"ญี่ปุ่น" ศึกหนัก 3 ด้าน คลัง-เยนอ่อน-บอนด์พุ่ง วัดใจ BOJ ขึ้นดอกเบี้ย

การปรับตัวเพิ่มขึ้นของบอนด์ยีลด์ครั้งนี้สะท้อนความกังวลของนักลงทุนต่อฐานะการคลังของรัฐบาลญี่ปุ่น หลังหน่วยงานต่าง ๆ เสนองบประมาณสำหรับปีงบประมาณถัดไปเป็นวงเงินสูงเป็นประวัติการณ์ถึง 143 ล้านล้านเยน หรือราว 8.9 แสนล้านดอลลาร์ แม้ตัวเลขดังกล่าวยังไม่ใช่งบประมาณสุดท้าย และยังสามารถเปลี่ยนแปลงตัวเลขได้ก็ตาม

สิ่งที่น่าจับตา และเป็นประเด็นที่สำคัญคือ ญี่ปุ่นกำลังเผชิญภาวะที่ รัฐบาลต้องการใช้งบประมาณเพื่อกระตุ้นและเสริมความแข็งแกร่งให้เศรษฐกิจ ขณะที่ประเทศมีภาระหนี้สาธารณะสูงมาก โดยหนี้คงค้างอยู่ในระดับมากกว่า 1,300 ล้านล้านเยน หรือคิดเป็นประมาณ 2.3-2.5 เท่าของขนาดเศรษฐกิจญี่ปุ่น เมื่อบอนด์ยีลด์ปรับตัวสูงขึ้น ต้นทุนการกู้ยืมและต้นทุนในการชำระหนี้ของรัฐบาลก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย จึงกลายเป็นแรงกดดันสำคัญต่อฐานะการคลังในระยะยาว

ขณะที่แรงกดดันอีกด้านหนึ่งคือ ค่าเงินเยนยังคงอ่อนค่าลงอย่างต่อเนื่อง เมื่อเทียบกับดอลลาร์ แม้ก่อนหน้านี้ญี่ปุ่นและสหรัฐฯ จะร่วมกันเข้าแทรกแซงตลาดเงินเพื่อพยุงค่าเงินเยน ซึ่งถือเป็นมาตรการที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แต่ก็ยังไม่สามารถที่จะพยุงค่าเงินเยนให้แข็งค่าขึ้นได้

โดยที่ล่าสุด ซัตสึกิ คาตายามะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคลังของญี่ปุ่น และสก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของสหรัฐฯ มีความเห็นตรงกันว่า การเคลื่อนไหวของเงินเยนที่มีเสถียรภาพ มีความสำคัญต่อเสถียรภาพของตลาดการเงินโลก และทั้งสองประเทศจะยังคงร่วมมือแทรกแซงค่าเงินกันต่อไป

อย่างไรก็ตาม การแทรกแซงเพียงอย่างเดียวดูเหมือนจะยังไม่สามารถเปลี่ยนทิศทางของเงินเยนได้อย่างถาวร เพราะตลาดยังคาดการณ์ว่า ธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) อาจเดินหน้าขึ้นดอกเบี้ยในการประชุมเดือนกันยายน โดยที่เบสเซนต์ระบุว่า ตลาดได้รับรู้และสะท้อนความคาดหวังเรื่องการขึ้นดอกเบี้ยของ BOJ ไปบางส่วนแล้ว และเชื่อว่ารัฐบาลญี่ปุ่นและ BOJ จะดำเนินมาตรการเพิ่มเติมเพื่อช่วยให้เงินเยนแข็งค่าขึ้น

สถานการณ์ดังกล่าว ไม่ได้ขึ้นอยู่แค่ค่าเงินเยนจะแข็งหรืออ่อนค่า แต่กำลังนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของตลาดพันธบัตรญี่ปุ่น เพราะที่ผ่านมา ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีอัตราดอกเบี้ยต่ำมาก ทำให้เงินทุนจำนวนมากถูกนำออกไปลงทุนในต่างประเทศ หรือที่เรียกว่า เยน แคร์รี่ เทรด คือการกู้เงินเยนต้นทุนต่ำ แล้วนำไปลงทุนในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า แต่เมื่อบอนด์ยีลด์ญี่ปุ่นสูงขึ้นและ BOJ มีแนวโน้มขึ้นดอกเบี้ย นักลงทุนอาจเริ่มปรับพอร์ตและนำเงินกลับเข้าสู่ญี่ปุ่นมากขึ้น

ดังนั้น หากแนวโน้มนี้รุนแรงขึ้น อาจส่งผลต่อ ค่าเงินเยน ตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ หุ้นทั่วโลก รวมถึงสินทรัพย์เสี่ยง เพราะเงินทุนที่เคยไหลออกจากญี่ปุ่นอาจเปลี่ยนทิศทาง

ญี่ปุ่นกำลังเผชิญแรงกดดัน 3 ด้านพร้อมกัน คือ เยนอ่อน ค่าใช้จ่ายทางการคลังสูง และบอนด์ยีลด์พุ่งขึ้น ขณะที่ตลาดกำลังจับตาว่า ความท้าทายนี้ จะสร้างแรงกดดันให้ BOJ จะขึ้นดอกเบี้ยมากแค่ไหน และรัฐบาลญี่ปุ่นจะสามารถควบคุมภาระหนี้โดยไม่กระทบการฟื้นตัวของเศรษฐกิจได้หรือไม่

เพราะหากตลาดพันธบัตรญี่ปุ่น ซึ่งเป็นหนึ่งในตลาดพันธบัตรขนาดใหญ่ที่สุดของโลก เปลี่ยนทิศทางอย่างรวดเร็ว ผลกระทบก็อาจไม่ได้หยุดอยู่แค่ในญี่ปุ่น แต่สามารถส่งต่อไปยัง ตลาดเงิน ตลาดทุน และกระแสเงินลงทุนทั่วโลกได้อย่างรุนแรง