เปิด 5 แนวทาง ไทยยกระดับ “รับมือภัยไซเบอร์” ป้องกันเข้มใช้ AI เจาะช่องโหว่

พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ เปิดเผยว่า ปัจจุบันมีการโจมตีทางไซเบอร์เกิดขึ้นกับหน่วยงานราชการ ระบบสาธารณูปโภค และธนาคาร โดยหน่วยงานที่รับผิดชอบยังสามารถป้องกันและดูแลระบบได้ แต่รัฐบาลเห็นว่าจำเป็นต้องเพิ่มระดับการเตรียมพร้อม เนื่องจากวิธีการโจมตีเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

โดยเฉพาะการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ค้นหาจุดอ่อนและช่องโหว่ของระบบ ทำให้หน่วยงานที่ทำหน้าที่ป้องกันต้องพัฒนาความสามารถในการรับมืออย่างต่อเนื่อง

เรามาดูกันว่า รัฐบาลเตรียมยกระดับการรับมือภัยไซเบอร์อย่างไร และข้อสั่งการจากที่ประชุม สมช. ครอบคลุมด้านใดบ้าง

 ยกระดับมาตรการป้องกัน ทบทวนแผนรับมือภัยไซเบอร์จากบทเรียนทั่วโลก

ข้อสั่งการสำคัญของนายกรัฐมนตรี คือการให้หน่วยงานที่รับผิดชอบเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าชี้แจงมาตรการป้องกันภัยไซเบอร์ที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน พร้อมประเมินว่ามาตรการดังกล่าวมีประสิทธิภาพเพียงพอหรือไม่ เมื่อเทียบกับรูปแบบการโจมตีที่เปลี่ยนแปลงไป

นอกจากนี้ ยังให้ศึกษาบทเรียนจากประเทศต่าง ๆ ที่เคยเผชิญเหตุการณ์โจมตีทางไซเบอร์ นำมาวิเคราะห์และปรับปรุงแผนป้องกัน รวมถึงแนวทางแก้ไขปัญหาให้เหมาะสมกับสถานการณ์ของประเทศไทย

โดยกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) จะเป็นหน่วยงานหลักในการเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาหารือรายละเอียดอีกครั้ง เพื่อกำหนดแนวทางยกระดับมาตรการป้องกันและการดำเนินงานในระยะต่อไป

แบ่งระดับการรับมือ 3 ระดับ กำหนดหน่วยงานรับผิดชอบชัดเจน

อีกประเด็นสำคัญคือการกำหนดมาตรการป้องกันภัยไซเบอร์ตามแผนเตรียมพร้อมแห่งชาติและแผนบริหารวิกฤตการณ์ โดยแบ่งการรับมือออกเป็น 3 ระดับ เพื่อให้การบริหารจัดการสถานการณ์สอดคล้องกับความรุนแรงของเหตุการณ์

ในภาวะปกติ สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และกระทรวงดีอี จะเป็นหน่วยงานหลักในการติดตามสถานการณ์และดำเนินมาตรการป้องกัน โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดีอีเป็นผู้กำกับดูแล

ส่วนเมื่อสถานการณ์ยกระดับเข้าสู่ภาวะวิกฤต สภาความมั่นคงแห่งชาติจะเข้ามามีบทบาทในการกำกับดูแล เพื่อให้การบริหารจัดการปัญหาสามารถดำเนินการได้ในระดับความมั่นคงแห่งชาติ

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดการปฏิบัติในแต่ละระดับยังต้องหารือร่วมกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม

ตั้งศูนย์ปฏิบัติการ สมช. ติดตามสถานการณ์ตั้งแต่ปกติถึงวิกฤต

ที่ประชุมยังมีการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการสำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ เพื่อเป็นกลไกจัดเตรียมข้อมูลและติดตามสถานการณ์ด้านความมั่นคงอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ภาวะปกติไปจนถึงภาวะวิกฤต

