เปิดข้อเท็จจริงกรณี “กาฬโรคปอด” ในรัสเซีย ความเสี่ยงเข้าไทยอยู่ระดับต่ำ

เปิดไทม์ไลน์และข้อเท็จจริงกรณีรัสเซีย

จากการติดตามข่าวสารจากต่างประเทศ พบรายงานกรณีของบุคลากรทางการแพทย์และวิจัยหญิง อายุ 28 ปี ซึ่งปฏิบัติงานอยู่ที่ Irkutsk Anti-Plague Research Institute แคว้น Irkutsk สหพันธรัสเซีย ได้ป่วยด้วยโรคปอดอักเสบรุนแรงไม่ทราบสาเหตุ และเสียชีวิตภายหลังเข้ารับการรักษาเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2569

ทางหน่วยงานสาธารณสุขท้องถิ่นได้ดำเนินการติดตามอาการผู้สัมผัสใกล้ชิดอย่างน้อย 197 ราย ซึ่งเบื้องต้นยังไม่พบรายงานผู้มีอาการป่วยเพิ่มเติมแต่อย่างใด ทั้งนี้ ในทางปฏิบัติยังไม่มีหลักฐานยืนยันทางห้องปฏิบัติการว่าเป็นการเสียชีวิตจากเชื้อกาฬโรค (Yersinia pestis) หรือมีการแพร่เชื้อจากคนสู่คน อย่างไรก็ตาม เพื่อความไม่ประมาท กองระบาดวิทยา ในฐานะจุดประสานงานกฎระเบียบระหว่างประเทศ (IHR National Focal Point: IHR-NFP) ได้ประสานงานเพื่อตรวจสอบและติดตามข้อมูลกับองค์การอนามัยโลก (WHO) โดยตรงทันที

ผลการประเมินความเสี่ยงต่อประเทศไทย

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค เปิดเผยถึงผลการประเมินความเสี่ยงเบื้องต้นจาก IHR-NFP ว่า ความเสี่ยงต่อการนำเข้าเชื้อสู่ประเทศไทยยังคงอยู่ในระดับต่ำ ด้วยเหตุผลสำคัญดังนี้

1. สถานการณ์ในประเทศรัสเซียยังคงจำกัดวงอยู่ในพื้นที่เฉพาะ และยังไม่มีรายงานการแพร่กระจายในชุมชนหรือนอกพื้นที่
2. องค์การอนามัยโลก (WHO) ยังไม่มีการประกาศแจ้งเตือนภัยหรือยกระดับมาตรการจำกัดการเดินทางแต่อย่างใด 

ทำความรู้จัก “กาฬโรค” และ “กาฬโรคปอด”

ตามพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 กาฬโรค (Plague) จัดเป็นโรคติดต่ออันตรายที่มีความรุนแรงสูง ซึ่งกำหนดให้ต้องมีระบบรายงานทันทีตั้งแต่พบผู้ป่วยสงสัย โดยไม่ต้องรอผลยืนยันทางห้องปฏิบัติการหรือการวินิจฉัยขั้นสุดท้าย

• กาฬโรค: คือกลุ่มโรคติดต่อทั้งหมดที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Yersinia pestis
• กาฬโรคปอด: เป็นหนึ่งในรูปแบบของกาฬโรคที่เชื้อเข้าสู่หรือแพร่กระจายมาที่ปอด ทำให้มีความรุนแรงสูง สามารถติดต่อจากคนสู่คนได้ผ่านละอองฝอยจากการไอและจามของผู้ป่วย มักเกิดจากการสัมผัสใกล้ชิด
• อย่างไรก็ตาม โรคนี้มีระยะพักตัวค่อนข้างสั้น และมีแนวทางการควบคุมที่มีประสิทธิภาพรองรับ เช่น การตรวจวินิจฉัยที่รวดเร็ว การแยกผู้ป่วย การรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ และการติดตามผู้สัมผัส

มาตรการและแนวทางปฏิบัติของประเทศไทย

ด้าน นายแพทย์ดิเรก ขำแป้น รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ได้กล่าวเสริมว่า ในปัจจุบันยังไม่มีความจำเป็นต้องเพิ่มมาตรการจำกัดการเดินทาง เที่ยวบิน หรือเปิดจุดคัดกรองพิเศษ ณ ช่องทางเข้าออกระหว่างประเทศ เนื่องจากระบบเฝ้าระวังปกติของประเทศไทยมีความเข้มแข็งเพียงพอ

ประเทศไทยมีระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา การสอบสวนโรค และความพร้อมของห้องปฏิบัติการที่ครบถ้วนตามมาตรฐาน พ.ร.บ. โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 หากพบผู้เดินทางที่มีอาการเข้าข่ายต้องสงสัย (มีไข้ร่วมกับปอดอักเสบรุนแรง และมีประวัติสัมผัสเสี่ยง) ระบบสาธารณสุขจะสามารถนำเข้าสู่กระบวนการแยกกัก รักษาด้วยยาปฏิชีวนะ และสอบสวนโรคได้อย่างทันท่วงที

ทั้งนี้ กรมควบคุมโรคจะยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง หากมีข้อมูลหรือหลักฐานสำคัญเพิ่มเติมจะประกาศให้ประชาชนได้รับทราบต่อไป โดยประชาชนสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สายด่วนกรมควบคุมโรค โทร. 1422