โลกกำลังเผชิญสงครามรูปแบบใหม่ ที่ไม่จำเป็นต้องใช้ขีปนาวุธหรือกองกำลังทหาร แต่สามารถสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจได้ด้วยการโจมตีผ่านระบบคอมพิวเตอร์ เพียงแค่เจาะเข้าสู่ระบบธนาคาร โรงงานอุตสาหกรรม โรงพยาบาล หรือโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ก็อาจทำให้ธุรกิจหยุดชะงัก ประชาชนไม่สามารถใช้บริการทางการเงิน และสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างได้
สำหรับประเทศไทยเองก็กำลังเผชิญความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อเศรษฐกิจพึ่งพาระบบดิจิทัลมากขึ้น ตั้งแต่การโอนเงิน การชำระสินค้า การซื้อขายออนไลน์ ไปจนถึงระบบบริหารจัดการโรงงานและห่วงโซ่อุปทาน
ข้อมูลจากรายงาน High-Tech Crime Report 2025 ของ Group-IB ระบุว่า ประเทศไทยติดอยู่ในกลุ่ม 10 ประเทศที่ตกเป็นเป้าหมายของการแฮกและการนำข้อมูลที่ถูกขโมยไปเผยแพร่สู่สาธารณะมากที่สุด โดยมีสัดส่วน 4.46% ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกที่ผ่านมา ประเทศไทยเคยเผชิญเหตุการณ์ข้อมูลรั่วไหลครั้งใหญ่หลายครั้ง เช่น กรณีกลุ่มแฮกเกอร์ 9Near ประกาศอ้างว่ามีข้อมูลส่วนบุคคลของคนไทยประมาณ 55 ล้านรายการจากหน่วยงานรัฐ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าข้อมูลส่วนบุคคลและระบบสารสนเทศของไทยยังเป็นเป้าหมายสำคัญของอาชญากรไซเบอร์
รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต วิเคราะห์ว่า สาเหตุที่การโจมตีทางไซเบอร์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา มาจากปัจจัยสำคัญ 5 ด้าน ปัจจัยแรก คือ การขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัล ปัจจุบันทั้งภาคการผลิต การค้า และระบบการเงินทั่วโลกต่างพึ่งพาเทคโนโลยีมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นระบบธนาคาร การชำระเงินออนไลน์ หรือระบบบริหารจัดการธุรกิจ ทำให้ข้อมูลและระบบคอมพิวเตอร์กลายเป็นเป้าหมายที่มีมูลค่าสูง ขณะเดียวกันหลายองค์กรยังมีช่องโหว่ด้านความปลอดภัย เปิดโอกาสให้ผู้โจมตีใช้วิธีหลอกลวงออนไลน์ หรือ Phishing การเรียกค่าไถ่ข้อมูล หรือ Ransomware รวมถึงการโจมตี DDoS เพื่อทำให้ระบบไม่สามารถให้บริการได้
ปัจจัยที่สอง คือ ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะหลังสงครามรัสเซีย-ยูเครน ที่ทำให้การโจมตีทางไซเบอร์ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือด้านการเมืองและความมั่นคงมากขึ้น ทั้งจากกลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐและกลุ่มที่ไม่ใช่รัฐ โดยมีเป้าหมายตั้งแต่การสร้างแรงกดดันต่อประเทศคู่ขัดแย้ง ไปจนถึงการทำลายระบบโครงสร้างพื้นฐานและแสวงหาผลประโยชน์ทางการเงิน
ปัจจัยที่สาม คือ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ที่ทำให้การก่ออาชญากรรมไซเบอร์ทำได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น ผู้โจมตีสามารถใช้ AI สร้างข้อความหลอกลวง ปลอมแปลงเสียงและภาพบุคคล รวมถึงพัฒนาเครื่องมือโจมตีระบบคอมพิวเตอร์ ทำให้ประชาชนและองค์กรแยกแยะการหลอกลวงได้ยากขึ้น
