สหรัฐฯ ดึง Gemini และ Grok ขับเคลื่อน America.gov ประตูดิจิทัลภาครัฐ

⬛️ จากเว็บไซต์รัฐบาล 29,000 แห่ง สู่ประตูเดียว

ปัญหาที่ America .gov ต้องการแก้คือบริการของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ กระจายอยู่ตามเว็บไซต์จำนวนมหาศาล ประชาชนที่ต้องการติดต่อรัฐบาลจึงต้องค้นหาก่อนว่าหน่วยงานไหนรับผิดชอบ เข้าเว็บไซต์ใด ใช้เอกสารอะไร และต้องกรอกแบบฟอร์มไหน ซึ่งกลายเป็นความซับซ้อนที่ประชาชนต้องจัดการด้วยตัวเอง 

America .gov พยายามกลับวิธีคิดใหม่ โดยให้ประชาชนเริ่มจากความต้องการของตัวเอง เช่น ต้องการต่อหนังสือเดินทาง หางานรัฐบาล หรือตรวจสอบสิทธิประโยชน์ จากนั้น AI จะช่วยค้นหาข้อมูลของรัฐบาลและนำผู้ใช้ไปยังบริการที่เกี่ยวข้อง โดยไม่จำเป็นต้องรู้โครงสร้างของรัฐบาลกลางก่อน

อธิบายง่าย ๆ America .gov กลายเป็นพนักงานประชาสัมพันธ์ดิจิทัลที่ยืนอยู่หน้ารัฐบาลกลางทั้งหมด ประชาชนเพียงบอกว่าต้องการทำอะไร ระบบจะช่วยหาว่าควรไปที่ไหนและต้องดำเนินการอย่างไร ระยะแรกจึงมีลักษณะเป็นทั้ง AI Search และ AI Assistant มากกว่า AI Agent ที่สามารถดำเนินงานทุกอย่างแทนผู้ใช้ได้   

⬛️ เบื้องหลัง America .gov ใช้ทั้ง Gemini และ Grok

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือรัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ได้สร้างโมเดล AI ขนาดใหญ่สำหรับ America .gov ขึ้นมาใหม่ทั้งหมด แต่เลือกใช้เทคโนโลยีจากบริษัทเอกชนเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของระบบ โดยมีทั้ง Gemini ของกูเกิล และ Grok ของเอ็กซ์เอไอเข้ามาเกี่ยวข้อง 

Google ยืนยันบทบาทในฐานะพันธมิตรด้านเทคโนโลยีของโครงการ ขณะที่ โจ เก็บเบีย (Joe Gebbia) หัวหน้าฝ่ายออกแบบของรัฐบาลสหรัฐฯ ระบุว่า America .gov ใช้ Grok ด้วย 

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดทั้งหมดว่า Gemini และ Grok แบ่งหน้าที่กันอย่างไร หรือคำถามประเภทใดจะถูกส่งไปประมวลผลด้วยโมเดลใด  

⬛️ ทำไมรัฐบาลไม่สร้าง AI ของตัวเอง?

การใช้ AI จากบริษัทเอกชนช่วยให้รัฐบาลสหรัฐฯ ไม่ต้องลงทุนสร้างโมเดลขนาดใหญ่ตั้งแต่ต้น ซึ่งต้องใช้ทั้งศูนย์ข้อมูล ชิป AI บุคลากร และงบประมาณมหาศาล รัฐบาลจึงเลือกสร้าง ระบบกลางที่สามารถเชื่อม AI หลายโมเดลเข้ากับบริการภาครัฐ แทนการพัฒนา AI เพื่อแข่งขันกับ Gemini หรือ Grok โดยตรง

ในมุมเทคโนโลยี ส่วนที่สำคัญจึงอาจไม่ใช่ว่าโมเดล AI ตัวไหนฉลาดที่สุด แต่คือโครงสร้างที่สามารถเชื่อม AI เข้ากับข้อมูล เว็บไซต์ ระบบยืนยันตัวตน แบบฟอร์ม และบริการของหน่วยงานต่าง ๆ เพราะโมเดล AI สามารถเปลี่ยนรุ่นหรือเปลี่ยนผู้ให้บริการได้ แต่ระบบกลางที่ทำให้บริการรัฐบาลจำนวนมากทำงานร่วมกันคือโครงสร้างระยะยาว
 
ในตอนนี้ America .gov เน้นการค้นหาและนำทางข้อมูล แต่เป้าหมายต่อไปคือการพัฒนาให้ประชาชนสามารถทำธุรกรรมกับรัฐบาลได้จากจุดเดียว ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ลงนามคำสั่งฝ่ายบริหารเมื่อวันที่ 29 กันยายน กำหนดให้ America .gov เป็น Unified Digital Front Door หรือประตูดิจิทัลกลางของรัฐบาล พร้อมให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทยอยนำบริการเข้ามาเชื่อมต่อ  

องค์ประกอบสำคัญ คือ การเชื่อม Login .gov ซึ่งเป็นระบบพิสูจน์ตัวตนสำหรับบริการของรัฐบาล เพราะการถาม AI ว่าต้องต่อหนังสือเดินทางอย่างไรไม่จำเป็นต้องรู้ว่าผู้ถามเป็นใคร แต่หากต้องการยื่นเอกสาร ตรวจสอบสถานะ หรือเข้าถึงสิทธิประโยชน์ ระบบจำเป็นต้องยืนยันตัวตนก่อน  

