เปิด 3 ปัจจัยเร่งญี่ปุ่น ‘แผ่นดินไหว’ บ่อยครั้ง ภาวะโลกร้อนก็มีส่วน

จากกรณีแผ่นดินไหวขนาด 7.6 แม็กนิจูด บริเวณภาคกลางญี่ปุ่นเมื่อวันขึ้นปีใหม่ที่ผ่านมา โดยศูนย์กลางแผ่นดินไหวอยู่ที่ แหลมโนโตะ   เมืองซูสุ   จังหวัดอิชิกาวะ  ในพื้นที่ชายฝั่งตะวันตกในภาคกลาง ของเกาะฮอนชู ติดทะเลญี่ปุ่น  ผู้เชี่ยวชาญระบุว่าสาเหตุมาจากแผ่น ‘รอยต่อ’ ของเปลือกโลกยูเรเซียนชนกับแผ่นเปลือกโลกโอคอตสค์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นเปลือกโลกนอร์ทอเมริกัน  เกิดแนวเขย่า ยาวไปนับ 100 กิโลเมตร ทำให้แผ่นดินของญี่ปุ่นได้เคลื่อนที่ไปทางทิศตะวันตกราว 1.3 เมตร พื้นดินยกตัวสูงขึ้นกว่า 4 เมตร ขณะที่ถนนบางแห่งเคลื่อนที่ไปจากจุดเดิมกว่าหนึ่งเมตร ส่งผลให้หลายเมืองในพื้นที่ใกล้เคียงได้รับผลกระทบเสียหายหนัก    

สำหรับปัจจัยที่ทำให้ญี่ปุ่นเกิดแผ่นดินไหวบ่อยครั้ง เนื่องจากมีที่ตั้งอยู่ที่บริเวณจุดบรรจบของแผ่นเปลือกโลก 4 แผ่นในวงแหวนแห่งไฟแปซิฟิก ได้แก่แผ่นเปลือกโลกยูเรเชียน แผ่นแปซิฟิก แผ่นทะเลฟิลิปปินส์ และแผ่นโอคอตสค์หรืออเมริกาเหนือ  การขยับแผ่นอย่างค่อยเป็นค่อยไปไม่กี่เซนติเมตรต่อปีทำให้เกิดการบิดเบี้ยวของพื้นผิว เมื่อความบิดเบี้ยวเหล่านี้ไปถึงจุดวิกฤติ ส่งผลให้เกิดการเคลื่อนตัวของแผ่นอย่างกะทันหัน และแผ่นดินไหวตามมา 

ประเทศญี่ปุ่นเกิดแผ่นดินไหวประมาณ 1,500 ครั้งต่อปี ซึ่งเป็นความถี่ที่สูงที่สุดในโลก นออกจากนี้ ยังมีภูเขาไฟที่คุกรุ่นอยู่ประมาณร้อยละ 10 ของโลก ซึ่งเพิ่มลักษณะการเกิดแผ่นดินไหวอีก  โดยใน ปี 2006 ยังค้นพบ ‘หินอัคนีบาดาลคุมาโนะ’ (Kumano Pluton) เป็นหินอัคนีขนาดใหญ่เท่าภูเขา อยู่ลึกลงไปใต้ดินที่จังหวัดวากายามะ บริเวณเกือบใต้สุดของเกาะฮอนชู ทีมนักธรณีฟิสิกส์จากองค์การวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีด้านแผ่นดินโลก - มหาสมุทรแห่งญี่ปุ่น (JAMSTEC)ได้ศึกษาพบว่ามีบทบาทเสมือนแม่เหล็กหรือสายล่อฟ้า ดึงดูดให้เกิดแผ่นดินไหวรุนแรงบ่อยๆ

นอกจากนี้ ยังมีตัวกระตุ้นจาก ภาวะโลกร้อน (Global Warming) มีผลกับการเพิ่มขึ้นของปริมาณน้ำฝนที่ตกลงมาและเพิ่มการละลายของธารน้ำแข็ง ซึ่งส่งผลรุนแรงกับใต้ผิวโลกกระตุ้นให้เกิดแผ่นดินไหวและการปะทุของภูเขาไฟ ทำให้ภูเขาไฟระเบิดมากขึ้น

นอกจากความเสียหายจากแผ่นดินไหวแล้ว ล่าสุดญี่ปุ่นกำลังเผชิญกับปัญหาขาดแคลนสิ่งของยังชีพ จำพวก อาหาร, น้ำดื่มสะอาด และพลังงานเชื้อเพลิง เพื่อสู้กับอากาศหนาวจัดขซ้ำยังเกิดฝนเยือกแข็งตกลงมาตามคำเตือนของอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นด้วย ทำให้กลัวว่าจะเกิดดินถล่มซ้ำเติมผู้ประสบภัย และอาจซ้ำเติมให้บ้านเรือนและโครงสร้างพื้นฐาน ที่พังเสียหายหนักอยู่แล้วพังถล่มเพิ่มขึ้นอีก หลังเกิดอาฟเตอร์ช็อกแล้วเกือบ 600 ครั้งในช่วง 4 วันที่ผ่านมา และ อุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น หรือ JMA ยังเตือนว่า จะเกิดอาฟเตอร์ช็อกไปได้อีกนาน 1 สัปดาห์

ขณะที่ยอดผู้เสียชีวิตเข้าสู่วันที่ 5 ในวันนี้  มีอย่างน้อย 94 ราย และยังมีแนวโน้มที่จะเพิ่มสูงขึ้นอีก เนื่องจากยังมีผู้สูญหายอีก 242 คน   บาดเจ็บ 344 คน นอกจากนี้ยังทำให้ผู้ประสบภัยอีกราว 33,000 คน ต้องอพยพออกจากบ้าน

ภาพจาก:  AFP