SpaceX ต้องทำอะไรต่อ หลังสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ ใช้แขนตะเกียบจับยาน Starship

ภารกิจครั้งประวัติศาสตร์ของโลก การทดสอบการบินครั้งที่ 15 ของ Starship ยานอวกาศที่ใหญ่และทรงพลังมากที่สุดเท่ามนุษย์เคยสร้างมา จาก SpaceX
เดิมทีภารกิจนี้ SpaceX ตั้งเป้าจะทำสิ่งที่เรียกว่า "Double Catch" หรือการจับยานทั้ง 2 ส่วนพร้อมกันเป็นครั้งแรก นั่นคือ จรวดบูสเตอร์ท่อนล่าง Super Heavy และท่อนบน ที่เป็นยาน Starship ให้กลับมาลงจอดในอ้อมกอดของแขนกล Mechazilla ณ ฐานปล่อย Starbase รัฐเท็กซัส
แต่ตัวจรวดบูสเตอร์ Super Heavy ดันเกิดสัญญาณเตือนระดับเชื้อเพลิงต่ำ จนต้องเปลี่ยนแผนไปลงจอดในอ่าวเม็กซิโกแทน... แต่ตัวพระเอกอย่างยาน Starship ซึ่งบินขึ้นไปสูงกว่าและเร็วกว่า กลับฝ่าความร้อนแรงของการกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ และลงจอดในอ้อมกอดของแขนกลได้สำเร็จอย่างนุ่มนวล หลังปล่อยตัวไป 22 ชั่วโมงครึ่’ บินรอบโลกไป 14 รอบ
นี่คือครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่มนุษย์จับยานอวกาศท่อนบนกลางอากาศได้สำเร็จ คำถามก็คือ แล้วก้าวต่อไปของ Starship คืออะไร และยังเหลือด่านหินอะไรอีกบ้างก่อนที่มันจะพร้อมใช้งานจริง
สรุปข่าว
ภารกิจครั้งประวัติศาสตร์ของโลก การทดสอบการบินครั้งที่ 15 ของ Starship ยานอวกาศที่ใหญ่และทรงพลังมากที่สุดเท่ามนุษย์เคยสร้างมา จาก SpaceX
เดิมทีภารกิจนี้ SpaceX ตั้งเป้าจะทำสิ่งที่เรียกว่า "Double Catch" หรือการจับยานทั้ง 2 ส่วนพร้อมกันเป็นครั้งแรก นั่นคือ จรวดบูสเตอร์ท่อนล่าง Super Heavy และท่อนบน ที่เป็นยาน Starship ให้กลับมาลงจอดในอ้อมกอดของแขนกล Mechazilla ณ ฐานปล่อย Starbase รัฐเท็กซัส
แต่ตัวจรวดบูสเตอร์ Super Heavy ดันเกิดสัญญาณเตือนระดับเชื้อเพลิงต่ำ จนต้องเปลี่ยนแผนไปลงจอดในอ่าวเม็กซิโกแทน... แต่ตัวพระเอกอย่างยาน Starship ซึ่งบินขึ้นไปสูงกว่าและเร็วกว่า กลับฝ่าความร้อนแรงของการกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ และลงจอดในอ้อมกอดของแขนกลได้สำเร็จอย่างนุ่มนวล หลังปล่อยตัวไป 22 ชั่วโมงครึ่’ บินรอบโลกไป 14 รอบ
นี่คือครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่มนุษย์จับยานอวกาศท่อนบนกลางอากาศได้สำเร็จ คำถามก็คือ แล้วก้าวต่อไปของ Starship คืออะไร และยังเหลือด่านหินอะไรอีกบ้างก่อนที่มันจะพร้อมใช้งานจริง
ทำไมต้องปล่อยจับทั้ง 2 ส่วนพร้อมกัน
เหตุผลที่ SpaceX ต้องลงทุนจับทั้งบูสเตอร์และตัวยานด้วยแขนกล ก็เพื่อเป้าหมายเดียว นั่นคือ "การนำกลับมาใช้ใหม่ได้อย่างรวดเร็ว" (Rapid Reuse)
อีลอน มัสก์ ตั้งเป้าไว้ว่าภายในปี 2030 SpaceX จะปล่อยยาน Starship ให้ได้ 10,000 ครั้งต่อปี หรือเฉลี่ยแล้วต้องมีการปล่อยจรวด มากกว่า 1 ครั้งในทุกๆ 1 ชั่วโมง !