ปัจจัยที่สี่ คือ การขยายตัวของเครือข่ายอาชญากรรมออนไลน์และแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ที่พัฒนารูปแบบการหลอกลวงอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ Romance Scam หลอกให้รักแล้วโอนเงิน การหลอกลงทุนที่อ้างผลตอบแทนสูง ไปจนถึงการปลอมตัวเป็นเจ้าหน้าที่รัฐและส่งลิงก์ปลอมเพื่อขโมยข้อมูลหรือเงินในบัญชีธนาคาร ปัญหาเหล่านี้ไม่เพียงสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินประชาชน แต่ยังกระทบความเชื่อมั่นต่อระบบธุรกรรมออนไลน์ด้วย
และปัจจัยที่ห้า คือ ข้อจำกัดด้านระบบรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ ทั้งงบประมาณ บุคลากร และเทคโนโลยี โดยเฉพาะผู้ประกอบการ SME ที่มีเงินทุนจำกัด ไม่สามารถลงทุนในระบบป้องกันภัยไซเบอร์ที่มีประสิทธิภาพ หรือจ้างผู้เชี่ยวชาญมาดูแลระบบได้อย่างเพียงพอ
หากดูภาพรวมความเสียหายทางเศรษฐกิจ ข้อมูลการวิเคราะห์ที่อ้างอิงรายงานจาก OECD และงานศึกษาต่าง ๆ ชี้ว่า เหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ทั่วโลกมีการกระจุกตัวอยู่ในภูมิภาคอเมริกาเหนือและยุโรปเป็นสัดส่วนสูงโดยข้อมูลสัดส่วนเหตุการณ์สะสมที่นำมาวิเคราะห์ระบุว่า อเมริกาเหนือมีสัดส่วนประมาณ 51% ยุโรปและเอเชียกลาง 27% ส่วนอาเซียนและเอเชียตะวันออกประมาณ 5% เอเชียใต้ 4% ตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ 3% ลาตินอเมริกาและแคริบเบียน 3% เอเชียตะวันออกและแปซิฟิก 3% และภูมิภาคอื่น ๆ อีก 4%
สรุปข่าว
โลกกำลังเผชิญสงครามรูปแบบใหม่ ที่ไม่จำเป็นต้องใช้ขีปนาวุธหรือกองกำลังทหาร แต่สามารถสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจได้ด้วยการโจมตีผ่านระบบคอมพิวเตอร์ เพียงแค่เจาะเข้าสู่ระบบธนาคาร โรงงานอุตสาหกรรม โรงพยาบาล หรือโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ก็อาจทำให้ธุรกิจหยุดชะงัก ประชาชนไม่สามารถใช้บริการทางการเงิน และสร้างความเสียหายเป็นวงกว้างได้
สำหรับประเทศไทยเองก็กำลังเผชิญความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อเศรษฐกิจพึ่งพาระบบดิจิทัลมากขึ้น ตั้งแต่การโอนเงิน การชำระสินค้า การซื้อขายออนไลน์ ไปจนถึงระบบบริหารจัดการโรงงานและห่วงโซ่อุปทาน
ข้อมูลจากรายงาน High-Tech Crime Report 2025 ของ Group-IB ระบุว่า ประเทศไทยติดอยู่ในกลุ่ม 10 ประเทศที่ตกเป็นเป้าหมายของการแฮกและการนำข้อมูลที่ถูกขโมยไปเผยแพร่สู่สาธารณะมากที่สุด โดยมีสัดส่วน 4.46% ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกที่ผ่านมา ประเทศไทยเคยเผชิญเหตุการณ์ข้อมูลรั่วไหลครั้งใหญ่หลายครั้ง เช่น กรณีกลุ่มแฮกเกอร์ 9Near ประกาศอ้างว่ามีข้อมูลส่วนบุคคลของคนไทยประมาณ 55 ล้านรายการจากหน่วยงานรัฐ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าข้อมูลส่วนบุคคลและระบบสารสนเทศของไทยยังเป็นเป้าหมายสำคัญของอาชญากรไซเบอร์
รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต วิเคราะห์ว่า สาเหตุที่การโจมตีทางไซเบอร์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา มาจากปัจจัยสำคัญ 5 ด้าน ปัจจัยแรก คือ การขยายตัวของเศรษฐกิจดิจิทัล ปัจจุบันทั้งภาคการผลิต การค้า และระบบการเงินทั่วโลกต่างพึ่งพาเทคโนโลยีมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นระบบธนาคาร การชำระเงินออนไลน์ หรือระบบบริหารจัดการธุรกิจ ทำให้ข้อมูลและระบบคอมพิวเตอร์กลายเป็นเป้าหมายที่มีมูลค่าสูง ขณะเดียวกันหลายองค์กรยังมีช่องโหว่ด้านความปลอดภัย เปิดโอกาสให้ผู้โจมตีใช้วิธีหลอกลวงออนไลน์ หรือ Phishing การเรียกค่าไถ่ข้อมูล หรือ Ransomware รวมถึงการโจมตี DDoS เพื่อทำให้ระบบไม่สามารถให้บริการได้
ปัจจัยที่สอง คือ ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะหลังสงครามรัสเซีย-ยูเครน ที่ทำให้การโจมตีทางไซเบอร์ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือด้านการเมืองและความมั่นคงมากขึ้น ทั้งจากกลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐและกลุ่มที่ไม่ใช่รัฐ โดยมีเป้าหมายตั้งแต่การสร้างแรงกดดันต่อประเทศคู่ขัดแย้ง ไปจนถึงการทำลายระบบโครงสร้างพื้นฐานและแสวงหาผลประโยชน์ทางการเงิน
ปัจจัยที่สาม คือ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ที่ทำให้การก่ออาชญากรรมไซเบอร์ทำได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น ผู้โจมตีสามารถใช้ AI สร้างข้อความหลอกลวง ปลอมแปลงเสียงและภาพบุคคล รวมถึงพัฒนาเครื่องมือโจมตีระบบคอมพิวเตอร์ ทำให้ประชาชนและองค์กรแยกแยะการหลอกลวงได้ยากขึ้น
ปัจจัยที่สี่ คือ การขยายตัวของเครือข่ายอาชญากรรมออนไลน์และแก๊งคอลเซ็นเตอร์ ที่พัฒนารูปแบบการหลอกลวงอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ Romance Scam หลอกให้รักแล้วโอนเงิน การหลอกลงทุนที่อ้างผลตอบแทนสูง ไปจนถึงการปลอมตัวเป็นเจ้าหน้าที่รัฐและส่งลิงก์ปลอมเพื่อขโมยข้อมูลหรือเงินในบัญชีธนาคาร ปัญหาเหล่านี้ไม่เพียงสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินประชาชน แต่ยังกระทบความเชื่อมั่นต่อระบบธุรกรรมออนไลน์ด้วย
และปัจจัยที่ห้า คือ ข้อจำกัดด้านระบบรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ ทั้งงบประมาณ บุคลากร และเทคโนโลยี โดยเฉพาะผู้ประกอบการ SME ที่มีเงินทุนจำกัด ไม่สามารถลงทุนในระบบป้องกันภัยไซเบอร์ที่มีประสิทธิภาพ หรือจ้างผู้เชี่ยวชาญมาดูแลระบบได้อย่างเพียงพอ
หากดูภาพรวมความเสียหายทางเศรษฐกิจ ข้อมูลการวิเคราะห์ที่อ้างอิงรายงานจาก OECD และงานศึกษาต่าง ๆ ชี้ว่า เหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ทั่วโลกมีการกระจุกตัวอยู่ในภูมิภาคอเมริกาเหนือและยุโรปเป็นสัดส่วนสูงโดยข้อมูลสัดส่วนเหตุการณ์สะสมที่นำมาวิเคราะห์ระบุว่า อเมริกาเหนือมีสัดส่วนประมาณ 51% ยุโรปและเอเชียกลาง 27% ส่วนอาเซียนและเอเชียตะวันออกประมาณ 5% เอเชียใต้ 4% ตะวันออกกลางและแอฟริกาเหนือ 3% ลาตินอเมริกาและแคริบเบียน 3% เอเชียตะวันออกและแปซิฟิก 3% และภูมิภาคอื่น ๆ อีก 4%
ส่วนความเสียหายทางเศรษฐกิจจากการโจมตีไซเบอร์ มีการประเมินอยู่ในช่วง 0.32–2.3% ของ GDP หรือคิดเป็นมูลค่าตั้งแต่ประมาณ 40 ล้านดอลลาร์ ไปจนถึงมากกว่า 111,000 ล้านดอลลาร์ ขึ้นอยู่กับขอบเขตและวิธีการประเมินในแต่ละรายงาน
ผลกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับบริษัทที่ถูกแฮกโดยตรง แต่ยังลุกลามไปถึงการหยุดชะงักของการผลิต การสูญเสียประสิทธิภาพแรงงาน การให้บริการที่ล่าช้า และกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกี่ยวเนื่องกัน เมื่อพิจารณาความเสี่ยงรายอุตสาหกรรม จากงานศึกษาของ Friederikos Fotis ปี 2024 ที่วิเคราะห์ 17 อุตสาหกรรม พบว่า กลุ่มสาธารณสุข การเงิน และเภสัชกรรม เป็น 3 กลุ่มที่มีความเสี่ยงและผลกระทบทางเศรษฐกิจสูง โดยประเมินมูลค่าผลกระทบไว้ที่ประมาณ 10 ล้านดอลลาร์ 5.97 ล้านดอลลาร์ และ 5.01 ล้านดอลลาร์ตามลำดับ ขณะที่หน่วยงานรัฐบาล โรงแรม และสื่อ เป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่ำกว่าเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมอื่นในงานศึกษาดังกล่าว
กลับมาที่ประเทศไทย สถิติภัยคุกคามทางไซเบอร์ของสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ หรือ สกมช. สะท้อนให้เห็นแนวโน้มที่น่ากังวล โดยจำนวนเหตุการณ์โจมตีเพิ่มขึ้นจากประมาณ 2,000 ครั้งในปี 2023 เป็นมากกว่า 3,000 ครั้งในปี 2026 เฉพาะช่วง 9 เดือนแรกของปีนี้ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงกันยายน พบเหตุการณ์โจมตีแล้ว 3,264 ครั้ง หรือเฉลี่ยประมาณวันละ 12 ครั้ง
ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าภัยไซเบอร์กำลังกลายเป็นความเสี่ยงที่เกิดขึ้นแทบทุกวัน และไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวอีกต่อไป เพราะหากระบบที่ถูกโจมตีเป็นระบบการเงิน การขนส่ง พลังงาน หรือระบบสาธารณสุข ผลกระทบอาจขยายจากองค์กรหนึ่งไปสู่ประชาชนและเศรษฐกิจในวงกว้าง
ที่สำคัญเมื่อพิจารณา 10 อุตสาหกรรมสำคัญของประเทศไทย ซึ่งมีมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกันกว่า 12.74 ล้านล้านบาท หรือมากกว่า 60% ของ GDP พบว่าเกือบทุกภาคธุรกิจมีความเสี่ยงจากการโจมตีทางไซเบอร์ในระดับที่แตกต่างกัน โดยกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงมาก ได้แก่ ภาคการเงินและธนาคาร รวมถึงภาคพลังงานและสาธารณูปโภค เพราะเป็นระบบสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตและกิจกรรมทางเศรษฐกิจของประเทศ
ส่วนกลุ่มเสี่ยงสูง ได้แก่ ภาคสาธารณสุข โทรคมนาคม อุตสาหกรรมการผลิต การขนส่งและโลจิสติกส์ รวมถึงบริการภาครัฐขณะที่กลุ่มเสี่ยงปานกลาง ได้แก่ ภาคการค้าและอีคอมเมิร์ซ การท่องเที่ยวและโรงแรม รวมถึงสื่อและบันเทิง
ขณะที่เมื่อพิจารณาข้อมูลเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกและอาเซียน จากรายงาน OECD ปี 2026 พบว่า จีนมีสัดส่วนเหตุการณ์ที่มีการรายงานสูงสุด 22% รองลงมาคือญี่ปุ่น 21% ส่วนเกาหลีใต้ สิงคโปร์ ไทย และฟิลิปปินส์ มีสัดส่วนประเทศละประมาณ 10%หากแยกเฉพาะประเทศอาเซียน ไทย สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ จึงอยู่ในกลุ่มที่มีสัดส่วนเหตุการณ์ที่มีการรายงานสูงสุดร่วมกัน รองลงมาคือมาเลเซีย 6% อินโดนีเซีย 4% ส่วนกัมพูชาและเวียดนามอยู่ที่ประเทศละ 3%
ตัวเลขนี้สะท้อนว่าไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ต้องเฝ้าระวังภัยคุกคามไซเบอร์อย่างใกล้ชิด โดยมีปัจจัยเปราะบางสำคัญ 3 ด้าน หนึ่ง คือการขยายตัวของธุรกรรมการเงินดิจิทัลและการค้าออนไลน์ ทำให้ระบบชำระเงินและข้อมูลทางการเงินของประชาชนกลายเป็นเป้าหมายสำคัญ สอง ภาคการผลิต การขนส่ง และโลจิสติกส์ของไทยเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานระหว่างประเทศ หากระบบดิจิทัลถูกโจมตี อาจกระทบต่อการผลิตและการส่งออก และสาม ระบบพลังงาน โทรคมนาคม สาธารณสุข และบริการภาครัฐ ล้วนเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ หากถูกโจมตีอย่างรุนแรง อาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและความมั่นคงของประเทศในวงกว้าง
ขณะเดียวกัน ความเสี่ยงในอนาคตอาจไม่ได้หยุดอยู่แค่การหลอกโอนเงินหรือขโมยข้อมูล แต่ยังอาจเชื่อมโยงกับสงครามลูกผสม หรือ Hybrid Warfare ซึ่งเป็นการผสมผสานเครื่องมือหลายรูปแบบ ทั้งการโจมตีทางไซเบอร์ การก่อวินาศกรรม และการบิดเบือนข้อมูล เพื่อสร้างแรงกดดันต่อประเทศเป้าหมาย
สำหรับแนวทางรับมือ รศ.ดร.อัทธ์ เสนอให้ประเทศไทยเร่งยกระดับมาตรการป้องกันภัยไซเบอร์อย่างน้อย 7 ด้าน คือหนึ่ง ป้องกันการโจมตีเรียกค่าไถ่ หรือ Ransomware โดยกำหนดให้หน่วยงานรัฐและภาคธุรกิจสำรองข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ พร้อมจัดทำแผนฟื้นฟูระบบ เพื่อให้สามารถกลับมาดำเนินงานได้เร็วที่สุดหากถูกโจมตี
สอง ยกระดับการป้องกัน DDoS โดยเฉพาะระบบธนาคาร การชำระเงินออนไลน์ เว็บไซต์หน่วยงานรัฐ และบริการดิจิทัลที่มีประชาชนใช้งานจำนวนมากสาม เพิ่มความปลอดภัยให้กับโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นระบบไฟฟ้า ประปา การบิน โรงพยาบาล โรงงานอาหาร และระบบโลจิสติกส์ เพื่อป้องกันไม่ให้การโจมตีทางไซเบอร์กลายเป็นเหตุให้ระบบเศรษฐกิจหยุดชะงัก
สี่ สนับสนุน SMEให้เข้าถึงระบบรักษาความปลอดภัยไซเบอร์ ผ่านมาตรการลดหย่อนภาษี เงินสนับสนุน ห้า เพิ่มงบประมาณและพัฒนาบุคลากรด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ หก ขยายความร่วมมือด้านความมั่นคงไซเบอร์กับประเทศสมาชิกอาเซียนและต่างประเทศ เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลภัยคุกคาม ติดตามเครือข่ายอาชญากรรม และรับมือการโจมตีที่ข้ามพรมแดน
และเจ็ด เตรียมรับมือสงครามลูกผสม หรือ Hybrid Warfare โดยบูรณาการการทำงานร่วมกันทุกฝ่ายเพื่อให้สามารถรับมือกับภัยคุกคามที่ไม่ได้จำกัดอยู่แค่โลกออนไลน์
ทั้งหมดนี้สะท้อนว่า ภัยไซเบอร์กำลังกลายเป็นความเสี่ยงทางเศรษฐกิจที่ประเทศไทยไม่สามารถมองข้ามได้อีกต่อไป การโจมตีเพียงครั้งเดียวอาจสร้างความเสียหายต่อเนื่องไปทั้งระบบเศรษฐกิจ
- ทรู ดิจิทัล ไซเบอร์ซิเคียวริตี้ ถอดรหัสภัยไซเบอร์ยุคใหม่ ชู AI เสริมความพร้อม
- สมาคมบริษัทจัดการลงทุน แจ้งข้อมูลรั่ว 170 ราย แต่ไม่กระทบนักลงทุน
- เปิด 5 แนวทาง ไทยยกระดับ “รับมือภัยไซเบอร์” ป้องกันเข้มใช้ AI เจาะช่องโหว่
- มหันตภัยแฮกเกอร์ เจาะระบบป่วนยุโรป ลุกลามถึงเอเชีย ไทยรับมืออย่างไร
- บทเรียนจากยุโรป! รัฐ-ธปท. ยกระดับตั้งรับการโจมตีทางไซเบอร์ - รับมือภัยคุกคาม
ที่มาข้อมูล : TNN รวบรวม
ที่มารูปภาพ : TNN
