“น้ำคือชีวิต” เปิด 4 ปฏิบัติการเร่งด่วนแก้สารหนู คืนน้ำสะอาด-ปลอดภัยให้ประชาชน

แก้สารหนูแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย ระดมทีมนักวิจัยลุยแก้ปัญหาทันทีด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
จากสถานการณ์ปัญหาคุณภาพน้ำและสารปนเปื้อนในแม่น้ำสาย-แม่น้ำกก กระทบต่อปากท้องและความปลอดภัยของพี่น้องประชาชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จึงระดมทีมนักวิจัยลุยแก้ปัญหาทันทีด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พร้อมเดินหน้า 4 มาตรการเด็ดขาดเพื่อคืนน้ำที่ปลอดภัย และทำให้พี่น้องในพื้นที่กลับมาใช้ชีวิตและทำมาหากินได้อย่างมั่นใจ
นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ประชุมออนไลน์ร่วมกับทีมนักวิจัยและนักวิทยาศาสตร์ของ อว. จากทั่วประเทศทันที หลังลงพื้นที่ไปรับฟังความเดือดร้อนของชาวบ้านริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกก จ.เชียงราย ที่กังวลเรื่องสารโลหะหนักปนเปื้อนในน้ำจนกระทบต่อสุขภาพ การใช้น้ำอุปโภคบริโภค และการทำเกษตร
นายยศชนัน เปิดเผยว่า การเรียกประชุมนักวิจัยทั่วประเทศในครั้งนี้ เพื่อระดมเทคโนโลยีและงานวิจัยของ อว. ที่พร้อมใช้งานอยู่แล้ว ลงไปแก้ปัญหาเฉพาะหน้าให้ประชาชนในพื้นที่ทันทีโดยไม่ต้องรอ เพราะแม้การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุจะต้องเจรจากับประเทศเพื่อนบ้านเพื่อควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษที่ต้นน้ำ ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และทางจังหวัดกำลังดำเนินการอยู่ แต่ในฝั่งไทยต้องลงมือปกป้องสุขภาพและปากท้องของประชาชนไปพร้อมกันทันที

สรุปข่าว
แก้สารหนูแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย ระดมทีมนักวิจัยลุยแก้ปัญหาทันทีด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
จากสถานการณ์ปัญหาคุณภาพน้ำและสารปนเปื้อนในแม่น้ำสาย-แม่น้ำกก กระทบต่อปากท้องและความปลอดภัยของพี่น้องประชาชน กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) จึงระดมทีมนักวิจัยลุยแก้ปัญหาทันทีด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี พร้อมเดินหน้า 4 มาตรการเด็ดขาดเพื่อคืนน้ำที่ปลอดภัย และทำให้พี่น้องในพื้นที่กลับมาใช้ชีวิตและทำมาหากินได้อย่างมั่นใจ
นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ประชุมออนไลน์ร่วมกับทีมนักวิจัยและนักวิทยาศาสตร์ของ อว. จากทั่วประเทศทันที หลังลงพื้นที่ไปรับฟังความเดือดร้อนของชาวบ้านริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกก จ.เชียงราย ที่กังวลเรื่องสารโลหะหนักปนเปื้อนในน้ำจนกระทบต่อสุขภาพ การใช้น้ำอุปโภคบริโภค และการทำเกษตร
นายยศชนัน เปิดเผยว่า การเรียกประชุมนักวิจัยทั่วประเทศในครั้งนี้ เพื่อระดมเทคโนโลยีและงานวิจัยของ อว. ที่พร้อมใช้งานอยู่แล้ว ลงไปแก้ปัญหาเฉพาะหน้าให้ประชาชนในพื้นที่ทันทีโดยไม่ต้องรอ เพราะแม้การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุจะต้องเจรจากับประเทศเพื่อนบ้านเพื่อควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษที่ต้นน้ำ ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และทางจังหวัดกำลังดำเนินการอยู่ แต่ในฝั่งไทยต้องลงมือปกป้องสุขภาพและปากท้องของประชาชนไปพร้อมกันทันที

4 มาตรการด่วน ปกป้องสุขภาพและปากท้องของประชาชน
สำหรับ 4 มาตรการด่วนที่ อว. ลงมือทำทันทีในพื้นที่ มีดังนี้
1. ติดตั้งระบบกรองน้ำสะอาดเพิ่มในพื้นที่เดือดร้อน
อว. โดยสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนฯ, ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค สวทช.) และกรมวิทยาศาสตร์บริการ (วศ.) นำระบบกรองและบำบัดน้ำที่ติดตั้งและใช้งานได้ผลจริงแล้วในพื้นที่นำร่อง ทั้งที่ ต.ท่าตอน จ.เชียงใหม่ และ อ.เมือง จ.เชียงราย (บ้านฟาร์มสัมพันธกิจ, บ้านเมืองงิม และบ้านริมกก) ขยายการติดตั้งไปยังหมู่บ้านอื่นๆ ที่ประสบปัญหา เพื่อให้ชาวบ้านมีน้ำสะอาดใช้ได้อย่างเพียงพอ
2. แจกชุดตรวจสารหนูแบบพกพา ให้ชาวบ้านตรวจน้ำ-ดิน-พืชผลได้เอง
นาโนเทค สวทช. นำชุดตรวจสารหนูและโลหะหนักแบบพกพาที่รู้ผลเร็วและใช้งานง่าย มาเร่งผลิตเพิ่มและกระจายลงพื้นที่ร่วมกับทางจังหวัดและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อให้ชาวบ้านและเกษตรกรใช้ตรวจน้ำกินน้ำใช้ น้ำการเกษตร ดิน และผลผลิตทางการเกษตรได้ด้วยตัวเอง ช่วยสร้างความสบายใจในการใช้น้ำและสร้างความมั่นใจให้กับผู้ซื้อผลผลิต
3. สร้างฝายชะลอน้ำเพื่อดักจับตะกอนสารพิษอย่างปลอดภัย
เนื่องจากผลการวิจัยพบว่าสารหนูส่วนใหญ่ไหลปะปนมากับตะกอนในน้ำ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) จึงนำข้อมูลสภาพแม่น้ำและขนาดตะกอนจริง มาคำนวณด้วยโปรแกรมจำลองทางคณิตศาสตร์ระดับสากล (MIKE HYDRO ร่วมกับ DHI) เพื่อออกแบบและพัฒนาฝายชะลอน้ำที่ดักจับตะกอนสารพิษได้อย่างแม่นยำ มีแผนกำจัดตะกอนที่ปลอดภัย และคำนวณผลกระทบอย่างรอบด้านเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาน้ำท่วมหรือกระทบสิ่งแวดล้อมตามมา
4. ทำแผนที่จุดเสี่ยงเฝ้าระวังภัย และตรวจพิสูจน์ต้นตอสารพิษในห้องแล็บ
จัดทำแผนที่ระบุพิกัดพื้นที่เสี่ยงปนเปื้อนอย่างละเอียดเพื่อเฝ้าระวังและแจ้งเตือนชาวบ้านได้ตรงจุด พร้อมทั้งใช้ห้องปฏิบัติการขั้นสูงของสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนฯ ตรวจวิเคราะห์น้ำและตะกอนด้วยเทคนิคไอโซโทป ซึ่งสามารถระบุแหล่งที่มาของสารปนเปื้อนได้อย่างแม่นยำ เพื่อใช้เป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ในการเจรจาแก้ปัญหาที่ต้นเหตุอย่างยั่งยืน

