งานวิจัยล่าสุดจากสวนพฤกษศาสตร์ Royal Botanic Gardens, Kew และสมาคมสัตววิทยาแห่งลอนดอนซึ่งเผยแพร่ในวารสาร Science ระบุว่า พืชดอกเกือบ 45% ของโลก มีแนวโน้มเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ขณะที่ประมาณ 21% กำลังอยู่ในภาวะเสี่ยงหายไปจากโลกอย่างถาวร
เมื่อพืชชนิดหนึ่งสูญพันธุ์บางครั้งอาจไม่ได้หมายถึงแค่การหายไปของ “ใบไม้หนึ่งใบ” แต่คือการสูญเสีย “กิ่งก้านทั้งกิ่ง” ที่สะสมวิวัฒนาการมาเป็นเวลาหลายล้านปี งานวิจัยนี้ใช้ดัชนีที่เรียกว่า EDGE (Evolutionarily Distinct and Globally Endangered) เพื่อวัดทั้งความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และความโดดเด่นทางวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต โดยพืชที่ถูกจัดว่าโดดเด่นและเสี่ยงสูญพันธุ์ มีทั้ง “ไททันอารัม” หรือดอกซากศพ พืชขนาดใหญ่ที่มีกลิ่นเหม็นรุนแรง และ “Nymphaea thermarum” บัวน้ำขนาดเล็กที่สุดในโลก
สรุปข่าว
งานวิจัยล่าสุดจากสวนพฤกษศาสตร์ Royal Botanic Gardens, Kew และสมาคมสัตววิทยาแห่งลอนดอนซึ่งเผยแพร่ในวารสาร Science ระบุว่า พืชดอกเกือบ 45% ของโลก มีแนวโน้มเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ขณะที่ประมาณ 21% กำลังอยู่ในภาวะเสี่ยงหายไปจากโลกอย่างถาวร
เมื่อพืชชนิดหนึ่งสูญพันธุ์บางครั้งอาจไม่ได้หมายถึงแค่การหายไปของ “ใบไม้หนึ่งใบ” แต่คือการสูญเสีย “กิ่งก้านทั้งกิ่ง” ที่สะสมวิวัฒนาการมาเป็นเวลาหลายล้านปี งานวิจัยนี้ใช้ดัชนีที่เรียกว่า EDGE (Evolutionarily Distinct and Globally Endangered) เพื่อวัดทั้งความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และความโดดเด่นทางวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต โดยพืชที่ถูกจัดว่าโดดเด่นและเสี่ยงสูญพันธุ์ มีทั้ง “ไททันอารัม” หรือดอกซากศพ พืชขนาดใหญ่ที่มีกลิ่นเหม็นรุนแรง และ “Nymphaea thermarum” บัวน้ำขนาดเล็กที่สุดในโลก
สาเหตุสำคัญที่ทำให้พืชจำนวนมากเข้าใกล้การสูญพันธุ์ คือกิจกรรมของมนุษย์ โดยเฉพาะการตัดไม้ทำลายป่า การขยายเมือง เกษตรกรรมเชิงอุตสาหกรรม และการสูญเสียถิ่นอาศัย ขณะเดียวกันการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภาวะโลกร้อนส่งผลให้อุณหภูมิเพิ่มสูงขึ้น ก่อให้เกิดภัยแล้ง ไฟป่า และสภาพอากาศสุดขั้ว กระทบต่อความสามารถในการอยู่รอดของพืชทั่วโลก ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า วิกฤตโลกร้อนอาจทำให้พืชบางชนิดไม่สามารถปรับตัวได้ทันจนนำไปสู่การสูญพันธุ์ในที่สุด
การสูญพันธุ์ของพืชอาจส่งผลกระทบต่อมนุษย์มากกว่าที่คิด เนื่องจากพืชที่วิวัฒนาการแยกตัวมาอย่างยาวนาน มักมีคุณสมบัติพิเศษทางชีวภาพ หรือสารเคมีเฉพาะตัว ซึ่งอาจกลายเป็นกุญแจสำคัญของการค้นพบยาใหม่ ยาปฏิชีวนะ หรือการรักษาโรคในอนาคต ทำให้มนุษย์อาจกำลังสูญเสียโอกาสทางการแพทย์ วิทยาศาสตร์ และความมั่นคงทางอาหารไปพร้อมกัน นอกจากนี้ การสูญพันธุ์ของพืชยังส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศทั้งหมด ทั้งแมลงผสมเกสร สัตว์ป่า ห่วงโซ่อาหาร และสมดุลธรรมชาติที่เชื่อมโยงกันอย่างซับซ้อน
อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า หากโลกสามารถปกป้องพืชเพียง 5.9% ที่มีความสำคัญทางวิวัฒนาการสูงที่สุด ก็อาจช่วยรักษาประวัติศาสตร์วิวัฒนาการของพืชดอกที่กำลังถูกคุกคามได้ครึ่งหนึ่ง
- โลกร้อน ภัยธรรมชาติแรง บีบสัตว์ป่าไร้ที่อยู่ เสี่ยงสูญพันธุ์ ระบบนิเวศล่มสลาย
- อากาศยิ่งร้อน คนยิ่งไม่ออกกำลังกาย อนาคตเสี่ยงปัญหาสุขภาพเรื้อรัง
- “เอลนีโญ” จ่อดัน อุณหภูมิโลกสูงทุบสถิติ ผลักโลกเผชิญอากาศสุดขั้วรุนแรง
- ภัยแล้ง-โลกร้อน เร่งเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะ เสี่ยงรักษาโรคยากขึ้นกว่าเดิม
- โลกร้อนคุกคาม แหล่งโบราณคดีใน “กรีซ” เสี่ยงถล่มเร็วขึ้นจากวิกฤตสภาพอากาศ
