ลดราคาดีเซล 10 บาทต่อลิตร เป็นไปได้หรือไม่?

ลดภาษีดีเซล ราคาจะลดได้เท่าไร

ภาษีสรรพสามิตเป็นหนึ่งในส่วนที่สามารถใช้เป็นเครื่องมือปรับราคาน้ำมันได้ โดยอัตราภาษีดีเซล B7 ที่นำมาใช้คำนวณอยู่ที่ 6.92 บาทต่อลิตร

หากปรับลดภาษีสรรพสามิตดีเซล B7 เหลือ 0.05 บาทต่อลิตร ตามข้อเสนอที่มีการนำเสนอในช่วงที่ผ่านมา ภาษีส่วนนี้จะลดลง 6.87 บาทต่อลิตร

เมื่อรวมภาษีเทศบาลที่คิดเป็น 10% ของภาษีสรรพสามิต และผลของภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ราคาขายปลีกอาจลดลงได้ประมาณ 8.09 บาทต่อลิตร

หากใช้ราคาตั้งต้น 41.79 บาทต่อลิตร และสมมติว่าต้นทุนส่วนอื่นไม่เปลี่ยนแปลง ราคาดีเซลจะเหลือประมาณ 33.70 บาทต่อลิตร

การปรับภาษีเพียงส่วนเดียวจึงมีโอกาสทำให้ราคาดีเซลลดลงได้มากกว่า 8 บาทต่อลิตร หากมีการส่งผ่านส่วนลดภาษีไปยังราคาขายปลีกเต็มจำนวน

อย่างไรก็ตาม ภาษีสรรพสามิตเป็นรายได้ของรัฐบาลที่นำไปใช้บริหารประเทศ การลดภาษีจึงต้องพิจารณาควบคู่กับรายได้ที่ลดลง และระยะเวลาที่จะใช้มาตรการ เพื่อให้การช่วยเหลือประชาชนดำเนินไปได้อย่างเหมาะสม

ค่าการตลาด ลดได้อีกประมาณ 50 สตางค์

อีกส่วนหนึ่งคือค่าการตลาด ซึ่งหลายคนอาจเข้าใจว่าเป็นกำไรของสถานีบริการน้ำมันทั้งหมด แต่ความจริงแล้วค่าการตลาดยังรวมค่าใช้จ่ายในการดำเนินธุรกิจ เช่น ค่าขนส่ง ค่าจัดเก็บน้ำมัน ค่าบริหารสถานีบริการ และผลตอบแทนของผู้ประกอบการ

หากสมมติให้ค่าการตลาดดีเซลตั้งต้นอยู่ที่ 2 บาทต่อลิตร แล้วปรับลดเหลือ 1.50 บาท จะช่วยลดราคาขายปลีกได้อีกประมาณ 0.54 บาทต่อลิตร เมื่อรวมผลของภาษีมูลค่าเพิ่ม

เมื่อนำมารวมกับการลดภาษีสรรพสามิต ราคาดีเซลอาจลดลงได้ประมาณ 8.62 บาทต่อลิตร โดยคำนวณจากตัวเลขก่อนปัดเศษ และใช้ค่าการตลาดตั้งต้น 2 บาทเป็นสมมติฐาน

หากต้องการลดให้ครบ 10 บาท จะเหลือส่วนต่างอีกประมาณ 1.38 บาท ซึ่งอาจพิจารณาจากการปรับต้นทุนโรงกลั่น ค่าพรีเมียม และองค์ประกอบราคาอื่น ๆ แต่ต้องมีข้อมูลต้นทุนจริงมาประกอบ

รัฐบาลเริ่มปรับสูตรราคาโรงกลั่นแล้ว

สำหรับการปรับต้นทุนโรงกลั่น รัฐบาลได้เริ่มดำเนินมาตรการไปแล้วบางส่วน

เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน เปิดเผยว่า ได้ลงนามคำสั่งตามมติคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน หรือ กบง. เพื่อปรับสูตรราคา ณ โรงกลั่น โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 29 ตุลาคม 2569

สาระสำคัญคือการยกเลิกรายการค่าขนส่ง ค่าประกันภัย และค่าสูญเสียระหว่างขนส่ง หรือ Freight, Insurance และ Loss ที่เคยนำมาคำนวณโดยสมมติจากเส้นทางสิงคโปร์

ที่ผ่านมา ประเทศไทยใช้ราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดสิงคโปร์เป็นราคาอ้างอิงสำคัญของภูมิภาค แม้น้ำมันที่จำหน่ายภายในประเทศจะไม่ได้ขนส่งผ่านสิงคโปร์ทุกลิตร

กระทรวงพลังงานประเมินว่าการปรับหลักเกณฑ์ดังกล่าวสามารถลดราคา ณ โรงกลั่นของดีเซล B7 ได้ 0.3548 บาทต่อลิตร แต่ไม่ได้หมายความว่าราคาขายปลีกจะลดลงในจำนวนเดียวกันทั้งหมด เพราะยังมีองค์ประกอบราคาอื่นที่อาจเปลี่ยนแปลงร่วมด้วย

ส่วนแนวทางอื่นที่มีการเสนอ ได้แก่ การทบทวนค่าพรีเมียม และการกำหนดเพดานค่าการกลั่น ซึ่งต้องพิจารณาจากต้นทุนจริงและผลกระทบต่อระบบการจัดหาน้ำมัน

การคำนวณส่วนลดเพิ่มเติมจากการปรับสูตรโรงกลั่นต้องดูผลที่เกิดขึ้นหลังเริ่มใช้มาตรการแล้ว เพื่อไม่ให้นำต้นทุนรายการเดียวกันมาคำนวณลดราคาซ้ำ

กองทุนน้ำมันช่วยลดราคาได้อีกหรือไม่

กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเป็นอีกเครื่องมือที่รัฐบาลใช้ดูแลราคาพลังงาน โดยสามารถนำเงินมาชดเชยราคาขายปลีกในช่วงที่ต้นทุนน้ำมันปรับสูงขึ้น

อัตราเงินชดเชยที่มีผลตั้งแต่วันที่ 30 ตุลาคม 2569 ระบุว่า ดีเซลได้รับเงินชดเชยจากกองทุนน้ำมันอยู่ที่ 1.79 บาทต่อลิตร

หมายความว่า ราคาดีเซลในช่วงดังกล่าวมีเงินจากกองทุนเข้ามาช่วยลดภาระให้ประชาชนอยู่แล้ว หากต้องการเพิ่มเงินชดเชยก็ต้องพิจารณาฐานะการเงินของกองทุนประกอบด้วย

โดยข้อมูลวันที่ 25 ตุลาคม 2569 ระบุว่ากองทุนน้ำมันมีประมาณการฐานะสุทธิติดลบประมาณ 105,452 ล้านบาท

ดังนั้น การใช้กองทุนน้ำมันช่วยลดราคาเพิ่มเติมจึงต้องประเมินวงเงินและระยะเวลาที่สามารถดำเนินการได้ เพื่อรักษาความสามารถในการดูแลราคาพลังงานในระยะยาว

หากลดดีเซล 10 บาททั้งประเทศ คิดเป็นเงินเท่าไร

ลองนำปริมาณจำหน่ายดีเซลมาคำนวณเพื่อให้เห็นภาพขนาดของมาตรการ

ข้อมูลประจำวันที่ 5 เมษายน 2569 ระบุว่าประเทศไทยมีปริมาณจำหน่ายดีเซล 74.23 ล้านลิตร ซึ่งเป็นข้อมูลรายวันที่นำมาใช้เป็นฐานสมมติ ไม่ใช่ปริมาณจำหน่ายเฉลี่ยของประเทศ