ถามว่าทำไมต้องปล่อยถี่ขนาดนั้น คำตอบอยู่ที่โครงการขนาดมหึมาในอวกาศที่ SpaceX กำลังจะสร้าง
1. Starlink V3 : เครือข่ายอินเทอร์เน็ตดาวเทียมเจเนอเรชันถัดไป ที่วางแผนจะส่งดาวเทียมขึ้นไปถึง 100,000 ดวง
2. Starmind : โครงการศูนย์ข้อมูล AI ในอวกาศ (AI Data Center) ที่ใหญ่กว่า Starlink V3 ถึง 10 เท่า นั่นคือต้องใช้ดาวเทียมถึง 1,000,000 ดวง!
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ปัจจุบันเครือข่าย Starlink ที่ใหญ่ที่สุดในโลกมีดาวเทียมโคจรอยู่แค่ประมาณ 11,000 ดวงเท่านั้น การจะขยายสเกลไปถึงหลักล้านดวงได้ จรวด Starship จึงต้องทำงานเหมือนเครื่องบินพาณิชย์ ที่ลงจอดปุ๊บ เติมน้ำมัน ตรวจเช็ก แล้วบินขึ้นใหม่ได้ทันที
มีด่านอะไรบ้างที่ SpaceX จะต้องผ่าน
ด่านหินที่ 1: การซ่อมบำรุงและนำกลับมาบินซ้ำ
ต้องบอกว่าการจับยานกลางอากาศได้เป็นแค่ครึ่งทางของสมการ อีกครึ่งหนึ่งที่ท้าทายไม่แพ้กันคือ "การซ่อมบำรุงและนำกลับมาบินซ้ำ" ซึ่งจุดนี้ SpaceX ยังมีงานต้องทำอีกมาก
ที่ผ่านมา SpaceX เคยนำบูสเตอร์ Super Heavy กลับมาบินซ้ำแล้ว 2 ครั้ง แต่การบินซ้ำแต่ละครั้งต้องใช้เวลาพักฟื้นนานหลายเดือน ส่วนยานท่อนบนยาน Starship นั้น ยังไม่เคยถูกนำกลับมาบินซ้ำเลย เพราะเพิ่งจับได้สำเร็จเป็นครั้งแรกใน Flight 15 นี่เอง แต่ต้องมาดูอีกนะว่าจะต้องซ่อมบำรุงอะไรเพิ่มเติมอีก
ในเที่ยวบินทดสอบต่อๆ ไป เราจะได้เห็น SpaceX พยายามทำ "Double Catch" ให้สำเร็จทั้งคู่ และค่อยๆ บีบระยะเวลาในการซ่อมบำรุงให้สั้นลงเรื่อยๆ จากหลักเดือน เป็นหลักสัปดาห์ หลักวัน จนกว่าจะเข้าใกล้เป้าหมายระดับ "รายชั่วโมง
ด่านหินที่ 2: การพามนุษย์ไปดวงจันทร์ และห้องโดยสาร "Cabin 1"
นอกจากการขนดาวเทียมแล้ว ภารกิจระดับชาติของ Starship คือการพามนุษย์กลับไปเหยียบดวงจันทร์ในโครงการ Artemis ของ NASA ซึ่งมีเป้าหมายตั้งฐานทัพใกล้ขั้วใต้ของดวงจันทร์ภายในปี 2032 โดยตามแผน
ปัจจุบันยาน Starship จะต้องพามนุษย์อวกาศลงจอดบนดวงจันทร์เป็นครั้งแรกในภารกิจ Artemis IV ซึ่งมีกำหนดบินในปี 2028
