ทำไมพรรคของชาวอาหรับ อาจชี้ขาดตั้งรัฐบาลอิสราเอล หลัง Exit Poll เลือกตั้งไร้ผู้ชนะชัดเจน เนทันยาฮูเสียฐานเสียง ?

ทำไมพรรคที่นำโดยผู้นำอาหรับถึงจะกลายเป็นตัวชี้ขาด ?

ก่อนอื่นเรามาทำความเข้าใจของระบบรัฐสภาอิสราเอล หรือที่เรียกว่า ”คเนสเซต” จะมีเก้าอี้ในสภาฯ ทั้งหมด 120 ที่นั่ง ฉะนั้น พรรคการเมืองที่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ จะต้องรวบรวมเสียงสนับสนุนให้ได้อย่างน้อย 61 ที่นั่ง 

เมื่อ 2 พรรคการเมืองที่เป็นตัวเต็งการจัดตั้งรัฐบาลกลับไม่มีใครคว้าชัยได้อย่างชัดเจน ตรงนี้จึงกลายเป็นจุดที่ทำให้เสียงของพรรคอาหรับมีความสำคัญมากขึ้น เพราะผลสำรวจประเมินว่า พรรคการเมืองที่นำโดยชาวอาหรับอาจคว้าที่นั่งในรัฐสภารวมกันได้ถึง 17–18 ที่นั่ง ซึ่งอาจเป็นจำนวนสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ทำให้พรรคเหล่านี้อาจกลายเป็นตัวแปรสำคัญ ที่ชี้ชะตาว่าขั้วการเมืองใดจะสามารถรวบรวมเสียงจัดตั้งรัฐบาลได้สำเร็จ

มานซูร์ อับบาส ผู้นำพรรคเรอัม หนึ่งในพรรคผู้นำชาวอาหรับ เคยแสดงท่าทีว่าพรรคพร้อมพิจารณาเข้าร่วมรัฐบาลที่นำโดยฝ่ายค้าน หากมีเงื่อนไขและนโยบายที่ตอบโจทย์ชุมชนชาวปาเลสไตน์ในอิสราเอล ไม่ว่าจะเป็นการแก้ปัญหาอาชญากรรมรุนแรง หรือการจัดการนโยบายที่ถูกมองว่าเลือกปฏิบัติ โดยเฉพาะด้านที่อยู่อาศัย

อย่างไรก็ตาม การร่วมมือยังไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะผู้นำฝ่ายค้านบางส่วน รวมถึงไอเซนคอต เคยปฏิเสธการจัดตั้งพันธมิตรกับพรรคอาหรับโดยตรง

การจัดตั้งรัฐบาลจะดำเนินต่อไปอย่างไร ?

สำหรับการจัดตั้งรัฐบาลอิสราเอล ประธานาธิบดี ไอแซก เฮอร์ซอก จะหารือกับผู้นำพรรคการเมืองต่าง ๆ ว่าต้องการให้ใครเป็นนายกรัฐมนตรี จากนั้นจึงมอบหมายให้ผู้สมัครที่เขาเห็นว่ามีโอกาสจัดตั้งรัฐบาลได้มากที่สุดเป็นผู้ดำเนินการ

ทั้งนี้ บุคคลที่ได้รับมอบหมาย ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้นำพรรคที่ได้ที่นั่งมากที่สุดในรัฐสภา

โดยบุคคลที่ได้รับมอบหมายให้จัดตั้งรัฐบาลจะมีเวลารวมสูงสุด 42 วัน โดยเบื้องต้นผู้ได้รับมอบหมายจะมีเวลา 28 วัน และประธานาธิบดีสามารถขยายเวลาได้อีก 14 วัน 

ในช่วงนี้ พรรคการเมืองต่าง ๆ ก็อาจจะมีการเจรจาต่อรองกันอย่างเข้มข้น เพื่อแลกการสนับสนุน โดยผู้ได้รับมอบหมายจะพยายามรวบรวมเสียงให้เพียงพอสำหรับการบริหารประเทศ แต่ถ้าหากไม่สามารถรวบรวมพรรครัฐบาลได้อย่างน้อย 61 ที่นั่ง ก็อาจพยายามจัดตั้ง รัฐบาลเสียงข้างน้อย โดยอาศัยเสียงสนับสนุนจากพรรคขนาดเล็ก หรือเจรจาข้อตกลงแบ่งปันอำนาจ โดยสลับกันดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

หากผู้ได้รับมอบหมายคนแรกไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ ประธานาธิบดีเฮอร์ซอกสามารถขอให้สมาชิกรัฐสภาคนอื่นลองจัดตั้งรัฐบาลภายใน 28 วัน หากผู้สมัครคนดังกล่าวล้มเหลวเช่นกัน สมาชิกส่วนใหญ่ของรัฐสภาอาจเสนอชื่อบุคคลคนที่สาม ซึ่งจะมีเวลาอีก 14 วันเป็นครั้งสุดท้ายในการรวบรวมเสียงจัดตั้งรัฐบาล

ท้ายที่สุด หากรัฐสภายังคงเผชิญทางตัน ก็จะมีการยุบสภาอย่างเป็นทางการ และชาวอิสราเอลจะต้องกลับไปลงคะแนนเสียงเลือกตั้งใหม่ โดยการเลือกตั้งครั้งใหม่จะต้องจัดขึ้นภายใน 90 วัน ระหว่างนั้นรัฐบาลของเนทันยาฮูจะยังคงทำหน้าที่เป็นรัฐบาลรักษาการ

อิสราเอลเคยเผชิญสถานการณ์เช่นนี้มาก่อนหรือไม่ ? 

คำตอบคือ เคยเกิดขึ้นมาแล้ว

ความขัดแย้งและทางตันทางการเมืองในรัฐสภาทำให้อิสราเอลต้องจัดการเลือกตั้งถึง 3 ครั้ง ระหว่างเดือนเมษายน 2019 ถึงเดือนมีนาคม 2020 ท้ายที่สุด นำไปสู่ข้อตกลงแบ่งปันอำนาจระหว่างเนทันยาฮูและเบนนี กันต์ซ อดีตคู่แข่งคนสำคัญของเขา โดยทั้งสองตกลงว่าจะสลับกันดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี แต่รัฐบาลชุดดังกล่าวล่มสลายลงในอีกหนึ่งปีต่อมา หลังไม่สามารถผ่านร่างงบประมาณได้

แล้วจะเกิดฉากทัศน์หลังการเลือกตั้งใดบ้าง ?

สำนักข่าว Al Jazeera วิเคราะห์ฉากทัศน์ออกได้เป็นทั้งหมด 8 รูปแบบ คือ 

1. เนทันยาฮูจัดตั้งรัฐบาลได้อีกครั้ง แม้คะแนนตามหลัง แต่รวบรวมเสียงจากพรรคฝ่ายขวาและพรรคศาสนาได้ถึง 61 เสียง
   

2. ฝ่ายค้านจัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างมาก พรรคฝ่ายค้านร่วมมือกันและตกลงเลือกนายกรัฐมนตรีคนใหม่

3. จัดตั้งรัฐบาลผสมที่มีพรรคอาหรับเข้าร่วม พรรคอาหรับเข้าร่วมตั้งรัฐบาลกับฝ่ายค้าน เพื่อเติมเสียงให้ฝ่ายต่อต้านเนทันยาฮู

4. จัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างน้อย ฝ่ายรัฐบาลมีที่นั่งไม่ถึง 61 แต่ได้รับแรงสนับสนุนจากพรรคอื่นในการลงมติสำคัญ

5. รัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ พรรคคู่แข่งทางการเมืองตกลงร่วมรัฐบาลเพื่อบริหารประเทศด้วยกัน

6. สลับกันดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ผู้นำพรรคสองคนตกลงแบ่งวาระกันดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

7. เปลี่ยนตัวนายกรัฐมนตรี แต่ยังอยู่ในขั้วการเมืองเดิม พรรคในขั้วเดียวกันเสนอชื่อบุคคลอื่นที่พรรคร่วมยอมรับได้มากกว่า

8. เจรจาไม่สำเร็จ ต้องเลือกตั้งใหม่ ไม่มีฝ่ายใดรวบรวมเสียงได้เพียงพอ เนทันยาฮูจึงอาจทำหน้าที่รักษาการต่อไป

สงครามในฉนวนกาซาจะยุติลงหรือไม่ ? 

แม้ผลการเลือกตั้งอิสราเอลครั้งนี้ อาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงผู้นำรัฐบาล แต่สำหรับชาวปาเลสไตน์ในฉนวนกาซา มองว่า การเปลี่ยนผู้นำอาจเปลี่ยนทิศทางการเมือง แต่ไม่ได้รับประกันว่าชีวิตของชาวกาซาจะเปลี่ยนไปด้วย เพราะถึงจะมีข้อตกลงหยุดยิงตั้งแต่เดือนตุลาคม 2025 แต่พวกเขายังคงเผชิญการโจมตี ข้อจำกัดในการเข้าถึงสิ่งของจำเป็น และความไม่แน่นอนว่าจะได้กลับบ้านหรือไม่ รวมถึงโอกาสในการฟื้นฟูพื้นที่ที่ได้รับความเสียหายจากสงคราม

สำหรับชาวกาซา สิ่งที่ต้องการจึงไม่ใช่เพียงการเปลี่ยนตัวผู้นำ แต่คือการยุติความรุนแรง ลดข้อจำกัดด้านมนุษยธรรม และเปิดทางให้ผู้พลัดถิ่นกลับไปใช้ชีวิตอย่างปลอดภัยอีกครั้ง

ท้ายที่สุด ผลเลือกตั้งอาจเปลี่ยนสมการอำนาจทางการเมืองของอิสราเอล แต่การเปลี่ยนแปลงนั้นจะนำไปสู่สันติภาพในฉนวนกาซาหรือไม่ ยังคงขึ้นอยู่กับนโยบายและการตัดสินใจของรัฐบาลชุดใหม่

แหล่งข้อมูลอ้างอิง: 

https://www.aljazeera.com/amp/news/2026/10/27/no-clear-mandate-projected-in-israel-election-whats-next

https://www.aljazeera.com/news/2026/10/26/do-palestinians-in-gaza-expect-anything-to-change-after-israels-election

https://www.aljazeera.com/news/2026/10/25/israeli-elections-what-are-the-possible-outcomes