เปิดสถิติน้ำท่วมน่าน 63 ปี เหตุใหญ่เกิดซ้ำ 3 ปีติด 2567-2569

ปี 2567 น้ำท่วมครบทั้ง 15 อำเภอ

สถานการณ์กลับมารุนแรงอีกครั้งระหว่างวันที่ 19-30 สิงหาคม 2567 โดยน้ำท่วมครอบคลุมทั้ง 15 อำเภอของจังหวัดน่าน รวม 82 ตำบล 670 หมู่บ้าน

มีประชาชนได้รับผลกระทบ 32,434 ครัวเรือน หรือ 134,472 คน บ้านเรือนได้รับผลกระทบ 3,878 หลัง และมีผู้เสียชีวิต 3 ราย

โครงสร้างพื้นฐานได้รับผลกระทบเป็นวงกว้าง ประกอบด้วยถนน 205 แห่ง สะพานหรือคอสะพาน 39 แห่ง พนังกั้นตลิ่ง 46 แห่ง และวัด โรงเรียน หรือสถานที่ราชการอีก 26 แห่ง

หากย้อนกลับไปดูข้อมูลระหว่างเกิดเหตุ ณ วันที่ 25 สิงหาคม 2567 ขณะนั้นมีผู้ได้รับผลกระทบแล้ว 22,442 ครัวเรือน หรือ 56,105 คน ใน 12 อำเภอ ขณะที่พื้นที่เกษตรได้รับความเสียหาย 23,346.25 ไร่ คิดเป็นมูลค่าความเสียหายด้านพืชเบื้องต้นประมาณ 41.90 ล้านบาท

ปี 2568 น้ำท่วมใหญ่ต่อเนื่องเป็นปีที่ 2

ปี 2568 จังหวัดน่านยังคงเผชิญน้ำป่าไหลหลาก โดยก่อนเหตุใหญ่ปลายเดือนกรกฎาคม พื้นที่อำเภอเวียงสามีสถานการณ์กระทบ 10 ตำบล 53 หมู่บ้าน ประชาชนประมาณ 1,524 คน หรือ 750 ครัวเรือน บ้านเรือน 160 หลัง และพื้นที่เกษตรประมาณ 1,350 ไร่

ต่อมาระหว่างวันที่ 21-29 กรกฎาคม 2568 สถานการณ์จากพายุวิภาและฝนสะสมขยายผลกระทบเป็น 14 อำเภอ 84 ตำบล 695 หมู่บ้าน รวม 33,681 ครัวเรือน

เหตุการณ์ครั้งนั้นมีผู้เสียชีวิต 5 ราย และสูญหาย 1 ราย ขณะที่บางพื้นที่มีปริมาณฝนสะสมเกือบ 300 มิลลิเมตร ส่งผลให้ระดับน้ำเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในหลายพื้นที่

เมื่อเปรียบเทียบกับปี 2567 จะพบว่าเหตุใหญ่เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นปีที่ 2 โดยปี 2567 ครอบคลุมครบ 15 อำเภอ ส่วนปี 2568 ครอบคลุม 14 อำเภอ

ปี 2569 ฝนสะสมสูงสุด 388 มม. น้ำไหล 2,165 ลบ.ม./วินาที

สถานการณ์ล่าสุด ณ วันที่ 20 สิงหาคม 2569 ข้อมูลจากสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ระบุว่า ปริมาณฝนสะสมสูงสุดในจังหวัดน่านอยู่ที่ 388 มิลลิเมตร จากอิทธิพลของร่องความกดอากาศต่ำ โดยหน่วยงานด้านน้ำยืนยันว่าไม่ใช่ปรากฏการณ์ “เรนบอมบ์”

ปริมาณน้ำสูงสุดมีอัตราการไหล 2,165 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ขณะที่พื้นที่เมืองน่านมีระดับน้ำสูงกว่าตลิ่งประมาณ 60 เซนติเมตร และพื้นที่ภูเพียงสูงกว่าตลิ่งประมาณ 1.10 เมตร

