แผ่นดินไหวถี่ ทั่ว “วงแหวนแห่งไฟ” หวั่นโลกกำลังสั่นสะเทือนหนักขึ้น

อย่างไรก็ตาม การที่ปีนี้ดูเหมือนเกิดแผ่นดินไหวถี่ขึ้น ไม่ได้หมายความว่าโลกกำลังเข้าสู่ช่วงที่แผ่นดินไหวรุนแรงผิดปกติเสมอไป เพราะข้อมูลจากสถาบันสำรวจทางธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา หรือ USGS ระบุว่า โดยเฉลี่ยแล้วทั่วโลกเกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.0 ขึ้นไปประมาณ 15 ครั้งต่อปี การเกิดถี่ในบางช่วงจึงอาจเป็นความผันแปรทางสถิติหรือการรวมกลุ่มแบบสุ่ม

ส่วนประเด็น “ภาวะโลกร้อน” นักวิทยาศาสตร์ยังไม่ได้มองว่าเป็นสาเหตุโดยตรงของการเคลื่อนที่ของแผ่นเปลือกโลก แต่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอาจมีส่วนกระตุ้นแผ่นดินไหวบางพื้นที่ โดยเฉพาะจากการเปลี่ยนแปลงน้ำหนักและแรงกดทับบนผิวโลก

หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือการละลายของธารน้ำแข็งและแผ่นน้ำแข็ง เมื่อมวลน้ำแข็งบนพื้นดินลดลง น้ำหนักที่กดทับเปลือกโลกก็ลดลง ทำให้เปลือกโลกเกิดการ “ดีดตัวกลับ” หรือ Isostatic Rebound ซึ่งอาจกระตุ้นให้รอยเลื่อนที่มีความตึงตัวอยู่แล้วเกิดการขยับและปลดปล่อยพลังงานออกมาได้

ขณะเดียวกัน ระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้นทำให้มวลน้ำเพิ่มแรงกดทับต่อเปลือกโลกใต้ทะเล โดยเฉพาะบริเวณเขตมุดตัวรอบวงแหวนแห่งไฟ อีกทั้งแรงดันน้ำที่เพิ่มขึ้นอาจซึมเข้าไปตามรอยแตกและช่วยให้รอยเลื่อนบางแห่งเคลื่อนตัวได้ง่ายขึ้น

นอกจากนี้ สภาพอากาศสุดขั้วและฝนตกหนักอาจเพิ่มแรงดันน้ำใต้ดิน หรือ Pore Water Pressure ซึ่งมีหลักฐานว่าสามารถกระตุ้นแผ่นดินไหวขนาดเล็กถึงปานกลางในพื้นที่ที่มีความไวต่อแรงกระตุ้นได้

ดังนั้น แม้ภาวะโลกร้อนอาจมีส่วนต่อการเปลี่ยนแปลงแรงกดทับและกระตุ้นแผ่นดินไหวบางพื้นที่ แต่ยังไม่ควรสรุปว่า “โลกร้อนเป็นสาเหตุทำให้แผ่นดินไหวทั่วโลกถี่และรุนแรงขึ้น” เพราะสาเหตุหลักยังคงเป็นกระบวนการทางธรณีวิทยาและการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก ขณะที่ความถี่ของแผ่นดินไหวในแต่ละช่วงเวลายังสามารถเกิดจากความผันแปรตามธรรมชาติได้เช่นกัน