ทั้งนี้ สำหรับการระดมทีมวิทยาศาสตร์และงานวิจัยของ อว. ลงพื้นที่ดังกล่าว เป็นหนึ่งในนโยบายของรองนายกฯ และ รมว.อว. ที่ต้องการนำงานวิจัยมาใช้เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาความเดือดร้อนให้ประชาชนเห็นผลจริงในทันที โดยทำงานร่วมกับหน่วยงานท้องถิ่นและชาวบ้านอย่างใกล้ชิด เพื่อคืนน้ำสะอาด สร้างความเชื่อมั่น และฟื้นฟูคุณภาพชีวิตของชาวลุ่มน้ำกกและแม่น้ำสายโดยเร็วที่สุด
เป้าหมายสำคัญ คืนน้ำที่ปลอดภัย และทำให้พี่น้องในพื้นที่
นอกจากนี้ นายยศชนัน ได้โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กกส่วนตัว Yodchanan Wongsawat - ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ โดยระบุว่า น้ำคือชีวิต ใช่ไหมครับ...จากการลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์ที่แม่น้ำสายและแม่น้ำกก เมื่อวันที่ 14-15 พ.ย. ที่ผ่านมา ทำให้ผมและทีมงานได้เห็นปัญหาและรับฟังความกังวลใจของพี่น้องประชาชนด้วยตัวเอง เรื่องคุณภาพน้ำและสารโลหะหนักส่งผลโดยตรงต่อทั้งสุขภาพ ความปลอดภัย และการทำมาหากิน เราไม่รอช้า และต้องเร่งแก้ปัญหาทั้งในระยะเร่งด่วนและที่ต้นเหตุไปพร้อมกัน
ในฐานะรองนายกรัฐมนตรีที่ดูแลภาคเหนือ และ รมว.อว. ผมได้ประชุมด่วนร่วมกับทีมนักวิจัยและนักวิทยาศาสตร์จากทั่วประเทศทันที เพื่อระดมองค์ความรู้ งานวิจัย และเทคโนโลยีของกระทรวง อว. ที่มีอยู่ เข้ามาสนับสนุนการทำงานของทุกหน่วยงาน และเปลี่ยนงานวิจัยให้เป็นเครื่องมือแก้ปัญหาในพื้นที่ให้เกิดผลลัพธ์ที่จับต้องได้จริง
วันนี้อยากสื่อสารให้ทุกท่านทราบว่า เรากำลังเร่งลงมือทำ 4 เรื่องสำคัญในพื้นที่ทันที ทั้งการขยายระบบกรองน้ำสะอาดและกระจายชุดตรวจสารหนู-โลหะหนักแบบพกพา เพื่อให้พี่น้องประชาชนและเกษตรกรตรวจสอบน้ำ ดิน และผลผลิตได้เองอย่างรวดเร็ว การพัฒนาฝายดักตะกอนอย่างปลอดภัยตามหลักวิชาการ และการจัดทำแผนที่ความเสี่ยงพร้อมใช้เทคนิคทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูงตรวจพิสูจน์แหล่งที่มาของสารปนเปื้อน เพื่อให้การแก้ปัญหาตรงจุดตั้งแต่ต้นเหตุครับ
ทั้งหมดนี้คือสิ่งที่เราเดินหน้าทันทีเพื่อดูแลพี่น้องในพื้นที่ ควบคู่กับการประสานประเทศเพื่อนบ้านเพื่อแก้ปัญหาที่ต้นน้ำ โดยใช้ความร่วมมือและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ชัดเจนเป็นเครื่องมือสำคัญ
เป้าหมายสำคัญที่สุดของพวกเรา คือการคืนน้ำที่ปลอดภัย และทำให้พี่น้องในพื้นที่กลับมาใช้ชีวิตและทำมาหากินได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง

- “สุริยะ” สั่งตรวจสอบสารปนเปื้อนน้ำกก-สาย รายงานข้อเท็จจริงภายในสัปดาห์นี้
- ระวังสารหนู! ปภ. แนะ 3 วิธีเลี่ยงสารปนเปื้อนในน้ำดื่ม - อาหาร
- "กล่องจุ่มโรคมะเร็ง" ที่ทุกคนไม่อยากเปิด เมื่อ "สารหนูเรื้อรัง" ซ่อนอยู่ในน้ำดื่มใกล้ตัว
- วิกฤตน้ำแม่สาย สารปนเปื้อนลาม 3 แม่น้ำ เร่งหาแหล่งน้ำสะอาด
- สารหนูต้องได้รับกี่ปีถึงเสี่ยงมะเร็ง? เปิดข้อมูล WHO และวิธีป้องกัน
ที่มาข้อมูล : กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
ที่มารูปภาพ : กรมควบคุมมลพิษ / รัฐบาลไทย
อดีตนักข่าวการเมืองภาคสนาม ติ่งเกาหลีที่ชอบดูฟุตบอล เป็นสายมูและทาสแมว
