ฮ่องกงเร่งสร้างโครงสร้างพื้นฐาน หวังขึ้นแท่นฮับทองคำเอเชีย

สิ่งที่น่าสนใจคือ ฮ่องกงไม่ได้เพียงเปิดรับการนำเข้าทองคำที่เพิ่มขึ้น แต่ยังเดินหน้าสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับตลาดทองคำอย่างจริงจัง

ในปี 2569 ฮ่องกงเริ่มทดลองระบบ Gold Central Clearing and Settlement ในเดือนกรกฎาคม เพื่อพัฒนาระบบกลางสำหรับการชำระราคาและส่งมอบทองคำ พร้อมเดินหน้าโครงการเชื่อมต่อกับ Shanghai Gold Exchange

นอกจากนี้ ยังมีแผนเพิ่มศักยภาพด้านคลังเก็บทองคำ การกลั่น การซื้อขาย การประกันภัย ตลอดจนผลิตภัณฑ์การลงทุนที่เกี่ยวข้องกับทองคำ

รัฐบาลฮ่องกงตั้งเป้าเพิ่มขีดความสามารถในการจัดเก็บทองคำให้มากกว่า 2,000 ตันภายใน 3 ปี

การลงทุนเหล่านี้สะท้อนว่า ฮ่องกงต้องการมากกว่าการเป็นทางผ่านของทองคำ แต่กำลังพยายามสร้างระบบนิเวศทางธุรกิจให้ครบวงจร ตั้งแต่การนำเข้า การจัดเก็บ การซื้อขาย ไปจนถึงการชำระธุรกรรม

เป้าหมายสำคัญคือการเพิ่มบทบาทของฮ่องกงในตลาดทองคำระหว่างประเทศ ท่ามกลางความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์โลก

จีนต้องการทองคำ รัสเซียต้องการตลาดใหม่ ผลประโยชน์จึงมาบรรจบกัน

อีกปัจจัยที่ไม่ควรมองข้ามคือ ความต้องการทองคำของจีนที่ยังอยู่ในระดับสูง ขณะที่รัสเซียกำลังมองหาตลาดใหม่เพื่อรองรับทองคำที่ผลิตได้

World Gold Council ระบุว่า ธนาคารกลางจีน (PBoC) เพิ่มทองคำสำรองประมาณ 40 ตันในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 และในเดือนมิถุนายนเพียงเดือนเดียว ซื้อเพิ่มประมาณ 15 ตัน ซึ่งเป็นการซื้อรายเดือนมากที่สุดนับตั้งแต่เดือนตุลาคม 2566

จากนั้นในเดือนกรกฎาคม จีนซื้อทองคำเพิ่มอีก 20 ตันตามข้อมูลที่ระบุไว้ในรายงาน

นั่นหมายความว่า ในช่วงเวลาที่รัสเซียต้องปรับเปลี่ยนตลาดส่งออกทองคำ จีนก็ยังมีความต้องการสะสมทองคำอย่างต่อเนื่อง

ฝ่ายหนึ่งมีทองคำและต้องการตลาดรองรับ อีกฝ่ายต้องการเพิ่มการถือครองทองคำ ขณะที่ฮ่องกงมีโครงสร้างทางการเงินที่ช่วยเชื่อมโยงทั้งสองตลาดเข้าด้วยกัน

อย่างไรก็ตาม การนำเข้าทองคำของฮ่องกงไม่ได้หมายความว่าทองคำทั้งหมดจะถูกส่งต่อให้ธนาคารกลางจีนโดยตรง เพราะทองคำยังสามารถถูกซื้อขาย จัดเก็บ หรือส่งต่อไปยังผู้ซื้อรายอื่นได้ด้วย

ทำไมธนาคารกลางทั่วโลกจึงให้ความสำคัญกับทองคำ

คำถามสำคัญคือ ทำไมจีนและธนาคารกลางประเทศอื่น ๆ จึงยังต้องการทองคำ ทั้งที่ราคาสามารถผันผวนได้มาก?

คำตอบไม่ได้มีเพียงเรื่องการเก็งกำไรหรือคาดหวังว่าราคาทองคำจะปรับตัวสูงขึ้น แต่เกี่ยวข้องกับการกระจายความเสี่ยงของทุนสำรองระหว่างประเทศด้วย

ในอดีต ธนาคารกลางทั่วโลกถือเงินดอลลาร์สหรัฐฯ และพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ เป็นสินทรัพย์สำคัญส่วนหนึ่งของทุนสำรอง แต่หลังจากเกิดสงครามรัสเซีย-ยูเครน และสินทรัพย์ทุนสำรองของรัสเซียบางส่วนถูกชาติตะวันตกอายัด ธนาคารกลางหลายประเทศก็เริ่มให้ความสำคัญกับคำถามใหม่ว่า หากเกิดความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ สินทรัพย์ที่อยู่ภายใต้ระบบการเงินของประเทศอื่นจะยังสามารถเข้าถึงได้หรือไม่

ทองคำจึงกลายเป็นสินทรัพย์อีกประเภทที่ช่วยกระจายความเสี่ยง เพราะทองคำไม่ได้เป็นหนี้สินของรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง และทองคำที่ถือครองโดยตรงก็ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาระบบชำระเงินระหว่างประเทศแบบเดียวกับเงินดอลลาร์สหรัฐฯ

World Gold Council ระบุว่า ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา ธนาคารกลางทั่วโลกซื้อทองคำสะสมเฉลี่ยประมาณ 1,000 ตันต่อปี เพิ่มขึ้นอย่างมากจากค่าเฉลี่ยประมาณ 500 ตันต่อปีในช่วงทศวรรษก่อนหน้า

ตัวเลขนี้แสดงให้เห็นว่า ทองคำไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะกับนักลงทุนรายย่อย แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์บริหารทุนสำรองและความมั่นคงทางการเงินของประเทศต่าง ๆ ด้วย

เกมทองคำโลกเปลี่ยน ไทยก็ต้องจับตา

การที่ทองคำรัสเซียไหลเข้าสู่ฮ่องกงอย่างรวดเร็ว จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการเปลี่ยนเส้นทางการส่งออก แต่ยังสะท้อนการปรับตัวของตลาดการเงินโลกภายใต้แรงกดดันจากมาตรการคว่ำบาตร ความขัดแย้งระหว่างประเทศ และความพยายามกระจายความเสี่ยงของทุนสำรอง

ขณะเดียวกัน การเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทองคำของฮ่องกงก็กำลังเพิ่มการแข่งขันในตลาดศูนย์กลางการค้าทองคำระหว่างประเทศ ซึ่งเดิมมีลอนดอนเป็นหนึ่งในผู้เล่นสำคัญ

สำหรับประเทศไทย เรื่องนี้เป็นอีกประเด็นที่ต้องติดตาม เพราะความเคลื่อนไหวของธนาคารกลาง ความต้องการทองคำ และความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ ล้วนเป็นปัจจัยที่อาจส่งผลต่อราคาทองคำและบรรยากาศการลงทุนทั่วโลกได้

แม้การเปลี่ยนเส้นทางการค้าทองคำจะไม่ได้ทำให้ราคาทองคำขึ้นหรือลงโดยอัตโนมัติ แต่เมื่อผู้ซื้อรายใหญ่และศูนย์กลางการค้าทองคำกำลังเปลี่ยนบทบาท เกมทองคำโลกก็อาจไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป