เฟดถึงกับอึ้ง! คนยากจนในอเมริกา อดมื้อกินมื้อพุ่ง 2.5 เท่า แต่คนรวยไม่สะเทือน วิกฤตเหลื่อมล้ำ ย้ำภาพโลก 2 ขั้ว

วิกฤตคนอเมริกัน อดมื้อกินมื้อพุ่ง 2.5 เท่า เหลื่อมล้ำรุนแรง 

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ภาพที่โลกเห็นจากสหรัฐอเมริกาคือเศรษฐกิจที่ยังแข็งแกร่ง ตลาดหุ้นวอลล์สตรีททำสถิติสูงสุดต่อเนื่อง บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่มีมูลค่าพุ่งทะยาน และอัตราการว่างงานยังอยู่ในระดับต่ำเมื่อเทียบกับมาตรฐานทางประวัติศาสตร์ 

แต่ภายใต้ภาพลักษณ์ของประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ กลับมีอีกด้านหนึ่งที่กำลังเผชิญวิกฤตอย่างเงียบ ๆ นั่นคือปัญหา "ความไม่มั่นคงทางอาหาร" หรือภาวะที่ประชาชนจำนวนมากไม่มีอาหารเพียงพอสำหรับการดำรงชีวิตในแต่ละเดือน

ข้อมูลล่าสุดจากงานวิจัยของธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขานิวยอร์ก หรือ New York Fed ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2569 ผ่านการสำรวจ Survey of Consumer Expectations ได้สร้างความตกใจให้กับนักเศรษฐศาสตร์จำนวนมาก

เพราะผลการศึกษาพบว่า ชาวอเมริกันจำนวนไม่น้อยกำลังเผชิญปัญหาปากท้องที่รุนแรงขึ้นอย่างชัดเจน หลังจากต้องรับผลกระทบจากเงินเฟ้อ ค่าครองชีพที่สูงขึ้น และการสิ้นสุดมาตรการช่วยเหลือในยุคโควิด-19

คนอเมริกันขาดแคลนอาหารเพิ่มขึ้น 2.5 เท่า ในเวลาไม่ถึง 6 ปี

งานวิจัยดังกล่าวติดตามครัวเรือนอเมริกันกว่า 1,200 ครัวเรือนอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2563 จนถึงปี 2569

ผลสำรวจล่าสุดพบว่า 10% ของครัวเรือนอเมริกันยอมรับว่า มีอาหารไม่เพียงพอสำหรับบริโภคในแต่ละเดือน

ตัวเลขดังกล่าวเพิ่มขึ้นจากเพียง 4% ในปี 2563

หมายความว่า ภายในเวลาไม่ถึง 6 ปี จำนวนครัวเรือนที่เผชิญภาวะขาดแคลนอาหารเพิ่มขึ้นถึง 2.5 เท่า

นักวิจัยของ New York Fed ถึงกับใช้คำว่า "Remarkable" หรือ "น่าตกใจอย่างยิ่ง" เพื่ออธิบายการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว

ตัวเลขนี้สะท้อนว่าปัญหาปากท้องกำลังกลายเป็นความท้าทายสำคัญของสังคมอเมริกัน แม้เศรษฐกิจมหภาคจะยังดูแข็งแกร่งก็ตาม

คนอเมริกันพึ่ง Food Bank และคูปองอาหารมากขึ้น

นอกจากปัญหาการมีอาหารไม่เพียงพอแล้ว งานวิจัยยังพบสัญญาณที่น่ากังวลอีกหลายด้าน

ประชาชนที่ต้องพึ่งพาอาหารบริจาคจาก Food Bank หรือคลังอาหารชุมชน เพิ่มขึ้นจาก 10.6% เป็น 15.8%

ขณะที่ผู้ได้รับความช่วยเหลือผ่านโครงการ SNAP หรือคูปองอาหารของรัฐบาลกลาง เพิ่มขึ้นจาก 10.6% เป็น 17.9%

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าชาวอเมริกันจำนวนมากเริ่มพึ่งพาความช่วยเหลือจากภาครัฐและองค์กรสาธารณกุศลมากขึ้น เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ท่ามกลางค่าครองชีพที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

 เงินออมหมดเกลี้ยง คนอเมริกันกว่า 1 ใน 3 กำลังใช้เงินก้อนสุดท้าย

อีกหนึ่งตัวเลขที่สร้างความกังวลให้กับนักเศรษฐศาสตร์ คือ 36.8% ของครัวเรือนอเมริกันมีเงินออมฉุกเฉินเหลือน้อยมาก หรือแทบไม่เหลือเลย  เพิ่มขึ้นจาก 21.8% ในปี 2563

กล่าวอีกนัยหนึ่งคือ ชาวอเมริกันมากกว่า 1 ใน 3 กำลังใช้เงินสำรองก้อนสุดท้ายของชีวิต เพื่อจ่ายค่าอาหาร ค่าเช่าบ้าน ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าใช้จ่ายจำเป็นในแต่ละวัน

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ครัวเรือนจำนวนมากมีความเปราะบางทางการเงินมากขึ้น

เพราะหากเกิดเหตุฉุกเฉิน ไม่ว่าจะเป็นการตกงาน เจ็บป่วย หรือเศรษฐกิจชะลอตัว พวกเขาอาจไม่มีเงินสำรองเพียงพอสำหรับรับมือ

ทำไมเศรษฐกิจสหรัฐฯ ดูดี แต่คนกลับลำบาก?

คำถามสำคัญที่หลายคนสงสัย คือ หากชาวอเมริกันจำนวนมากกำลังประสบปัญหาปากท้อง เหตุใดตัวเลขเศรษฐกิจโดยรวมของสหรัฐฯ จึงยังดูแข็งแกร่ง

คำตอบอยู่ที่สิ่งที่นักเศรษฐศาสตร์เรียกว่า  "เศรษฐกิจรูปตัว K"

ลักษณะของเศรษฐกิจรูปตัว K คือ กลุ่มประชากรแต่ละกลุ่มได้รับผลประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจไม่เท่ากัน

ขาบนของตัว K คือกลุ่มผู้มีรายได้สูง นักลงทุน และผู้ถือครองสินทรัพย์

คนกลุ่มนี้ได้รับประโยชน์จากราคาหุ้นที่เพิ่มขึ้น มูลค่าอสังหาริมทรัพย์ที่ปรับตัวสูงขึ้น และการเติบโตของธุรกิจขนาดใหญ่

แต่ขาล่างของตัว K คือกลุ่มรายได้น้อยและชนชั้นแรงงาน

แม้เงินเฟ้อทั่วไปจะชะลอลง แต่ราคาสินค้าจำเป็นในชีวิตประจำวันยังอยู่ในระดับสูงกว่าก่อนโควิดมาก

คนกลุ่มนี้ต้องนำรายได้เกือบทั้งหมดไปใช้กับค่าอาหาร ค่าเช่าบ้าน ค่าพลังงาน และค่ารักษาพยาบาล

ส่งผลให้คุณภาพชีวิตไม่ได้ดีขึ้นตามตัวเลขเศรษฐกิจที่รัฐบาลรายงาน