ทักษิณยื่นขอนิรโทษกรรม เปิดข้อกฎหมายใหม่ ใครมีสิทธิได้รับประโยชน์?

เปิดข้อยกเว้น กฎหมายไม่ครอบคลุมคดีทุกประเภท

แม้พระราชบัญญัติฉบับนี้จะเปิดช่องทางนิรโทษกรรมคดีเกี่ยวกับการเมือง แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ยื่นคำร้องทุกรายจะได้รับสิทธิโดยอัตโนมัติ

มาตรา 3 ระบุประเภทความผิดที่ไม่อยู่ในข่ายนิรโทษกรรม ได้แก่

• ความผิดฐานทุจริตหรือประพฤติมิชอบ
• ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112
• ความผิดที่ทำให้บุคคลอื่นถึงแก่ความตาย หรือได้รับอันตรายสาหัสตามมาตรา 297
• ความผิดต่อส่วนตัว หรือความผิดที่ก่อให้เกิดความรับผิดต่อบุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่หน่วยงานของรัฐเป็นการเฉพาะรายหรือเฉพาะกลุ่ม

ข้อยกเว้นดังกล่าวเป็นสาระสำคัญในการพิจารณาคำร้องของนายทักษิณ โดยเฉพาะการแยกแยะระหว่างความผิดจากการแสดงออกทางการเมือง กับความผิดที่กฎหมายระบุว่าไม่สามารถนิรโทษกรรมได้

ดังนั้น แม้ผู้ยื่นคำร้องจะอ้างว่าคดีมีที่มาจากความขัดแย้งทางการเมือง แต่คณะกรรมการยังต้องตรวจสอบฐานความผิดและข้อเท็จจริงของแต่ละคดีตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

รัฐมนตรียุติธรรมชี้ ต้องให้คณะกรรมการพิจารณา

ล่าสุดวันที่ 13 ตุลาคม 2569 พล.ต.ท.รุทธพล เนาวรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กล่าวถึงกรณีการยื่นคำร้องของนายทักษิณว่า ยังไม่ทราบรายละเอียดว่ามีการยื่นคำร้องในประเด็นใดบ้าง แต่ยืนยันว่ามีกฎหมายและหลักเกณฑ์กำหนดไว้อยู่แล้ว

ส่วนคำถามที่ว่า การอ้างเหตุไม่ได้รับความเป็นธรรมจากสถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองในอดีต จะเข้าเงื่อนไขนิรโทษกรรมหรือไม่นั้น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมระบุว่า ต้องให้คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขพิจารณารายละเอียดคำร้องก่อน

ขณะนี้จึงยังไม่มีข้อสรุปอย่างเป็นทางการว่า นายทักษิณจะได้รับสิทธินิรโทษกรรมตามกฎหมายฉบับดังกล่าวหรือไม่

ไทม์ไลน์กฎหมายนิรโทษกรรมและคำร้องทักษิณ

23 สิงหาคม 2569 — ประกาศพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569 ในราชกิจจานุเบกษา

24 สิงหาคม 2569 — กฎหมายเริ่มมีผลบังคับใช้

21 กันยายน 2569 — คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขประชุมนัดแรก โดยมีนายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน

8 ตุลาคม 2569 — นายทักษิณมอบอำนาจให้ทนายความยื่นคำร้องขอวินิจฉัยสิทธินิรโทษกรรม

12 ตุลาคม 2569 — นายวิญญัติ ชาติมนตรี เปิดเผยรายละเอียดการยื่นคำร้องต่อสาธารณชน

13 ตุลาคม 2569 — รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมระบุว่า ต้องให้คณะกรรมการพิจารณาว่าเข้าหลักเกณฑ์หรือไม่

ข้อมูลจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี และรายงานข่าววันที่ 12–13 ตุลาคม 2569

จับตาผลวินิจฉัย คดีใดเข้าข่ายกฎหมายใหม่

ขั้นตอนหลังจากนี้ต้องติดตามการพิจารณาของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข ซึ่งมีหน้าที่ตรวจสอบคำร้องและวินิจฉัยการได้รับนิรโทษกรรมตามกรอบกฎหมาย โดยเฉพาะความเกี่ยวข้องของแต่ละคดีกับการชุมนุมหรือการแสดงออกทางการเมือง และข้อจำกัดตามมาตรา 3

สำหรับกรณีของนายทักษิณ ประเด็นที่ต้องติดตามคือ คณะกรรมการจะพิจารณาคำร้องในขอบเขตใด และมีคดีใดที่เข้าเงื่อนไขได้รับนิรโทษกรรมได้บ้าง โดยต้องอาศัยรายละเอียดคำร้อง ข้อเท็จจริงทางคดี และบทบัญญัติของกฎหมายประกอบกัน

การดำเนินการตามกฎหมายฉบับนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของกลไกภาครัฐที่จัดตั้งขึ้นเพื่อคลี่คลายความขัดแย้งทางการเมืองในอดีต โดยผลการพิจารณาจะต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดอย่างชัดเจน