"ซึมเศร้าดื้อยา" ไม่ได้แปลว่าหมดทางรักษา เมื่อยาตัวเดิมไม่ตอบโจทย์ สมองต้องการทางออกที่ตรงจุดขึ้น

Share on Line Share on Facebook Share on X
"ซึมเศร้าดื้อยา" ไม่ได้แปลว่าหมดทางรักษา เมื่อยาตัวเดิมไม่ตอบโจทย์ สมองต้องการทางออกที่ตรงจุดขึ้น

เพจเฟซบุ๊ก  "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ของ นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์ ได้โพสต์ให้ความรู้เกี่ยวกับ "โรคซึมเศร้า" โดยระบุว่า


โรคซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษา (Treatment-Resistant Depression: TRD)


 โรคซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษาคืออะไร?

ในทางคลินิก หากผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้รับการรักษาด้วยยาต้านเศร้าในขนาดและระยะเวลาที่เหมาะสมแล้วอย่างน้อย 2 กลุ่มยาต้านเศร้า แต่อาการซึมเศร้ายังไม่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จะจัดอยู่ในภาวะ โรคซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษา


 ทางเลือกในการรักษาทางกายภาพและเทคโนโลยีทางการแพทย์

 การรักษาด้วยไฟฟ้า (Electroconvulsive Therapy: ECT):

- วิธีการ: ปล่อยกระแสไฟฟ้าขนาดต่ำผ่านบริเวณขมับ เพื่อกระตุ้นให้เกิดคลื่นไฟฟ้าชักในสมองประมาณ 30–60 วินาที โดยทำภายใต้การดมยาสลบและใช้ยาคลายกล้ามเนื้อ พร้อมตรวจติดตามสัญญาณชีพ อัตราการเต้นของหัวใจ และระดับออกซิเจนอย่างใกล้ชิดตลอดหัตถการ

-ผลข้างเคียง: อาจมีปัญหาเรื่องสมาธิหรือความจำมึนลืมชั่วคราวในช่วงที่ทำ แต่ไม่ใช่ภาวะถาวร

-ความถี่: ทำประมาณ 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์

สรุปข่าว

โรคซึมเศร้าดื้อยาคือภาวะที่กินยาต้านเศร้าเกิน 2 กลุ่มแล้วยังไม่ดีขึ้น แต่ไม่ใช่เรื่องหมดหวังเพราะสมองแค่ต้องการวิธีที่ตรงจุดกว่าเดิม โดยปัจจุบันมีทางเลือกใหม่ทั้งการใช้คลื่นแม่เหล็ก (TMS) การรักษาด้วยไฟฟ้า (ECT) และการใช้ยาเสริมภายใต้การดูแลของแพทย์ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้อีกครั้ง

เพจเฟซบุ๊ก  "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ของ นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์ ได้โพสต์ให้ความรู้เกี่ยวกับ "โรคซึมเศร้า" โดยระบุว่า


โรคซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษา (Treatment-Resistant Depression: TRD)


 โรคซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษาคืออะไร?

ในทางคลินิก หากผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้รับการรักษาด้วยยาต้านเศร้าในขนาดและระยะเวลาที่เหมาะสมแล้วอย่างน้อย 2 กลุ่มยาต้านเศร้า แต่อาการซึมเศร้ายังไม่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จะจัดอยู่ในภาวะ โรคซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษา


 ทางเลือกในการรักษาทางกายภาพและเทคโนโลยีทางการแพทย์

 การรักษาด้วยไฟฟ้า (Electroconvulsive Therapy: ECT):

- วิธีการ: ปล่อยกระแสไฟฟ้าขนาดต่ำผ่านบริเวณขมับ เพื่อกระตุ้นให้เกิดคลื่นไฟฟ้าชักในสมองประมาณ 30–60 วินาที โดยทำภายใต้การดมยาสลบและใช้ยาคลายกล้ามเนื้อ พร้อมตรวจติดตามสัญญาณชีพ อัตราการเต้นของหัวใจ และระดับออกซิเจนอย่างใกล้ชิดตลอดหัตถการ

-ผลข้างเคียง: อาจมีปัญหาเรื่องสมาธิหรือความจำมึนลืมชั่วคราวในช่วงที่ทำ แต่ไม่ใช่ภาวะถาวร

-ความถี่: ทำประมาณ 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์

การกระตุ้นสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (Transcranial Magnetic Stimulation: TMS):

- วิธีการ: ส่งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าผ่านศีรษะ เพื่อสร้างกระแสไฟฟ้าเหนี่ยวนำไปกระตุ้นเซลล์สมองส่วนหน้าเฉพาะจุดที่ทำหน้าที่ควบคุมอารมณ์

- ความถี่: ทำประมาณ 5 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละ 15–60 นาที ติดต่อกันประมาณ 20–30 ครั้ง

-ผลข้างเคียง: อาจมีอาการปวดศีรษะ เวียนศีรษะ หรือกล้ามเนื้อใบหน้ากระตุกเกร็งชั่วคราวขณะทำ ซึ่งมักบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดทั่วไป


 การรักษาด้วยสารและสารสกัดออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท (อยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เท่านั้น)

• การใช้เคตามีน (Ketamine): ทั้งรูปแบบการหยดเข้าหลอดเลือดดำ (Intravenous Ketamine) และยาพ่นจมูก (Esketamine Nasal Spray) ออกฤทธิ์ปรับสมดุลสารสื่อประสาท Glutamate อย่างรวดเร็ว ต้องทำภายใต้การดูแลและควบคุมของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในสถานพยาบาลเท่านั้น ห้ามนำมาใช้เองโดยเด็ดขาด

• สารไซโลไซบินจากเห็ดขี้ควาย (Psilocybin): ปัจจุบันยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาวิจัยทางการแพทย์ เพื่อหาขนาดการรักษาที่เหมาะสมและปลอดภัย โดยในงานวิจัยจะใช้ร่วมกับการทำจิตบำบัดอย่างเข้มข้น (Psilocybin-Assisted Psychotherapy) ยังไม่ใช่วิธีการรักษามาตรฐานทั่วไป และไม่ควรทดลองใช้เอง

นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์

นอกจากเทคโนโลยีและนวัตกรรมข้างต้น แพทย์อาจพิจารณาใช้ การยากลุ่มยาต้านโรคจิต (Atypical Antipsychotics) หรือยาปรับอารมณ์ (Mood Stabilizers) ในขนาดต่ำ นำมาใช้ร่วมกับยาต้านเศร้าหลักเพื่อเสริมฤทธิ์การรักษา ควบคู่ไปกับการทำ จิตบำบัด (Psychotherapy) เพื่อช่วยปรับแบบแผนความคิดและเพิ่มทักษะการเผชิญหน้ากับความเครียด


การดื้อต่อยาต้านเศร้าตัวแรกๆ ไม่ได้หมายความว่าโรคซึมเศร้าจะไม่มีทางรักษาหาย แต่หมายถึงสมองต้องการแนวทางการรักษาที่จำเพาะและตรงจุดมากขึ้น การปรึกษาจิตแพทย์เพื่อประเมินทางเลือกใหม่ๆ จะช่วยวางแผนการรักษาได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ


ข้อมูลจาก เพจเฟซบุ๊ก  "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" ของ นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155)จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์

https://www.facebook.com/photo?fbid=122293859336248247&set=a.122223466724248247

ชื่นชอบ​ในการติดตามข่าวสาร​ และเรื่องราว "ฮีลใจ" เพราะเชื่อว่าการมีใจที่แข็งแรง​ คือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง