กล้องโทรทรรศน์วิทยุ “FAST” ค้นพบ “ระบบดาวสามดวง” ยุคโบราณที่ยังคงวิวัฒนาการ

Share on Line Share on Facebook Share on X
กล้องโทรทรรศน์วิทยุ “FAST” ค้นพบ “ระบบดาวสามดวง” ยุคโบราณที่ยังคงวิวัฒนาการ

ทีมนักวิจัยชาวจีนเปิดเผยการค้นพบครั้งสำคัญว่า พัลซาร์ (Pulsar) หรือดาวนิวตรอนที่หมุนรอบตัวเองด้วยความเร็วสูง ซึ่งค้นพบโดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุ ฟาสต์ (FAST - Five-hundred-meter Aperture Spherical Radio Telescope) เป็นส่วนหนึ่งของระบบดาวสามดวงยุคโบราณ (Primordial Triple Star System) ที่ยังคงอยู่ในกระบวนการวิวัฒนาการ

สรุปข่าว

ทีมนักวิจัยจีนใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ FAST ค้นพบระบบดาวสามดวงยุคโบราณที่หาได้ยากยิ่ง ประกอบด้วยพัลซาร์ ดาวแคระขาว และดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์ที่ยังมีชีวิตอยู่และกำลังวิวัฒนาการ ซึ่งถือกำเนิดจากกลุ่มก๊าซเดียวกัน ต่างจากระบบดาวสามดวงเดิมที่เคยพบซึ่งดาวทุกดวงดับสูญไปหมดแล้ว การค้นพบนี้ไม่เพียงช่วยให้เข้าใจวิวัฒนาการอันซับซ้อนของดาวฤกษ์ แต่ยังเป็นแหล่งสังเกตการณ์ธรรมชาติสำคัญในการทดสอบทฤษฎีแรงโน้มถ่วงขั้นสูงภายใต้สภาวะสุดขั้วอีกด้วย

ทีมนักวิจัยชาวจีนเปิดเผยการค้นพบครั้งสำคัญว่า พัลซาร์ (Pulsar) หรือดาวนิวตรอนที่หมุนรอบตัวเองด้วยความเร็วสูง ซึ่งค้นพบโดยกล้องโทรทรรศน์วิทยุ ฟาสต์ (FAST - Five-hundred-meter Aperture Spherical Radio Telescope) เป็นส่วนหนึ่งของระบบดาวสามดวงยุคโบราณ (Primordial Triple Star System) ที่ยังคงอยู่ในกระบวนการวิวัฒนาการ

กล้องโทรทรรศน์ FAST ตรวจจับไปแล้ว 1,000 ดวง

ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร แอสโตรฟิสิคัล เจอร์นัล เลตเตอร์ (Astrophysical Journal Letters) เผยว่ากล้องโทรทรรศน์วิทยุ ฟาสต์ (FAST) ซึ่งมีความสามารถในการตรวจจับอันทรงพลัง ได้ค้นพบพัลซาร์ไปแล้วมากกว่า 1,000 ดวง โดยพัลซาร์ในระบบดาวสามดวงนี้ถูกตรวจพบครั้งแรกเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2020 โดยทีมวิจัยจากหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์แห่งชาติ สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน เอ็นเอโอซี (NAOC)

หลังจากค้นพบดังกล่าว ทีมวิจัยจากหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์ซินเจียง พบว่าพัลซาร์ดวงนี้มีดาวแคระขาว (White Dwarf) เป็นดาวบริวารโคจรรอบ ๆ นอกจากนี้ ยังพบว่าคาบการหมุนรอบตัวเองของพัลซาร์ มีการเพิ่มขึ้นอย่างไม่คาดคิดถึง 1 นาโนวินาทีต่อปี ซึ่งสูงกว่าพัลซาร์ที่มีลักษณะคล้ายกันถึง 2 อันดับขนาด

ต่อมานักวิจัยจาก เอ็นเอโอซี (NAOC) จึงได้นำทีมวิจัยจากสถาบันภายในประเทศหลายแห่ง วิเคราะห์ข้อมูลจัดเก็บจากกล้อง และอุปกรณ์สังเกตการณ์อื่น ๆ จนพบว่า พัลซาร์ดวงนี้ยังมีดาวบริวารดวงที่สอง ซึ่งเป็นดาวฤกษ์คล้ายดวงอาทิตย์ที่กำลังวิวัฒนาการ และมีมวลใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์ของเราอย่างมาก วัตถุท้องฟ้าทั้งสามดวงนี้จึงรวมตัวกันเป็นระบบดาวสามดวงที่หาได้ยาก

ดาวสามดวงนี้มาจากแฝดสามยุคบุกเบิก

ตามทฤษฎีวิวัฒนาการของดาวฤกษ์ ทีมวิจัยสันนิษฐานว่า ระบบดาวสามดวงนี้มีกำเนิดมาจากดาวแฝดสามยุคบุกเบิก ที่เกิดจากกลุ่มก๊าซเดียวกัน โดยดาวดวงที่มีมวลมากที่สุด ได้สิ้นสุดวิวัฒนาการและจบชีวิตลงด้วยการระเบิดซูเปอร์โนวา กลายเป็นพัลซาร์ที่กล้องฟาสต์ (FAST) ตรวจพบในปัจจุบัน 

ส่วนดาวที่มีมวลมากเป็นอันดับสองก็ดับสูญลงเช่นกัน และกลายเป็นดาวแคระขาวที่โคจรรอบพัลซาร์ ขณะที่ดาวดวงที่มีมวลน้อยที่สุด ตั้งอยู่ค่อนข้างห่างจากสองดวงแรก จึงไม่ได้รับผลกระทบจากการระเบิดซูเปอร์โนวาในยุคแรกเริ่ม และยังคงเป็นดาวฤกษ์ที่มีชีวิตและกำลังวิวัฒนาการอย่างมั่นคง

ทีมนักวิจัยระบุว่า ระบบดาวที่ค้นพบใหม่นี้แสดงปฏิสัมพันธ์ทางแรงโน้มถ่วงแบบสามวัตถุ (Three-body gravitational interactions) ที่ชัดเจนและมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ระบบนี้กลายเป็นห้องปฏิบัติการธรรมชาติที่ยอดเยี่ยมในการทดสอบทฤษฎีแรงโน้มถ่วงพื้นฐาน รวมถึงเป็นเป้าหมายการศึกษามีค่าในการเข้าใจกลไกวิวัฒนาการอันซับซ้อนของระบบดาวสามดวง และการสำรวจปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์กายภาพภายใต้สภาวะสุดขั้ว

ที่มาข้อมูล : reutersconnect.com facebook.com

ที่มารูปภาพ : China News Service