⬛️ ประตูเดียว แต่ไม่ได้รวมข้อมูลประชาชนไว้กองเดียว

การรวมบริการรัฐบาลไว้ที่ America .gov ทำให้เกิดคำถามเรื่องความเป็นส่วนตัว แต่ระบบไม่ได้ถูกออกแบบให้นำข้อมูลประชาชนจากทุกหน่วยงานมารวมไว้ในฐานข้อมูลเดียว แต่ละหน่วยงานยังคงดูแลข้อมูลและระบบของตัวเอง เปรียบเหมือนมีประตูทางเข้าเดียว แต่ห้องเก็บข้อมูลยังแยกจากกัน

สิ่งที่ America .gov ต้องการเปลี่ยนจึงไม่ใช่แค่เว็บไซต์ แต่เป็นวิธีเข้าถึงบริการภาครัฐ จากเดิมที่ประชาชนต้องรู้ว่าควรติดต่อหน่วยงานใด เปลี่ยนเป็นเริ่มจากสิ่งที่ต้องการ เช่น ต่อหนังสือเดินทาง หางานรัฐบาล หรือตรวจสอบสิทธิประโยชน์ แล้วให้ระบบช่วยค้นหาและเชื่อมต่อไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแทน ทำให้ประชาชนไม่ต้องทำความเข้าใจโครงสร้างราชการทั้งหมดด้วยตัวเอง  

ผลลัพธ์ที่เห็นได้ง่ายที่สุดหากโครงการทำงานได้ตามเป้าหมาย คือ ประชาชนอาจเสียเวลากับระบบราชการน้อยลง เพราะปัญหาหลายครั้งไม่ได้เกิดจากรัฐบาลไม่มีบริการ แต่เกิดจากผู้ใช้ไม่รู้ว่าบริการนั้นอยู่ที่ไหน ต้องใช้เอกสารอะไร และต้องติดต่อหน่วยงานใด America .gov พยายามนำปัญหาเหล่านี้ไปจัดการไว้เบื้องหลัง 

สำหรับรัฐบาล ระบบกลางอาจช่วยลดความซ้ำซ้อนของงานในแต่ละหน่วยงาน ขณะที่แต่ละหน่วยงานยังคงดูแลฐานข้อมูลและภารกิจของตัวเอง Google ระบุว่า Gemini ที่นำมาใช้กับโครงการมีเป้าหมายช่วยให้ประชาชนมากกว่า 100 ล้านคน เข้าถึงบริการและทรัพยากรสาธารณะได้ง่ายขึ้น  

หากรูปแบบนี้พิสูจน์ว่าใช้งานได้จริง ผลกระทบอาจไม่ได้หยุดอยู่ที่รัฐบาลกลาง เพราะแนวคิดเดียวกันสามารถประยุกต์ใช้กับรัฐบาลระดับรัฐ เมือง หรือบริการสาธารณะประเภทอื่นได้ แต่ความสำเร็จจะขึ้นอยู่กับความสามารถในการเชื่อมระบบราชการที่มีอยู่จริง รวมถึงความปลอดภัยและความถูกต้องของ AI 

⬛️ จากเว็บไซต์รัฐบาล สู่ชั้นกลางของรัฐบาลดิจิทัล

หากมองในระยะยาว America .gov อาจพัฒนาไปสู่สิ่งที่เรียกว่า Government Operating Layer หรือชั้นกลางที่เชื่อมประชาชนกับระบบราชการ ด้านหน้าคือประชาชนที่ถามด้วยภาษาธรรมดา ตรงกลางคือ AI อย่าง Gemini และ Grok ส่วนด้านหลังคือ Login .gov, API, แบบฟอร์ม ฐานข้อมูล และบริการของหน่วยงานรัฐบาล 

AI จึงไม่จำเป็นต้องเป็นผู้ดำเนินงานราชการทั้งหมด หน้าที่สำคัญคือช่วยทำความเข้าใจว่าประชาชนต้องการอะไร ก่อนส่งต่อไปยังระบบที่มีอำนาจดำเนินการจริงตามกฎหมายของแต่ละหน่วยงาน ดังนั้นคำถามสำคัญของ America .gov จึงไม่ใช่ว่า Gemini หรือ Grok ตัวไหนฉลาดกว่า แต่คือรัฐบาลขนาดใหญ่อย่างสหรัฐฯ จะทำให้ระบบหลายหมื่นส่วนทำงานร่วมกันผ่านประตูเดียวได้ดีเพียงใด

หากทำสำเร็จ America .gov จะเปลี่ยนมากกว่าหน้าเว็บไซต์ของรัฐบาล เพราะแนวคิดพื้นฐานกำลังเปลี่ยนจาก ประชาชนต้องเรียนรู้ว่าจะเดินผ่านระบบราชการอย่างไร ไปสู่ รัฐบาลและ AI ต้องเรียนรู้ว่าประชาชนต้องการอะไร แล้วจัดการความซับซ้อนของระบบไว้เบื้องหลัง ซึ่งอาจเป็นหนึ่งในการทดลองใช้ AI กับบริการสาธารณะขนาดใหญ่ที่สุดของสหรัฐฯ