หากสมมติว่ามีการจำหน่ายดีเซลในปริมาณดังกล่าวทุกวัน และน้ำมันทั้งหมดเข้าเกณฑ์ได้รับส่วนลดลิตรละ 10 บาท จะคิดเป็นมูลค่าส่วนลดประมาณ 742.3 ล้านบาทต่อวัน

หากดำเนินมาตรการต่อเนื่อง 30 วัน จะมีมูลค่ารวมประมาณ 22,269 ล้านบาท หรือกว่า 2.2 หมื่นล้านบาทต่อเดือน

ตัวเลขนี้เป็นมูลค่าส่วนลดตามสมมติฐาน ไม่ใช่งบประมาณที่รัฐบาลต้องจ่ายทั้งหมด เพราะการลดราคาน้ำมันสามารถใช้มาตรการหลายรูปแบบร่วมกันได้

หากลดภาษี รัฐบาลจะมีรายได้ลดลง หากใช้กองทุนน้ำมันก็ต้องมีเงินชดเชยเพิ่มเติม ส่วนการปรับค่าการกลั่นและค่าการตลาดจะเกี่ยวข้องกับต้นทุนและผลตอบแทนของผู้ประกอบการ

รัฐบาลยังสามารถพิจารณามาตรการช่วยเหลือเฉพาะกลุ่ม เช่น ผู้ประกอบการขนส่ง ซึ่งใช้น้ำมันเป็นต้นทุนหลัก เพื่อกำหนดกลุ่มเป้าหมายและวงเงินช่วยเหลือให้ชัดเจนขึ้น

ลดดีเซล 10 บาท ต้องใช้มาตรการอะไร และใครรับภาระ

การลดราคาดีเซล 10 บาทต่อลิตรอาจดำเนินการได้ด้วยมาตรการหลายด้าน แต่ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอจะยืนยันว่าลดได้ครบจำนวนอย่างต่อเนื่อง

หากสมมติให้ลดภาษีสรรพสามิตดีเซล B7 จาก 6.92 บาท เหลือ 0.05 บาทต่อลิตร และลดค่าการตลาดจาก 2.00 บาท เหลือ 1.50 บาท โดยคงเงินกองทุนและองค์ประกอบอื่นไว้เท่าเดิม ราคาขายปลีกจะลดลงตามแบบจำลองประมาณ 8.62 บาทต่อลิตร

ส่วนที่เหลืออีกประมาณ 1.38 บาท ต้องมีข้อมูลรองรับว่าจะมาจากต้นทุนที่ลดลงจริง หรือการชดเชยเพิ่มเติมจากแหล่งใด และต้องไม่นำส่วนลดจากมาตรการเดิมมาคำนวณซ้ำอีก

ขณะนี้รัฐบาลได้เริ่มใช้สูตรราคา ณ โรงกลั่นใหม่ตั้งแต่วันที่ 29 ตุลาคม 2569 ส่วนข้อเสนอลดภาษีสรรพสามิตดีเซล B7 เหลือ 0.05 บาทต่อลิตร และมาตรการด้านอื่นยังต้องพิจารณาผลกระทบทั้งต่อประชาชน ผู้ประกอบการ และรายได้ภาครัฐ

สำหรับประชาชน การลดราคาดีเซลย่อมช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้โดยตรง โดยเฉพาะผู้ที่ต้องเดินทางหรือใช้น้ำมันประกอบอาชีพ แต่การรักษาระดับราคาให้ลดลงอย่างต่อเนื่องต้องอาศัยทั้งการบริหารต้นทุน รายได้ภาครัฐ และฐานะกองทุนน้ำมัน

เพราะต่อให้ลดราคาดีเซลได้ครบ 10 บาทในวันหนึ่ง ก็ยังต้องมีคำตอบว่าเงินส่วนต่างแต่ละบาทมาจากไหน ใครเป็นผู้รับภาระ และจะสามารถรักษาระดับราคานั้นไว้ได้นานเพียงใด