กรมควบคุมโรคเผย ฝีดาษลิงอาการอาจเปลี่ยน แต่สายพันธุ์เดิม

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า   วันนี้ (9 พฤศจิกายน 2569)  จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลกและการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา โรคฝีดาษวานรสามารถแสดงอาการได้หลากหลาย ขึ้นกับตำแหน่งของรอยโรค โดยอาจพบผื่น ตุ่ม หรือแผล บริเวณผิวหนังและเยื่อบุต่างๆ เช่น อวัยวะเพศ ทวารหนัก ช่องปาก ใบหน้า แขน ขา รวมถึงบริเวณเยื่อบุอ่อน ร่วมกับมีอาการเจ็บบริเวณรอยโรค โดยผู้ป่วยอาจมีอาการไข้ เจ็บคอ เจ็บบริเวณทวารหนัก หรือมีอาการอักเสบของเยื่อบุ ซึ่งอาจมีอาการคล้ายโรคติดเชื้อทางเดินหายใจหรือภาวะทอนซิลอักเสบ แม้ยังไม่พบผื่น ตุ่ม หรือแผลอย่างชัดเจน หรือพบเพียงเล็กน้อย แต่ถือเป็นข้อมูลสำคัญที่บุคลากรทางการแพทย์ต้องเพิ่มความสังเกตและซักประวัติอย่างครอบคลุม

จากการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาและการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ ที่ผ่านมาพบสายพันธุ์ Clade IIb เป็นสายพันธุ์หลักที่ระบาด (สายพันธุ์เดียวกับที่ระบาดทั่วโลกมาตั้งแต่ปี 2565) ซึ่งในช่วงกลางปี 2569 เริ่มตรวจพบสายพันธุ์ Clade Ib เพิ่มมากขึ้นและกลายเป็นสายพันธุ์หลักในประเทศขณะนี้ ซึ่งหน่วยงานด้านสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องได้ร่วมเฝ้าระวังสายพันธุ์ Clade Ib อย่างต่อเนื่อง โดยสายพันธุ์นี้มีอัตราการเสียชีวิตน้อยกว่าร้อยละ 0.5 แต่หากได้รับเชื้ออาจก่อให้เกิดอาการแสดงของโรคที่ชัดเจน โดยเฉพาะในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือผู้ที่มีโรคร่วมแล้วไม่ได้เข้ารับการรักษาหรือทานยาอย่างต่อเนื่องอาจทำให้โรครุนแรงขึ้นหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ ทั้งนี้ กรมควบคุมโรคได้รับรายงานผู้ป่วยสายพันธุ์นี้ได้แบบกระจายในจังหวัดใหญ่ จังหวัดที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว หรือ ประชากรหนาแน่น และยังพบประปรายตามแต่ละพื้นที่ ยังไม่พบสัญญาณการแพร่ระบาดของสายพันธุ์ Clade Ib เป็นวงกว้างภายในกลุ่มประชากร ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย อายุระหว่าง 18 – 49 ปี ซึ่งมีปัจจัยเสี่ยงจากพฤติกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับเพศสัมพันธ์ ปาร์ตี้สังสรรค์ร่วมกับผู้ป่วย หรือ การอาศัยร่วมบ้าน