นักวิจัยเตือนการไถหน้าจอไม่รู้จบกำลังเป็นภัยสุขภาพระดับโลก

Share on Line Share on Facebook Share on X
นักวิจัยเตือนการไถหน้าจอไม่รู้จบกำลังเป็นภัยสุขภาพระดับโลก

การไถหน้าจอไปเรื่อย ๆ แบบไม่มีที่สิ้นสุด หรือ ฟีเจอร์การดูวิดีโอที่เล่นต่อโดยอัตโนมัติ อาจดูเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวันของคนยุคนี้ไปแล้ว ทั้งที่เราเองก็รู้อยู่แก่ใจดีว่า เบื้องหลังฟีเจอร์เหล่านี้คือการออกแบบที่ทำให้ผู้ใช้ใช้เวลาอยู่บนโลกออนไลน์นานขึ้น แต่ก็ไม่สามารถหยุดพฤติกรรมนี้ได้ นักวิจัยได้ออกมาเตือนว่า การไถหน้าจอแบบไร้จนหมายนี้ กำลังเพิ่มความเสี่ยงต่อพฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างมีปัญหา (Problematic Internet Use: PUI) จนส่งผลกระทบต่อสุขภาพและการใช้ชีวิตมากกว่าที่เราคิด

สรุปข่าว

นักวิจัยเตือนว่าฟีเจอร์ "การไถหน้าจอไม่รู้จบ" และ "เล่นวิดีโออัตโนมัติ" ที่ขับเคลื่อนด้วยอัลกอริทึมและ AI กำลังส่งผลกระทบต่อประชากรโลกกว่า 10% จนกลายเป็นวิกฤตสาธารณสุขระดับโลกที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต ความสัมพันธ์ และการใช้ชีวิต

การไถหน้าจอไปเรื่อย ๆ แบบไม่มีที่สิ้นสุด หรือ ฟีเจอร์การดูวิดีโอที่เล่นต่อโดยอัตโนมัติ อาจดูเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวันของคนยุคนี้ไปแล้ว ทั้งที่เราเองก็รู้อยู่แก่ใจดีว่า เบื้องหลังฟีเจอร์เหล่านี้คือการออกแบบที่ทำให้ผู้ใช้ใช้เวลาอยู่บนโลกออนไลน์นานขึ้น แต่ก็ไม่สามารถหยุดพฤติกรรมนี้ได้ นักวิจัยได้ออกมาเตือนว่า การไถหน้าจอแบบไร้จนหมายนี้ กำลังเพิ่มความเสี่ยงต่อพฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างมีปัญหา (Problematic Internet Use: PUI) จนส่งผลกระทบต่อสุขภาพและการใช้ชีวิตมากกว่าที่เราคิด

ปัญหาระดับโลก

รายงานฉบับใหม่ที่ตีพิมพ์ในวารสาร The Lancet Psychiatry ระบุว่า ปัญหาการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างควบคุมไม่ได้อาจส่งผลกระทบต่อประชากรมากกว่าร้อยละ 10 ของคนทั่วโลก และกำลังกลายเป็นประเด็นด้านสาธารณสุขที่รัฐบาลทั่วโลกไม่ควรมองข้าม เนื่องจากสร้างผลกระทบต่อสุขภาพ ความสัมพันธ์ การศึกษา การทำงาน และคุณภาพชีวิตโดยรวม รวมถึงอาจก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจและสังคมคิดเป็นมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ต่อปี

ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากการขาดวินัยหรือการควบคุมตัวเองของผู้ใช้งานเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับการออกแบบแพลตฟอร์มดิจิทัลที่ตั้งใจดึงดูดและรักษาความสนใจของผู้ใช้ให้อยู่บนหน้าจอให้นานที่สุด โดยเฉพาะฟีเจอร์อย่าง Infinite Scroll หรือการเลื่อนดูเนื้อหาได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่มีจุดสิ้นสุด และ Autoplay หรือการเล่นวิดีโอถัดไปโดยอัตโนมัติ ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการใช้งานซ้ำ ๆ และทำให้ผู้ใช้หยุดใช้งานได้ยากขึ้น

และนี่คือ รูปแบบการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างมีปัญหา ทั้งหมด 8 ประเภท ได้แก่

1. การเล่นเกมออนไลน์อย่างหมกมุ่น

2. การพนันออนไลน์

3. การซื้อสินค้าออนไลน์อย่างควบคุมไม่ได้

4. การบริโภคสื่อลามกออนไลน์

5. การใช้โซเชียลมีเดียมากเกินไป

6. การกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ (Cyberbullying)

7. การสะสมข้อมูลดิจิทัลอย่างไม่สามารถหยุดได้ (Digital Hoarding)

8. การค้นหาข้อมูลสุขภาพบนอินเทอร์เน็ตซ้ำ ๆ อย่างหมกมุ่น (Cyberchondria)

หากคุณมีพฤติกรรม 1 ใน 8 ข้อนี้ นั่นบ่งบอกว่าคุณกำลังมีปัญหา

นักวิจัยเตือนว่า เมื่อแพลตฟอร์มออนไลน์นำฟีเจอร์เหล่านี้มาใช้ร่วมกับอัลกอริทึมที่วิเคราะห์พฤติกรรมและความสนใจของผู้ใช้งาน ก็อาจยิ่งเพิ่มโอกาสให้คนกลับมาใช้งานบ่อยขึ้น โดยเฉพาะระบบที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI เพื่อกระตุ้นการมีส่วนร่วมและดึงความสนใจของผู้ใช้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งหลายคนรู้ตัวแต่หยุดไม่ได้ แต่น่ากลัวกว่าคือ คนที่ไม่รู้ตัว

ถึงเวลาให้แพลตฟอร์มดิจิทัลรับผิดชอบมากขึ้น

รายงานเสนอให้รัฐบาลและหน่วยงานกำกับดูแลเร่งออกมาตรการควบคุมแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยเปรียบเทียบความรุนแรงของปัญหาการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างเสพติดกับปัญหาสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องกับบุหรี่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และการพนัน ซึ่งจำเป็นต้องมีมาตรการกำกับดูแลที่เข้มงวดเพื่อลดผลกระทบต่อประชาชน

ข้อเสนอสำคัญประกอบด้วย การเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับการทำงานของอัลกอริทึมให้โปร่งใสมากขึ้น การตรวจสอบแพลตฟอร์มโดยหน่วยงานอิสระ การจำกัดฟีเจอร์ดิจิทัลที่มีความเสี่ยงสูง รวมถึงการกำหนดกฎระเบียบที่สามารถบังคับใช้ได้จริง แทนการปล่อยให้บริษัทเทคโนโลยีควบคุมและกำกับดูแลตัวเอง

นักวิจัยย้ำว่า เป้าหมายของมาตรการเหล่านี้ไม่ใช่การห้ามผู้คนใช้อินเทอร์เน็ตหรือเทคโนโลยีดิจิทัล เพราะสำหรับคนส่วนใหญ่ โลกออนไลน์ยังเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันที่มีประโยชน์ แต่ต้องการให้แพลตฟอร์มคำนึงถึงสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของผู้ใช้งานมากขึ้น โดยเฉพาะเด็กและเยาวชน

แม้ปัจจุบันยังมีช่องว่างของข้อมูลวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบในบางด้าน แต่นักวิจัยมองว่าหลักฐานที่มีอยู่มากเพียงพอแล้วสำหรับการเริ่มดำเนินมาตรการในระดับประเทศและความร่วมมือระหว่างประเทศ เพราะการรอให้มีหลักฐานที่สมบูรณ์ยิ่งกว่านี้ อาจหมายถึงการปล่อยให้ความเสียหายที่ป้องกันได้เกิดขึ้นกับผู้คนอีกนับล้านคน

ที่มาข้อมูล : Independent: Doomscrolling should be considered major global public health concern, experts say

ที่มารูปภาพ : CANVA

เล่าเรื่องสุขภาพกายใจให้เข้าใจง่าย ผ่านมุมมองที่ใกล้ตัวและใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน เชื่อว่าการดูแลตัวเองไม่ต้องยาก แค่เริ่มจากสิ่งเล็กๆ ที่เราทำได้ทุกวัน ที่สำคัญ อย่ารอทำตอนป่วย