ส่องพื้นที่สีเขียว กทม. 30 ปี ยุค 6 ผู้ว่าฯ จนถึงชัชชาติ สิทธิพันธุ์

การพัฒนาพื้นที่สีเขียวในกรุงเทพมหานครถือเป็นวาระสำคัญที่ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตลอดสามทศวรรษ ข้อมูลเชิงสถิติระบุว่าในปี 2539 กรุงเทพมหานครมีพื้นที่สีเขียวเพียง 4.8 ล้านตารางเมตร หรือคิดเป็น 0.85 ตารางเมตรต่อคน แต่ในปัจจุบัน (ปี 2569) พื้นที่สีเขียวได้ขยายตัวเพิ่มขึ้นถึง 9 เท่า เป็น 44.8 ล้านตารางเมตร ส่งผลให้สัดส่วนพื้นที่สีเขียวต่อประชากรขยับสูงขึ้นเป็น 8.27 ตารางเมตรต่อคน ตัวเลขนี้ถือเป็นพัฒนาการที่สำคัญในการเดินหน้าเข้าสู่มาตรฐานขององค์การอนามัยโลก (WHO) ที่กำหนดเกณฑ์พื้นที่สีเขียวไว้ขั้นต่ำที่ 10 ตารางเมตรต่อคน 

วิสัยทัศน์ 6 ยุค สู่มหานครสีเขียว

ความสำเร็จเชิงปริมาณดังกล่าวเป็นผลลัพธ์จากการส่งต่อนโยบายของผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร 6 ยุคสมัย ซึ่งแต่ละวาระมีจุดเน้นย้ำเชิงนโยบายที่แตกต่างกันตามบริบทของเมืองในขณะนั้น

การพัฒนาดังกล่าวครอบคลุมพื้นที่หลายประเภท โดยส่วนใหญ่เป็นสวนหมู่บ้านที่มีสัดส่วนสูงสุดถึงร้อยละ 26.1 (11.7 ล้านตารางเมตร) รองลงมาคือสวนระดับย่านร้อยละ 18.6 สวนถนนร้อยละ 17.8 สวนชุมชนร้อยละ 16.6 สวนขนาดเล็กร้อยละ 13.2 สวนระดับเมืองร้อยละ 5.2 และสวนเฉพาะทางร้อยละ 2.6 ตามลำดับ ทั้งนี้ แนวโน้มการพัฒนาในปัจจุบันมุ่งเน้นการสร้างสวนขนาดเล็กที่ใช้พื้นที่น้อย แต่สามารถตอบสนองกิจกรรมนันทนาการของชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แม้สถิติจะบ่งชี้ถึงความก้าวหน้า แต่กรุงเทพมหานครยังคงเผชิญความท้าทายเชิงโครงสร้าง สัดส่วน 8.27 ตารางเมตรต่อคนนั้นคำนวณจากฐานข้อมูลประชากรตามทะเบียนราษฎร์ 5.5 ล้านคน หากผนวกรวมประชากรแฝงอีกกว่า 2.8 ล้านคน อัตราส่วนที่แท้จริงจะลดลงเหลือเพียง 5.4 ตารางเมตรต่อคน  นอกจากนี้ พื้นที่สีเขียวที่ประชาชนสามารถเข้าถึงและใช้งานได้จริง (Active Green Space) อาจมีเพียง 3 ตารางเมตรต่อคนเท่านั้น  การสร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนในการเปิดพื้นที่สาธารณะจึงเป็นยุทธศาสตร์สำคัญที่จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของคนกรุงเทพฯ ต่อไป