน 4 องศาเซลเซียส

ดร.ยี่ เหอ กล่าวว่า ความผันผวนที่รุนแรงและรวดเร็วเช่นนี้จะสร้างแรงกดดันต่อระบบบริหารจัดการน้ำทั้งด้านการป้องกันน้ำท่วมและการรับมือภัยแล้งพร้อมกัน โดยแนวทางการวางแผนแบบเดิมที่มุ่งรับมือเหตุการณ์เพียงรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งอาจไม่เพียงพออีกต่อไป

“เมื่ออุณหภูมิโลกสูงขึ้น เราจำเป็นต้องวางแผนรับมือกับลำดับของเหตุการณ์สุดขั้วที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงเหตุการณ์เดียว” นักวิจัยกล่าว

ผลการศึกษายังเสนอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำแผนปรับตัวที่สอดคล้องกับลักษณะเฉพาะของแต่ละภูมิภาค เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารความเสี่ยงจากน้ำท่วม และขยายศักยภาพในการกักเก็บน้ำในช่วงที่มีน้ำมาก เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับช่วงเวลาแห้งแล้งที่อาจเกิดขึ้นตามมา

แม้งานวิจัยนี้จะอ้างอิงข้อมูลจากสหราชอาณาจักรเป็นหลัก แต่คณะผู้วิจัยระบุว่า ผลลัพธ์ดังกล่าวสามารถสะท้อนแนวโน้มที่อาจเกิดขึ้นในภูมิภาคเขตอบอุ่นทั่วโลก และเป็นสัญญาณเตือนว่าภาวะโลกร้อนกำลังเปลี่ยนแปลงวงจรน้ำตามธรรมชาติ จนอาจเพิ่มความเสี่ยงจากทั้งน้ำท่วมและภัยแล้งในเวลาเดียวกันมากกว่าที่เคยเกิดขึ้นในอดีต