"คลื่นความร้อนเปลี่ยนยุโรป" จากเมืองหนาว สู่เศรษฐกิจที่ต้องปรับตัว

คนยุโรปแห่ซื้อแอร์ พากันซื้อเครื่องปรับอากาศมาติดบ้านกันยกใหญ่ เพื่อสู้กับวิกฤตคลื่นความร้อน หลังหลายประเทศต้องเจอกับอุณหภูมิที่พุ่งทะลุ 40 องศาเซลเซียส

สำหรับคนไทย อาจจะรู้สึกว่าแค่ 40 องศา เราเจอกันอยู่บ่อย ๆ แต่สำหรับคนยุโรป เรื่องนี้ไม่เหมือนกับเรา เพราะตึกรามบ้านช่องของยุโรป ส่วนใหญ่ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับอากาศร้อน บ้านจำนวนมากมีแต่ฮีตเตอร์สำหรับฤดูหนาว ไม่มีเครื่องปรับอากาศ ไม่มีพัดลมหลายตัวเหมือนบ้านในเอเชีย และนี่คือเรื่องใหญ่ที่ต้องจับตา

เพราะทั้งหมดไม่ได้จบแค่เรื่อง "แอร์ขายดี" แต่กำลังสะท้อนให้เห็นว่า เศรษฐกิจของยุโรปกำลังเปลี่ยนไป

ยุโรป กลายเป็นตลาดใหม่ของผู้ผลิตแอร์เอเชีย

วิกฤตคลื่นความร้อนในปีนี้ กำลังเปลี่ยนยุโรปให้กลายเป็นตลาดใหม่ที่มาแรงของผู้ผลิตเครื่องปรับอากาศจากเอเชีย สำนักข่าว Reuters รายงานว่า ผู้ผลิตรายใหญ่จากเกาหลีใต้ จีน และญี่ปุ่น ต่างเร่งกำลังการผลิต เพื่อรองรับคำสั่งซื้อที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

Samsung Electronics ระบุว่า ตลาดสำคัญอย่างอิตาลี สเปน และฝรั่งเศส มียอดขายเครื่องปรับอากาศในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 เติบโตเป็นตัวเลขสองหลัก เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน

ขณะที่ Midea ผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ของจีน เปิดเผยว่า คลื่นความร้อนครั้งนี้ช่วยกระตุ้นยอดขายอย่างมาก ถึงขั้นสินค้าหลายช่องทางจำหน่ายหมดสต็อก

บางพื้นที่ของยุโรป ยังเกิดกระแสซื้อขายเครื่องปรับอากาศมือสอง ที่มีราคาสูงกว่าเครื่องใหม่ ถือเป็นภาพที่แทบไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในตลาดเครื่องใช้ไฟฟ้าของยุโรป

ทำไมคนยุโรปถึงนิยมแอร์เคลื่อนที่

อีกหนึ่งเรื่องที่น่าสนใจ คือ แม้คนยุโรปจะเริ่มซื้อแอร์มากขึ้น แต่สินค้าที่ได้รับความนิยมกลับเป็น "เครื่องปรับอากาศแบบเคลื่อนที่" เหตุผลสำคัญ คือ อาคารจำนวนมากในยุโรปเป็นอาคารเก่า หรืออาคารประวัติศาสตร์ ที่มีกฎหมายควบคุมการดัดแปลงโครงสร้างอย่างเข้มงวด

ทำให้ไม่สามารถติดตั้งเครื่องปรับอากาศแบบถาวรได้ง่ายเหมือนประเทศในเอเชีย อีกทั้งค่าแรงช่างติดตั้งในยุโรปก็อยู่ในระดับสูง ส่งผลให้ต้นทุนการติดตั้งแพงกว่าหลายประเทศ ทั้งหมดนี้ ทำให้แอร์เคลื่อนที่กลายเป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์มากกว่า

