กบข. เปลี่ยนบทบาท ดูแลสุขภาพการเงินสมาชิกให้มากขึ้น

แล้วทางออกของปัญหานี้จะเป็นอย่างไร เพราะหากปล่อยให้คนจำนวนมากเกษียณไปพร้อมกับหนี้สินก้อนใหญ่ ผลกระทบก็อาจไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวสมาชิกและครอบครัว แต่ยังเกี่ยวข้องกับความมั่นคงทางการเงินของคนวัยเกษียณในภาพรวมด้วย

ดร.ศรพล ตุลยะเสถียร เลขาธิการ กบข. ระบุว่า กบข. กำลังพยายามเปลี่ยนบทบาทจากการเป็นเพียงกองทุนที่บริหารเงินลงทุน ไปสู่การเป็นองค์กรที่เข้าใจสุขภาพทางการเงินของสมาชิกมากขึ้น

หนึ่งในแนวทางที่กำลังพัฒนาคือ การเชื่อมโยงข้อมูลผ่านระบบ Datalake กับหน่วยงานต่าง ๆ เช่น กระทรวงการคลัง เครดิตบูโร กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา หรือ กยศ. และตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อให้เห็นภาพฐานะทางการเงินของสมาชิกได้ละเอียดขึ้น ทั้งรายได้ เงินออม สินทรัพย์ และหนี้สิน

เป้าหมายคือการนำข้อมูลมาใช้ให้คำแนะนำด้านการเงินที่เหมาะกับสมาชิกแต่ละคน ไม่ใช่ใช้แนวทางเดียวกับทุกคน

ตัวอย่างเช่น สมาชิกที่มีหนี้สูงอาจต้องให้ความสำคัญกับการจัดการหนี้และลดภาระดอกเบี้ยก่อน ขณะที่ผู้ที่มีฐานะทางการเงินแข็งแรงอยู่แล้ว อาจเพิ่มเงินออมหรือวางแผนลงทุนเพื่อสร้างรายได้สำหรับชีวิตหลังเกษียณได้มากขึ้น

เพราะการวางแผนการเงินที่ดีไม่ใช่เพียงการบอกให้ทุกคนออมเงินเพิ่ม แต่ต้องเข้าใจด้วยว่าแต่ละคนมีภาระและข้อจำกัดอะไร และควรเริ่มแก้ปัญหาจากจุดไหนก่อน

เกษียณแล้วก็ยังออมได้ กบข. เตรียมเปิดทางให้ออมต่อจากเงินบำนาญ

อีกหนึ่งประเด็นที่น่าจับตาคือ ข้าราชการที่เกษียณแล้วอาจมีทางเลือกในการบริหารเงินเพิ่มขึ้น เพราะนอกจากเงินก้อนจาก กบข. แล้ว ข้าราชการที่มีสิทธิยังได้รับเงินบำนาญเป็นประจำทุกเดือนจากกรมบัญชีกลาง

ผลสำรวจเบื้องต้นของ กบข. พบว่า สมาชิกสูงถึง 80.2% สนใจนำเงินบำนาญรายเดือนมาออมต่อกับ กบข.

จากความสนใจดังกล่าว กบข. จึงเตรียมเปิดทางให้ข้าราชการที่เกษียณแล้วสามารถนำเงินบำนาญมาออมต่อได้ โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยเพิ่มความมั่นคงทางการเงินในระยะยาว

แนวทางนี้ไม่เพียงช่วยให้ผู้เกษียณมีโอกาสสะสมเงินออมเพิ่มเติม แต่ยังช่วยส่งเสริมให้มีระบบบริหารเงินอย่างเป็นแบบแผน ลดความเสี่ยงจากการถือเงินสดหรือการตัดสินใจทางการเงินโดยขาดข้อมูล ซึ่งอาจทำให้ตกเป็นเป้าหมายของมิจฉาชีพที่หลอกลวงผู้สูงวัยได้ด้วย