เวลาเหลืออีกแค่ 2 ปีเท่านั้น และในการจะพามนุษย์เดินทางไปห้วงอวกาศลึก ยาน Ship จะต้องเปลี่ยนโฉมจากยานขนส่งสินค้า กลายเป็นที่อยู่อาศัยที่มีระบบช่วยชีวิตครบครัน
ล่าสุดทาง NASA เปิดเผยว่า SpaceX มีความคืบหน้าไปมาก และกำลังเร่งสร้าง "Cabin 1" ซึ่งเป็นต้นแบบห้องโดยสารขนาดเท่าของจริงบนภาคพื้นดิน โดยมีกำหนดจะสร้างให้เสร็จภายในสิ้นปีนี้ เพื่อใช้ทดสอบระบบต่าง ๆ ให้มั่นใจว่านักบินอวกาศจะปลอดภัยตลอดการเดินทาง
ด่านหินที่ 3: ปั๊มน้ำมันในอวกาศ (Orbital Refueling)
ด่านหินที่ยากที่สุดและสำคัญที่สุด คือ "การเติมเชื้อเพลิงในวงโคจร" (Off-Earth Refueling)
เพราะยาน Starship มีขนาดใหญ่มาก การจะปล่อยยานพร้อมเชื้อเพลิงเต็มถังเพื่อพุ่งตรงไปดวงจันทร์ทีเดียวเป็นไปไม่ได้ เพราะน้ำหนักจะมากเกินไป
วิธีแก้ของ SpaceX คือ การส่งยาน Ship เปล่าๆ ขึ้นไปรอในวงโคจรโลก แล้วส่งยาน Starship รุ่นพิเศษที่ทำหน้าที่เป็น "รถบรรทุกน้ำมัน" (Tanker) บินตามขึ้นไปเติมเชื้อเพลิงให้ทีละรอบ จนกว่าถังจะเต็มแล้วค่อยออกเดินทางไปดวงจันทร์
ความท้าทายอยู่ตรงที่
1. จำนวนเที่ยว : ผู้เชี่ยวชาญภายนอกประเมินว่าอาจต้องใช้ยาน Tanker บินขึ้นไปเติมน้ำมันมากถึง 22 เที่ยวต่อภารกิจดวงจันทร์ 1 ครั้ง (แม้ มัสก์ จะประเมินว่าน่าจะอยู่ที่ 6-8 เที่ยวก็ตาม)
2. ความเย็นจัด: เชื้อเพลิงของ Starship คือออกซิเจนเหลวและมีเทนเหลว ซึ่งต้องรักษาอุณหภูมิให้เย็นจัดตลอดเวลา การถ่ายเทของเหลวเย็นจัดในสภาวะไร้น้ำหนักไม่เคยมีใครทำในสเกลใหญ่ขนาดนี้มาก่อน
SpaceX ไม่มีเวลาให้เสียแล้ว เพราะหากไม่สามารถพิสูจน์เทคโนโลยีการเติมเชื้อเพลิงในอวกาศและเตรียมยานให้พร้อมทันภารกิจ Artemis IV ในปี 2028 ทาง NASA ก็มีตัวเลือกสำรองอย่างยาน Blue Moon ของบริษัท Blue Origin ที่พร้อมจะเสียบแทนทันที
กล่าวโดยสรุปคือ แม้ว่าการทดสอบเที่ยวบินครั้งที่ 15 จะถือเป็นความสำเร็จครั้งใหญ่สำหรับยาน Starship และ SpaceX แต่ก็ยังคงมีงานอีกมากมายที่ต้องทำ มีโจทย์ทางวิศวกรรมอีกมากมายที่ต้องแก้
เหล่านี้เป็นสิ่งที่พวกเราต้องเฝ้าดูกันต่อไป ว่า SpaceX จะสร้างอะไร ที่โลกจะต้องทึ่งแบบนี้ขึ้นมาอีก