พื้นที่ที่ต้องติดตามประกอบด้วย ท่าวังผา สันติสุข ภูเพียง เมืองน่าน และเวียงสา โดยมวลน้ำจากพื้นที่ตอนบนเคลื่อนตัวผ่านแม่น้ำน่านลงสู่พื้นที่ตอนล่างอย่างต่อเนื่อง

เทียบตัวเลขเหตุใหญ่ 2567-2569

ปี 2567

• 15 อำเภอ
• 82 ตำบล
• 670 หมู่บ้าน
• 32,434 ครัวเรือน
• 134,472 คน
• บ้านได้รับผลกระทบ 3,878 หลัง
• เสียชีวิต 3 ราย

ปี 2568

• 14 อำเภอ
• 84 ตำบล
• 695 หมู่บ้าน
• 33,681 ครัวเรือน
• เสียชีวิต 5 ราย
• สูญหาย 1 ราย
• ฝนสะสมบางพื้นที่เกือบ 300 มม.

ปี 2569 ณ 20 สิงหาคม

• ฝนสะสมสูงสุด 388 มม.
• อัตราการไหลสูงสุด 2,165 ลบ.ม./วินาที
• เมืองน่านสูงกว่าตลิ่ง 60 ซม.
• ภูเพียงสูงกว่าตลิ่งประมาณ 1.10 เมตร
• เฝ้าระวังมวลน้ำเคลื่อนลงเวียงสา

ทำไมน่านต้องเฝ้าระวังน้ำหลากซ้ำ

ภูมิประเทศของน่านมีทั้งพื้นที่ภูเขา ลำน้ำสาขา และแม่น้ำน่านเป็นเส้นทางหลักในการระบายน้ำ เมื่อเกิดฝนตกหนักบริเวณพื้นที่ตอนบน เช่น ปัว ทุ่งช้าง เชียงกลาง ท่าวังผา และสันติสุข น้ำจากพื้นที่สูงและลำน้ำสาขาสามารถไหลมารวมกัน ก่อนเคลื่อนผ่านภูเพียง เมืองน่าน และลงสู่เวียงสา

สถานการณ์จึงไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะน้ำล้นตลิ่งแม่น้ำน่าน แต่พื้นที่ภูเขายังต้องเฝ้าระวังน้ำป่าไหลหลาก น้ำท่วมฉับพลัน ดินสไลด์ และความเสียหายต่อเส้นทางคมนาคมควบคู่กัน

ข้อมูลช่วงปี 2558-2563 ที่บันทึกเหตุอุทกภัยในจังหวัดน่านรวม 2,544 ครั้ง ยิ่งทำให้เห็นความสำคัญของการติดตามพื้นที่เกิดเหตุซ้ำ รวมถึงการใช้ข้อมูลปริมาณฝนและระดับน้ำเพื่อแจ้งเตือนประชาชนล่วงหน้า

63 ปีของข้อมูล กับเหตุใหญ่ 3 ปีติดต่อกัน

เมื่อนับจากบันทึกปีน้ำหลาก 2506 ถึง 2569 เป็นช่วงเวลาประมาณ 63 ปี ข้อมูลแสดงให้เห็นว่าน่านเผชิญเหตุอุทกภัยมาอย่างต่อเนื่องหลายช่วงเวลา แต่สิ่งที่ต้องจับตาในปัจจุบันคือเหตุขนาดใหญ่ที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในช่วง 2567, 2568 และ 2569

ปี 2567 มีประชาชนได้รับผลกระทบกว่า 1.34 แสนคน ปี 2568 มีพื้นที่ประสบภัย 695 หมู่บ้าน ขณะที่ปี 2569 ปริมาณฝนสะสมสูงสุดแตะ 388 มิลลิเมตร และอัตราการไหลสูงสุด 2,165 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที

ตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการบริหารจัดการน้ำ การกำหนดพื้นที่เฝ้าระวัง และการแจ้งเตือนประชาชน โดยเฉพาะพื้นที่ตามแนวแม่น้ำน่านตั้งแต่ตอนบนลงมาถึงเมืองน่าน ภูเพียง และเวียงสา ซึ่งยังต้องติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด