"ทุเรียนจีน" มาแน่! หมอนทองก็มีด้วย! เกมนี้ไทยเสี่ยงแค่ไหน? 

จีนกำลังเอาจริงเรื่องการปลูกทุเรียนในประเทศ ไม่ใช่แค่ปลูกไว้กินเองในครัวเรือน แต่กำลังเร่งพัฒนาไปสู่การผลิตเชิงพาณิชย์อย่างจริงจัง เรื่องนี้จึงเป็นสิ่งที่ไทยต้องจับตาและเตรียมพร้อมก่อนจะสายเกินไป

รายงานจากสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ เมืองหนานหนิง ระบุว่า ผลผลิตทุเรียนในจีนกำลังเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยที่มณฑลยูนนาน เมื่อเดือนกันยายนที่ผ่านมา มีการจัดกิจกรรมเก็บเกี่ยวและชิมทุเรียนที่ปลูกในประเทศ ทั้งในอำเภอจินผิงและเมืองจิ่งหง เขตสิบสองปันนา ผลตรวจวัดพบว่าทุเรียนมีปริมาณน้ำตาลสูงถึง 32.9–38.5% และให้ผลผลิตต่อต้นในระดับสูง

แม้กระทั่งทุเรียนหมอนทอง จีนก็ปลูกได้แล้วเช่นกัน แต่ราคายังสูงกว่าทุเรียนไทยถึง 3 เท่า โดยเริ่มทดลองปลูกเพื่อการค้าเมื่อประมาณ 7 ปีก่อน

อีกพื้นที่ที่ต้องจับตาคือไห่หนาน ซึ่งเริ่มประสบความสำเร็จในการทดลองปลูกทุเรียนเชิงพาณิชย์ตั้งแต่ปี 2562 ข้อมูลปี 2569 ระบุว่า ไห่หนานมีพื้นที่ปลูกทุเรียนมากกว่า 58,000 หมู่ หรือประมาณ 24,400 ไร่ และคาดว่าจะมีผลผลิตทุเรียนสดประมาณ 3,000 ตัน

ทุเรียนส่วนใหญ่เป็นพันธุ์หมอนทอง ขายในราคาประมาณ 80–140 หยวนต่อกิโลกรัม หรือสูงกว่าทุเรียนหมอนทองนำเข้าประมาณ 3 เท่า จุดขายสำคัญคือการปล่อยให้ทุเรียนสุกบนต้นได้ ต่างจากทุเรียนนำเข้า อีกทั้งยังเก็บเกี่ยวช้ากว่าฤดูกาลของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ประมาณ 1–2 เดือน แต่มีข้อได้เปรียบด้านการขนส่ง เพราะสามารถส่งถึงบ้านและนำไปขายได้ภายใน 2–3 วัน

อย่างไรก็ตาม ต้องย้ำว่าผลผลิตทุเรียนจีนในวันนี้ยังมีน้อยมาก เมื่อรวมกันแล้วมีปริมาณไม่เกิน 10,000 ตัน หรือคิดเป็นสัดส่วนไม่ถึง 0.1% ของการบริโภคทุเรียนทั้งหมดในประเทศ จึงยังไม่ใช่คู่แข่งที่สามารถแทนที่ทุเรียนไทยได้ในทันที แต่การเริ่มต้นครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า จีนกำลังพยายามพัฒนาความสามารถในการผลิตทุเรียนของตัวเอง และในอนาคตอะไรก็เกิดขึ้นได้

เหตุผลที่ไทยต้องจับตาอย่างใกล้ชิด เพราะจีนเป็นทั้งตลาดนำเข้าทุเรียนขนาดใหญ่ของโลกและลูกค้ารายสำคัญที่สุดของไทย ซึ่งสร้างรายได้เข้าประเทศมากกว่า 1 แสนล้านบาท

ในปี 2568 จีนมีการนำเข้าทุเรียนสดจากทั่วโลกประมาณ 1.86 ล้านตัน มูลค่า 53,830 ล้านหยวน ในจำนวนนี้เป็นทุเรียนจากไทยเกือบครึ่ง หรือมากกว่า 920,000 ตัน ขณะที่ข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตรระบุว่า ไทยส่งออกทุเรียนไปจีนในปีเดียวกัน คิดเป็นมูลค่า 150,278.59 ล้านบาท

ส่วนในปี 2569 นี้ ทุเรียนไทยยังส่งออกไปจีนได้อย่างต่อเนื่อง โดยรัฐบาลไทยระบุว่าสามารถส่งออกทุเรียนสดไปจีนทะลุ 1 ล้านตันได้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ซึ่งเร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าตลาดจีนมีความสำคัญต่อทุเรียนไทยมากเพียงใด และแม้ทุเรียนจีนจะยังมีผลผลิตน้อย แต่หากวันหนึ่งผลิตได้มากขึ้น ก็อาจส่งผลต่อราคา การแข่งขันแย่งพื้นที่บนชั้นวางสินค้า และทิศทางตลาดทุเรียนในระยะยาว

ยิ่งไปกว่านั้น ตลาดทุเรียนกำลังแข่งขันรุนแรงขึ้น ไม่ใช่แค่จีนที่พยายามเพิ่มผลผลิต แต่ประเทศในอาเซียนก็เข้ามาชิงส่วนแบ่งตลาดมากขึ้น โดยเฉพาะเวียดนาม ซึ่งเป็นคู่แข่งสำคัญของไทย