จากสินค้าฟุ่มเฟือย กำลังกลายเป็นของจำเป็น

ที่ผ่านมา บ้านของคนยุโรปจำนวนมากไม่นิยมติดเครื่องปรับอากาศ แต่วันนี้ นักวิเคราะห์มองว่า แนวคิดนั้นกำลังเปลี่ยนไป ยุโรปในยุคนี้ และในอนาคต เครื่องปรับอากาศอาจกลายเป็นสินค้าจำเป็นสำหรับการใช้ชีวิต ไม่ต่างจากประเทศไทย หรือประเทศอื่น ๆ ในเอเชีย

ข้อมูลขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) ระบุว่า ยุโรปเป็นภูมิภาคที่มีอัตราการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิเร็วกว่าอัตราเฉลี่ยของโลกมากกว่า 2 เท่า ส่งผลให้เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วเกิดบ่อยขึ้น และรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง นั่นหมายความว่า ตลาดเครื่องปรับอากาศในยุโรป อาจไม่ได้โตเพียงปีเดียว แต่กำลังเข้าสู่การเติบโตระยะยาว

เรื่องนี้ ไม่ได้จบแค่แอร์ขายดี

สิ่งที่ต้องจับตาจริง ๆ คือ ผลกระทบต่อเศรษฐกิจยุโรป เพราะอากาศที่ร้อนขึ้น กำลังทำให้รูปแบบการดำเนินชีวิต และกิจกรรมทางเศรษฐกิจเปลี่ยนไป

Financial Times อ้างอิงบทวิเคราะห์ของ Allianz Research ระบุว่า หากคลื่นความร้อนรุนแรงกลับมาเกิดซ้ำเป็นประจำทุกปี GDP ของยุโรปอาจหายไปประมาณ 0.5% ต่อปี

ส่วนประเทศในยุโรปตอนใต้ อย่างสเปนและอิตาลี ที่พึ่งพาการท่องเที่ยวและแรงงานกลางแจ้งสูง อาจได้รับผลกระทบหนักกว่า โดยจีดีพีอาจหดตัวมากกว่า 1% ต่อปี นี่จึงไม่ใช่ความเสี่ยงระยะสั้น แต่กำลังกลายเป็น "ความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง" ของเศรษฐกิจยุโรป

อากาศร้อน ทำงานได้น้อยลง

องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) และองค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า เมื่อระดับความร้อนในการทำงานสูงเกินเกณฑ์ตามดัชนี WBGT ผลิตภาพแรงงานจะลดลงประมาณ 2-3% ทุกครั้งที่ระดับความร้อนเพิ่มขึ้นอีก 1 องศาเซลเซียส

หลายประเทศจึงเริ่มจำกัดเวลาทำงานกลางแจ้งในช่วงบ่าย หรือปรับเวลาเริ่มงานให้เร็วขึ้น ทั้งภาคก่อสร้าง เกษตรกรรม โลจิสติกส์ และการขนส่ง ต่างได้รับผลกระทบ ขณะที่แรงงานในสำนักงาน ก็ต้องเปิดเครื่องปรับอากาศมากขึ้น สุดท้าย ต้นทุนค่าไฟฟ้าของภาคธุรกิจก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย

ระบบไฟฟ้า ก็เริ่มรับไม่ไหว

คลื่นความร้อน ไม่ได้ทำให้คนใช้ไฟฟ้ามากขึ้นเท่านั้น แต่ยังเริ่มกระทบการผลิตไฟฟ้าด้วย โรงไฟฟ้านิวเคลียร์หลายแห่งต้องลดกำลังการผลิต เพราะอุณหภูมิน้ำในแม่น้ำสูงเกินเกณฑ์ความปลอดภัย ไม่สามารถนำน้ำมาใช้หล่อเย็นเตาปฏิกรณ์ได้

ส่วนโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ก็ได้รับผลกระทบจากภัยแล้งและปริมาณน้ำที่ลดลง ทั้งหมดนี้ กำลังกดดันราคาค่าไฟฟ้าในยุโรป และเพิ่มต้นทุนให้กับภาคธุรกิจ