อุทาหรณ์คน "ปวดแขนเรื้อรัง" รักษาไม่หาย สุดท้ายพบเป็น "มะเร็งปอดระยะที่ 4" ภัยเงียบ! ที่มาแบบเราคาดไม่ถึง

รศ.นพ.ศิระ ยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมอีกว่า เมื่อมะเร็งกระจายไปที่กระดูก (Bone metastasis) อาการที่พบได้บ่อยที่สุดคือ อาการปวดกระดูก ซึ่งเป็นอาการที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอย่างมาก แต่ในปัจจุบันมีวิธีรักษาเพื่อบรรเทาอาการและควบคุมโรคได้หลายวิธี

มะเร็งกระจายไปที่กระดูกคืออะไร?

Bone metastasis คือภาวะที่เซลล์มะเร็งจากอวัยวะต้นกำเนิด เช่น

- Lung cancer

- Breast cancer

- Prostate cancer

- Kidney cancer

- Thyroid cancer

หลุดเข้าสู่กระแสเลือดและไปฝังตัวที่กระดูก ทำให้เกิดการทำลายโครงสร้างของกระดูก และกระตุ้นปลายประสาทที่อยู่ในเยื่อหุ้มกระดูกซึ่งไวต่อความเจ็บปวดมาก

ทำไมจึงปวดมาก?

อาการปวดไม่ได้เกิดจาก “ก้อนมะเร็ง” เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากหลายกลไกร่วมกัน ได้แก่

- มะเร็งทำลายเนื้อกระดูก ทำให้กระดูกอ่อนแอ

- ร่างกายเกิดการอักเสบรอบก้อนมะเร็ง

- มีการหลั่งสารที่กระตุ้นปลายประสาทรับความเจ็บปวด

-หากก้อนกดทับเส้นประสาท จะทำให้ปวดรุนแรงขึ้น

จึงเป็นอาการปวดที่มักไม่ตอบสนองต่อยาแก้ปวดทั่วไปเพียงอย่างเดียว

ลักษณะอาการปวด

ผู้ป่วยมักบอกว่า

- ปวดลึก ๆ ภายในกระดูก

- ปวดตลอดเวลา แม้ขณะพัก

- ปวดมากขึ้นในเวลากลางคืน

-ขยับตัว เดิน หรือรับน้ำหนักแล้วปวดมากขึ้น

- บางครั้งปวดจนรบกวนการนอนหลับ

หากกระดูกแตกจากมะเร็ง อาการปวดจะเพิ่มขึ้นอย่างเฉียบพลัน

ตำแหน่งที่พบบ่อย มะเร็งมักกระจายมาที่

- กระดูกสันหลัง

- เชิงกราน

- ซี่โครง

- กระดูกต้นขา

-กระดูกต้นแขน

นอกจากปวดแล้ว อาจมีอาการอะไรอีก?

หากโรคลุกลามมากขึ้น อาจพบ

* กระดูกหักง่ายแม้หกล้มเพียงเล็กน้อย (Pathologic fracture)

* แขนหรือขาอ่อนแรง หากก้อนกดไขสันหลัง

* ชาหรือควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ในกรณีกดทับไขสันหลัง ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉิน

* ระดับแคลเซียมในเลือดสูง ทำให้คลื่นไส้ อ่อนเพลีย สับสน หรือหมดสติได้

การวินิจฉัย

รศ.นพ.ศิระ เลาหทัย ศัลยแพทย์ทรวงอกจากศูนย์ผ่าตัดส่องกล้อง โรงพยาบาลวชิรพยาบาล

แพทย์อาจใช้การตรวจร่วมกัน ได้แก่

- เอกซเรย์

-Computed tomography

- Magnetic resonance imaging

-Bone scintigraphy

- Positron emission tomography

เพื่อประเมินตำแหน่งและความเสี่ยงของกระดูกหัก

การรักษา

เป้าหมายของการรักษา คือ ลดอาการปวด ป้องกันภาวะแทรกซ้อน และควบคุมโรค

การรักษาประกอบด้วย

1. ยาแก้ปวด ตั้งแต่ยาพื้นฐานไปจนถึงกลุ่มโอปิออยด์ ตามความรุนแรงของอาการ

2. การฉายรังสี เป็นวิธีที่ช่วยลดอาการปวดจากมะเร็งกระดูกได้ดี โดยผู้ป่วยจำนวนมากมีอาการดีขึ้นภายใน 1–4 สัปดาห์

3. ยาเสริมความแข็งแรงของกระดูก เช่น Zoledronic acid หรือ Denosumab เพื่อลดโอกาสกระดูกหักและลดภาวะแทรกซ้อน

4. รักษามะเร็งต้นเหตุ เช่น เคมีบำบัด ยามุ่งเป้า ภูมิคุ้มกันบำบัด หรือฮอร์โมนบำบัด ขึ้นกับชนิดของมะเร็ง

5. การผ่าตัด ในรายที่กระดูกหัก หรือมีความเสี่ยงสูงต่อการหัก เพื่อยึดตรึงกระดูกหรือเปลี่ยนข้อ

ผู้ป่วยควรรีบมาพบแพทย์เมื่อใด?

หากมีอาการต่อไปนี้ ควรมาพบแพทย์ทันที

- ปวดกระดูกมากขึ้นอย่างรวดเร็ว

-ปวดจนเดินไม่ได้

- แขนหรือขาอ่อนแรง

- ชารอบก้นหรือขาทั้งสองข้าง

- ปัสสาวะหรืออุจจาระผิดปกติ

- ปวดหลังร่วมกับอ่อนแรงของขา

อาการเหล่านี้อาจบ่งบอกถึงการกดทับไขสันหลัง ซึ่งจำเป็นต้องรักษาอย่างเร่งด่วนเพื่อป้องกันการสูญเสียการทำงานของเส้นประสาทอย่างถาวร

สิ่งสำคัญคือ อาการปวดจากมะเร็งกระดูกไม่ใช่อาการที่ผู้ป่วยต้องทนอยู่กับมัน ปัจจุบันมีทั้งยา การฉายรังสี และการรักษาเฉพาะทางที่สามารถลดอาการปวดได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรก คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมักดีขึ้นอย่างมาก

เพจ เฟซบุ๊ก ผ่าตัดปอดโดยรองศาสตราจารย์นายแพทย์ศิระ https://www.facebook.com/siradoctorlung