โลกเหลือเวลาอีก 3 ปี! จับตาอุณหภูมิทะลุ 1.5°C

ห่วงโลกร้อนแตะ 1.5 องศาเร็วกว่าคาด จากปี 2033 เป็นปี 2029

รองศาสตราจารย์เสรียังกล่าวถึงแนวโน้มอุณหภูมิโลกที่เพิ่มสูงขึ้น โดยระบุว่า การคาดการณ์เกี่ยวกับช่วงเวลาที่อุณหภูมิเฉลี่ยโลกจะสูงกว่าระดับอ้างอิง 1.5 องศาเซลเซียส มีแนวโน้มขยับเข้ามาเร็วกว่าที่เคยประเมินไว้

จากเดิมที่มีการคาดการณ์ว่าจะเกิดขึ้นในเดือนกรกฎาคม 2033 ล่าสุดมีการปรับช่วงเวลาคาดการณ์มาเป็นเดือนกุมภาพันธ์ 2029 หรือเหลือเวลาอีกประมาณ 3 ปี จากเดิมที่ประเมินไว้ราว 7 ปี

ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นการประเมินที่รองศาสตราจารย์เสรีนำเสนอเกี่ยวกับแนวโน้มอุณหภูมิโลก ซึ่งต้องพิจารณาควบคู่กับเกณฑ์การวัดอุณหภูมิเฉลี่ยระยะยาว

รองศาสตราจารย์เสรีมองว่า ในช่วง 10 ปีข้างหน้า หลายประเทศจะต้องเผชิญความท้าทายจากสภาพอากาศที่รุนแรงและแปรปรวนมากขึ้น ทั้งฝนตกหนัก น้ำท่วม และภัยธรรมชาติรูปแบบต่าง ๆ ทำให้การเตรียมความพร้อมรับมือจำเป็นต้องดำเนินการตั้งแต่ปัจจุบัน

เสนอระบบเตือนภัยทุกตำบล ลดความเสียหายน้ำท่วมในอนาคต

สำหรับแนวทางรับมือภัยพิบัติในระยะยาว รองศาสตราจารย์เสรีเสนอให้ประเทศไทยเร่งพัฒนาระบบเตือนภัยระดับท้องถิ่น โดยกำหนดเป้าหมายให้ทุกตำบลมีระบบติดตามและแจ้งเตือนสถานการณ์ภัยพิบัติที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่

ข้อเสนอดังกล่าวมุ่งเพิ่มศักยภาพให้ชุมชนสามารถประเมินความเสี่ยงของตนเอง แยกพื้นที่เสี่ยงสูงและเสี่ยงต่ำ รวมถึงวางแผนป้องกันความเสียหายได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในช่วง 3-5 ปีข้างหน้า ซึ่งเป็นระยะเวลาที่ควรเร่งดำเนินมาตรการเตรียมความพร้อม

นอกจากนี้ ยังเสนอให้จัดลำดับความสำคัญในการป้องกันโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตและระบบเศรษฐกิจ ได้แก่ โรงพยาบาล ระบบไฟฟ้า ระบบประปา และพื้นที่เศรษฐกิจ เพื่อให้บริการสำคัญสามารถดำเนินต่อไปได้เมื่อเกิดภัยพิบัติ

วางระบบช่วยเหลือ 3 ระดับ เสริมศักยภาพประชาชนและชุมชน

รองศาสตราจารย์เสรีประเมินว่า หากภัยพิบัติในอนาคตมีความรุนแรงและเกิดบ่อยครั้งขึ้น งบประมาณภาครัฐสำหรับการเยียวยาประชาชนอาจเผชิญข้อจำกัด จึงเสนอให้พัฒนาระบบช่วยเหลือที่มีการแบ่งบทบาทอย่างชัดเจนเป็น 3 ระดับ ได้แก่

1. ระดับบุคคลและครัวเรือน เตรียมความพร้อมรับมือภัยพิบัติ ดูแลความปลอดภัยของตนเองและสมาชิกในครอบครัวเป็นลำดับแรก

2. ระดับชุมชน จัดระบบเฝ้าระวัง แจ้งเตือน และช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ โดยอาศัยเครือข่ายท้องถิ่น

3. ระดับภาครัฐ สนับสนุนทรัพยากร บุคลากร และมาตรการช่วยเหลือในส่วนที่ประชาชนและชุมชนไม่สามารถดำเนินการได้ด้วยตนเอง

แนวทางดังกล่าวจะช่วยเพิ่มความพร้อมในการรับมือภัยพิบัติ ลดภาระการช่วยเหลือหลังเกิดเหตุ และทำให้หน่วยงานภาครัฐสามารถจัดสรรทรัพยากรไปยังพื้นที่ที่มีความจำเป็นเร่งด่วนได้อย่างเหมาะสม

สำหรับสถานการณ์ภาคใต้ระหว่างวันที่ 26-29 ตุลาคม 2569 แม้ผลการประเมินเบื้องต้นจะระบุว่ามีแนวโน้มรุนแรงน้อยกว่าเหตุการณ์น้ำท่วมหาดใหญ่ปีที่ผ่านมา แต่ประชาชนยังจำเป็นต้องเฝ้าระวังฝนตกหนักเฉพาะจุดและน้ำไหลหลาก พร้อมติดตามข้อมูลจากหน่วยงานด้านอุตุนิยมวิทยาและการป้องกันภัยอย่างใกล้ชิด