อากาศร้อนจัดทำคนหัวร้อน วิจัยชี้ยิ่งอุณหภูมิสูง อาชญากรรมยิ่งเพิ่มขึ้น

ในช่วงที่สหราชอาณาจักรเผชิญคลื่นความร้อน ตำรวจหลายพื้นที่รายงานว่าจำนวนสายด่วนฉุกเฉินเพิ่มขึ้นอย่างมาก บางหน่วยงานระบุว่า สภาพอากาศร้อน ประกอบกับการดื่มแอลกอฮอล์และกิจกรรมกลางแจ้งในช่วงหน้าร้อน อาจเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดเหตุทะเลาะวิวาทและความรุนแรงมากขึ้น

ข้อมูลของตำรวจนครลอนดอนยังพบว่า ระหว่างปี 2010-2018 วันที่อุณหภูมิสูงกว่า 20 องศาเซลเซียส มีคดีอาชญากรรมรุนแรงมากกว่าวันที่อุณหภูมิต่ำกว่า 10 องศาฯ โดยเฉลี่ยถึง 14 เปอร์เซนต์ ขณะที่คดีคุกคามและความผิดเกี่ยวกับการครอบครองอาวุธเพิ่มขึ้นราว 16 เปอร์เซนต์

ผลลัพธ์ในลักษณะเดียวกันยังพบในหลายประเทศ ทั้งสหรัฐอเมริกาและเม็กซิโก โดยงานวิจัยในเม็กซิโกที่วิเคราะห์ข้อมูลอาชญากรรมกว่า 16 ปี พบว่า ทุกครั้งที่อุณหภูมิเพิ่มขึ้น 1 องศาเซลเซียส อัตราการเกิดอาชญากรรมโดยรวมเพิ่มขึ้นประมาณ 1.3 เปอร์เซนต์ และในวันที่อากาศร้อนเกิน 32 องศาฯ มีการกล่าวหาว่าก่ออาชญากรรมมากกว่าวันที่อากาศต่ำกว่า 10 องศาฯ ถึงประมาณหนึ่งในสาม

นักวิจัยอธิบายว่า ความสัมพันธ์นี้อาจเกิดจาก 2 ปัจจัยหลัก คือ ผลกระทบของความร้อนต่อร่างกายและสมอง และการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้คนเมื่ออากาศดี

ในแง่ของร่างกาย ความร้อนเป็นสิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดความไม่สบายตัว นอนหลับได้ไม่ดี อ่อนเพลีย และหงุดหงิดง่ายขึ้น นักวิทยาศาสตร์ยังตั้งข้อสันนิษฐานว่า อุณหภูมิที่สูงอาจส่งผลต่อการทำงานของสมอง ทำให้การควบคุมอารมณ์ลดลง เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจ ส่งผลต่อระดับฮอร์โมนบางชนิด และทำให้คนรู้สึกโกรธหรือใจร้อนได้ง่ายกว่าเดิม แม้ว่ายังไม่มีหลักฐานยืนยันโดยตรงว่า ความเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ทำให้คนก่ออาชญากรรมมากขึ้นก็ตาม

อีกคำอธิบายหนึ่งที่ได้รับการยอมรับมากกว่า คือ เมื่ออากาศดี ผู้คนมักออกจากบ้านไปทำกิจกรรมกลางแจ้ง พบปะกันมากขึ้น ดื่มสังสรรค์มากขึ้น ทำให้มีโอกาสเกิดการกระทบกระทั่งหรือความขัดแย้งมากขึ้นตามไปด้วย

ที่น่าสนใจคือ ไม่ใช่อาชญากรรมทุกประเภทจะเพิ่มขึ้นในช่วงอากาศร้อน เพราะข้อมูลเดียวกันพบว่า คดีลักทรัพย์หรือการงัดแงะบ้านกลับลดลงประมาณ 20 เปอร์เซนต์ ในวันที่อุณหภูมิสูงกว่า 20 องศาเซลเซียส เนื่องจากมีผู้คนอยู่ตามท้องถนนและพื้นที่สาธารณะมากขึ้น ทำให้ผู้ก่อเหตุมีโอกาสลงมือน้อยลง

นักวิจัยยังพบอีกว่า ไม่จำเป็นต้องเป็นช่วงหน้าร้อนเท่านั้น แม้ในฤดูหนาว หากมีวันที่อากาศอุ่นกว่าปกติ อัตราการเกิดอาชญากรรมก็มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเช่นกัน สะท้อนว่า สิ่งสำคัญอาจไม่ใช่แค่ตัวเลขอุณหภูมิ แต่เป็นพฤติกรรมของผู้คนที่เปลี่ยนไปเมื่อสภาพอากาศเอื้อให้ใช้เวลานอกบ้านมากขึ้น

แม้สภาพอากาศจะไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของอาชญากรรม แต่หลักฐานจากหลายงานวิจัยชี้ให้เห็นว่า ความร้อนสามารถส่งผลต่อทั้งอารมณ์ การตัดสินใจ และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเกิดความขัดแย้ง จึงเป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่อาจทำให้ผู้คน "หัวร้อน" และเพิ่มความเสี่ยงของเหตุรุนแรงในสังคมได้