เศรษฐกิจไทยโตลดลงหลังผ่านแต่ละวิกฤต

วิทัย กล่าวถึงทิศทางเศรษฐกิจไทยว่า ทุกครั้งที่ประเทศผ่านวิกฤต อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจมีแนวโน้มลดลง โดยก่อนวิกฤตปี 2540 ไทยเคยขยายตัวประมาณ 7-8% ต่อปี ก่อนลดลงเหลือ 5.3% หลังวิกฤตปี 2540 และเหลือ 3.7% หลังวิกฤตการเงินโลก

หลังโควิด-19 เศรษฐกิจไทยเติบโตเฉลี่ยประมาณ 2.4% ขณะที่ปีนี้ เดิมประเมินไว้ประมาณ 1.8-1.9% แต่จากมาตรการของรัฐบาลที่เข้ามาประคองและกระตุ้นเศรษฐกิจ ทำให้ ธปท. ปรับมุมมองดีขึ้น โดยคาดว่าเศรษฐกิจจะขยายตัวประมาณ 2.3%

อย่างไรก็ตาม ระดับการเติบโตดังกล่าวยังต่ำกว่าระดับที่ควรอยู่ประมาณ 3-4% เพราะเมื่อเศรษฐกิจขยายตัวประมาณ 2% รายได้ของครัวเรือนและผู้ประกอบการก็เพิ่มขึ้นในระดับจำกัด ขณะที่ยังมีรายจ่ายที่ต้องรับภาระ

วิทัย มองว่า ปัญหาดังกล่าวเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยเชิงโครงสร้าง ตั้งแต่เสถียรภาพทางการเมือง การศึกษา สังคมสูงวัย ไปจนถึงปัญหาเงินเทา โดย ธปท. เลือกเข้ามาดำเนินการในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับระบบการเงินโดยตรง

SME จ้างงาน 70% แต่สินเชื่อหดตัว 16 ไตรมาส

หนึ่งในเรื่องที่ ธปท. ให้ความสำคัญคือ SME เนื่องจากเป็นกลไกขนาดใหญ่ของเศรษฐกิจไทย มีการจ้างงานประมาณ 13.6 ล้านคน หรือราว 70% ของการจ้างงานทั้งประเทศ และมีสัดส่วนประมาณ 35% ของ GDP

แต่ข้อมูลที่นำเสนอบนเวทีพบว่า สินเชื่อ SME หดตัวต่อเนื่องมาแล้ว 16 ไตรมาส ขณะที่สินเชื่อธุรกิจขนาดใหญ่เริ่มกลับมาขยายตัวในช่วง 2-3 ไตรมาสที่ผ่านมา

ในด้านการสร้างการเติบโตให้เศรษฐกิจ เดิมในช่วงที่ GDP ไทยขยายตัวเฉลี่ยประมาณ 3.5% ธุรกิจ SME มีส่วนช่วยสร้างการเติบโตประมาณ 1.9 จุดเปอร์เซ็นต์ แต่ปัจจุบันลดลงมาเหลือประมาณ 1 จุดเปอร์เซ็นต์ แสดงให้เห็นว่าพลวัตของธุรกิจกลุ่มนี้ลดลงจากอดีต

เปิดข้อมูล 10 ปี ธุรกิจเหลืออยู่ประมาณครึ่งหนึ่ง

วิทัย ยังนำข้อมูลบริษัทที่จัดตั้งขึ้นประมาณ 130,000 ราย มาประกอบการอธิบาย โดยพบว่าเมื่อดำเนินธุรกิจผ่านไป 10 ปี มีธุรกิจเหลืออยู่ประมาณครึ่งหนึ่ง และเมื่อผ่านไป 25 ปี เหลือประมาณ 30%

ด้านรายได้ เมื่อเปรียบเทียบ SME ต่างช่วงเวลา โดยกำหนดรายได้ในปีแรกเป็นฐาน 100 พบว่า SME รุ่นเดิมเมื่อดำเนินธุรกิจครบ 10 ปี รายได้เพิ่มขึ้นจาก 100 เป็นประมาณ 175 ขณะที่ SME ที่จัดตั้งในช่วงหลัง เมื่อผ่านไป 10 ปี รายได้เพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 120 เท่านั้น

ขณะเดียวกัน จำนวน SME ที่เป็น NPL มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นอีกปัจจัยที่ต้องติดตามควบคู่กับภาวะสินเชื่อที่ยังหดตัว

ธปท.ย้ำแก้ SME ต้องทำร่วมกันทุกหน่วยงาน

ผู้ว่าการ ธปท. ย้ำว่า สถานการณ์ SME เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ไม่สามารถให้ธนาคารกลางดำเนินการเพียงหน่วยงานเดียว แล้วคาดหวังว่าสินเชื่อจะกลับมาเติบโตได้ทันที แต่ต้องอาศัยมาตรการจากหลายหน่วยงานทำงานร่วมกันอย่างต่อเนื่อง

“มันเป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ต้องช่วยกันทุกหน่วยงาน ต้องช่วยกันออกมาตรการ แล้วมันจะค่อย ๆ บรรเทา ดีขึ้น”

พร้อมย้ำถึงหัวใจของการแก้ปัญหาว่า ต้องเปลี่ยนจากการวิเคราะห์ไปสู่การปฏิบัติจริง

“เราต้องช่วยกันทำ วิเคราะห์อย่างเดียวไม่ได้”

วิทัย ระบุว่า ธปท. จะทยอยออกโครงการเพิ่มเติมเพื่อช่วยแก้ปัญหา และคาดหวังให้หน่วยงานต่าง ๆ ร่วมกันผลักดัน เพราะหากต้องการให้เศรษฐกิจไทยกลับมาแข็งแรง การฟื้นศักยภาพของ SME ซึ่งมีทั้งบทบาทต่อ GDP และการจ้างงาน ถือเป็นหนึ่งในภารกิจสำคัญ