สำหรับความคืบหน้า ร่างกฎหมายที่เกี่ยวข้องจัดทำเสร็จเรียบร้อยแล้ว และเตรียมนำเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการ กบข. ก่อนส่งต่อไปยังกระทรวงการคลัง เพื่อนำเสนอต่อคณะรัฐมนตรี และเข้าสู่ขั้นตอนของรัฐสภาตามลำดับ โดยคาดว่าจะมีผลบังคับใช้ภายใน 2 ปี ทั้งนี้ ยังต้องติดตามความคืบหน้าของกระบวนการทางกฎหมายต่อไป

ไม่ใช่แค่ออมให้มาก แต่ต้องลงทุนให้เหมาะกับความเสี่ยง

นอกจากการเพิ่มเงินออมแล้ว กบข. ยังอยู่ระหว่างปรับแนวทางการบริหารเงินลงทุน เพื่อให้สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลกได้ดีขึ้น

เดิมการจัดพอร์ตลงทุนใช้แนวทาง SAA หรือ Strategic Asset Allocation ซึ่งกำหนดสัดส่วนการลงทุนในสินทรัพย์ประเภทต่าง ๆ เช่น หุ้นและตราสารหนี้ แล้วบริหารตามกรอบที่วางไว้

แต่แนวทางที่ กบข. กำลังพัฒนาคือ TPA หรือ Total Portfolio Approach ซึ่งมองภาพรวมของพอร์ตลงทุนเป็นหนึ่งเดียว แทนที่จะพิจารณาสินทรัพย์แต่ละประเภทแยกจากกัน

หัวใจของแนวทางนี้คือ ไม่ได้เริ่มจากคำถามว่า “จะลงทุนอะไร” เพียงอย่างเดียว แต่ต้องประเมินก่อนว่า ขณะนั้นเศรษฐกิจกำลังเผชิญความเสี่ยงอะไรบ้าง ไม่ว่าจะเป็นเศรษฐกิจชะลอตัว เงินเฟ้อ หรือความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ แล้วจึงเลือกสินทรัพย์ที่เหมาะสมมาช่วยบริหารความเสี่ยงของพอร์ตโดยรวม

ปัจจุบัน กบข. เริ่มใช้แนวทาง Hybrid TPA ในบางส่วน และกำลังศึกษารูปแบบการบริหารเงินของกองทุนบำนาญชั้นนำในต่างประเทศ เพื่อนำมาพัฒนาแนวทางที่เหมาะสมกับ กบข. ภายในสิ้นปีนี้

ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า การสร้างความมั่นคงหลังเกษียณไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนเงินที่ออมไว้เท่านั้น แต่ยังต้องคำนึงถึงวิธีบริหารเงินให้เหมาะกับความเสี่ยงและเป้าหมายการใช้ชีวิตในระยะยาวด้วย

หนี้วันนี้ อาจกลายเป็นปัญหาใหญ่ในวันที่ไม่มีเงินเดือน

เรื่องหนี้ข้าราชการอาจดูเหมือนเป็นเรื่องไกลตัวสำหรับคนที่ไม่ได้ทำงานราชการ แต่ความจริงแล้ว ปัญหานี้ใกล้ตัวเราทุกคน เพราะไม่ว่าจะทำอาชีพไหน ต่างก็มีโอกาสเผชิญภาระหนี้และความเสี่ยงที่เงินออมจะไม่เพียงพอในวันที่รายได้ลดลงหรือหยุดลง

ตราบใดที่ยังมีรายได้ เราอาจรู้สึกว่ายังสามารถผ่อนชำระหนี้ต่อไปได้ แต่คำถามสำคัญคือ หากวันหนึ่งรายได้ไม่เหมือนเดิม เราจะยังรับมือกับภาระหนี้ที่มีอยู่ไหวหรือไม่

การเตรียมพร้อมตั้งแต่วันนี้ ทั้งการจัดการหนี้ การเพิ่มเงินออม และการวางแผนใช้เงินหลังเกษียณ จึงเป็นเรื่องที่ไม่ควรรอให้ถึงวันเกษียณแล้วค่อยเริ่มต้น