รู้จัก “เพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก” พระกรณียกิจแห่งความห่วงใยของ “พระองค์ภา”

มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2538 ตามพระดำริของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ เพื่อช่วยเหลือประชาชนผู้ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยและภัยพิบัติต่าง ๆ ก่อนพัฒนาเป็นองค์กรด้านการจัดการภัยพิบัติที่มีบทบาทสำคัญในระดับประเทศ

ภายหลังทรงเข้ามารับภารกิจในฐานะองค์ประธานกรรมการมูลนิธิฯ พระองค์ภาทรงสืบสานพระดำริดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง พร้อมทรงขยายขอบเขตการดำเนินงานจากการบรรเทาทุกข์เฉพาะหน้า ไปสู่การฟื้นฟูคุณภาพชีวิตของประชาชน และการเสริมสร้างความพร้อมของชุมชนในการรับมือกับภัยพิบัติในอนาคต

ตลอดระยะเวลาที่ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจผ่านมูลนิธิฯ พระองค์ทรงให้ความสำคัญกับการเข้าถึงประชาชนผู้ประสบความเดือดร้อนอย่างทั่วถึง หลายครั้งเสด็จไปทอดพระเนตรสถานการณ์ในพื้นที่ประสบภัยด้วยพระองค์เอง เพื่อทรงรับทราบสภาพปัญหาและติดตามผลการช่วยเหลืออย่างใกล้ชิด พร้อมมีพระดำริให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการช่วยเหลือให้สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในแต่ละพื้นที่

ภารกิจของมูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก ภายใต้พระกรณียกิจของพระองค์ภา ครอบคลุมทั้งการพระราชทานถุงยังชีพ อาหารปรุงสุก เครื่องอุปโภคบริโภค การจัดตั้งโรงครัวพระราชทาน การส่งทีมอาสาปฏิบัติการภัยพิบัติเข้าช่วยเหลือผู้ประสบภัยในพื้นที่ทุรกันดาร ตลอดจนการดูแลกลุ่มเปราะบาง อาทิ ผู้สูงอายุ ผู้ป่วย และผู้พิการ

นอกเหนือจากการช่วยเหลือในช่วงวิกฤติแล้ว พระองค์ภายังทรงให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูชุมชนภายหลังภัยพิบัติ ผ่านโครงการสนับสนุนการซ่อมแซมที่อยู่อาศัย การฟื้นฟูอาชีพ และการประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และเครือข่ายอาสาสมัคร เพื่อให้ประชาชนสามารถกลับมาดำรงชีวิตได้ตามปกติ

อีกหนึ่งพระกรณียกิจสำคัญคือการส่งเสริม “เครือข่ายเตือนภัยพิบัติชุมชน เพื่อนพึ่ง (ภาฯ)” ซึ่งมุ่งสร้างความรู้ ความเข้าใจ และระบบเฝ้าระวังภัยในพื้นที่เสี่ยงทั่วประเทศ โดยสนับสนุนการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการติดตามสถานการณ์น้ำและสภาพอากาศ รวมทั้งพัฒนาศักยภาพของชุมชนให้สามารถเตรียมพร้อมรับมือกับภัยพิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แนวทางการดำเนินงานดังกล่าวสะท้อนพระวิสัยทัศน์ในการช่วยเหลือประชาชนที่มิได้มุ่งเฉพาะการบรรเทาความเดือดร้อนในระยะสั้น หากยังทรงให้ความสำคัญกับการสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชน เพื่อให้สามารถพึ่งพาตนเองและลดความสูญเสียจากภัยพิบัติในระยะยาว

ตลอดเวลากว่า 30 ปีของการดำเนินงาน มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย ได้เข้าไปมีบทบาทในการช่วยเหลือประชาชนผู้ประสบภัยในทุกภูมิภาคของประเทศ ภายใต้แนวพระดำริที่มุ่งบำบัดทุกข์ บำรุงสุข และสร้างขวัญกำลังใจแก่ผู้ได้รับความเดือดร้อน

แม้วันนี้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภาฯ จะสิ้นพระชนม์แล้ว แต่พระกรณียกิจด้านการช่วยเหลือผู้ประสบภัยผ่านมูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก ยังคงเป็นคุณูปการสำคัญต่อสังคมไทย และเป็นแบบอย่างของการอุทิศพระองค์เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน อันเป็นพระกรุณาธิคุณที่ยังคงอยู่ในความทรงจำของพสกนิกรชาวไทยตราบนานเท่านาน