ศูนย์ดังกล่าวจะทำหน้าที่ประสานงานกับส่วนราชการ ภาคเอกชน และเครือข่ายนักวิชาการ เพื่อรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์สถานการณ์ และสนับสนุนการทำงานร่วมกันเมื่อเกิดปัญหาหรือวิกฤตการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อประเทศ

ยกระดับความมั่นคงระบบธนาคาร ป้องกันผลกระทบต่อเงินฝากประชาชน

ภาคการเงินเป็นอีกหนึ่งโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่รัฐบาลให้ความสำคัญ โดยธนาคารแห่งประเทศไทยได้ชี้แจงต่อที่ประชุมว่า มีการหารือกับธนาคารต่าง ๆ เพื่อเตรียมมาตรการป้องกันและดูแลระบบ ซึ่งปัจจุบันยังสามารถดำเนินการได้ตามปกติ

อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีกำชับว่า หากเกิดเหตุการณ์รุนแรงจนเข้าสู่ภาวะวิกฤต ธนาคารจะต้องสามารถแก้ไขปัญหาได้ทันที โดยต้องไม่ปล่อยให้ประชาชนที่ฝากเงินได้รับผลกระทบ

พัฒนาเทคโนโลยีและอุปกรณ์รับมือการโจมตีที่ใช้ AI ค้นหาช่องโหว่

พล.อ.ชัยพฤกษ์ยอมรับว่า การโจมตีทางไซเบอร์เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และผู้โจมตีพยายามใช้ทุกโอกาสในการค้นหาช่องโหว่ของระบบ โดยปัจจุบันมีการนำ AI มาใช้ช่วยค้นหาจุดอ่อน ทำให้การป้องกันมีความท้าทายมากขึ้น

แม้ระบบป้องกันของประเทศไทยยังมีความน่าเชื่อถือ แต่ไม่สามารถประมาทได้ เนื่องจากเทคนิคการโจมตีเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

สำหรับความพร้อมด้านอุปกรณ์และเทคโนโลยี กระทรวงดีอีจะเชิญหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาจัดเวิร์กช็อป เพื่อประเมินว่าระบบและเครื่องมือที่มีอยู่ในปัจจุบันเพียงพอหรือไม่ และมีส่วนใดที่ต้องพัฒนาเพิ่มเติม เพื่อให้สามารถรับมือกับรูปแบบการโจมตีที่ซับซ้อนขึ้น

ความมั่นคงชายแดนและแผนรับมือวิกฤตต่างประเทศ อยู่ในวาระ สมช. ด้วย

นอกเหนือจากภัยไซเบอร์ ที่ประชุม สมช. ยังหารือสถานการณ์ชายแดนไทย-เมียนมา โดยกองทัพบกและกระทรวงมหาดไทยได้ชี้แจงมาตรการเตรียมความพร้อม รวมถึงการจัดเตรียมพื้นที่ปลอดภัยสำหรับคนไทยและผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์สงครามที่ข้ามเข้ามาในประเทศไทย

ขณะที่นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ มีกำหนดเดินทางเยือนเมียนมาในวันที่ 12 พฤศจิกายน 2569 โดยจะนำประเด็นสถานการณ์ชายแดนไปหารือด้วย

ส่วนสถานการณ์ชายแดนไทย-กัมพูชา กระทรวงการต่างประเทศได้รายงานความคืบหน้าการหารือในเวทีต่าง ๆ พร้อมระบุถึงแนวทางตอบโต้และการดูแลข้อมูลข่าวสารให้รวดเร็วยิ่งขึ้น โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะร่วมกันวิเคราะห์แผนดำเนินงานทั้งด้านชายแดนทางบกและทางทะเล

สำหรับสถานการณ์ตะวันออกกลาง เลขาธิการ สมช. ระบุว่า ที่ประชุมครั้งนี้ไม่ได้หารือรายละเอียดเกี่ยวกับฉากทัศน์ของสถานการณ์ แต่รัฐบาลได้จัดทำแผนรองรับไว้แล้ว และอยู่ระหว่างปรับแก้ คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในไม่เกินหนึ่งสัปดาห์ ก่อนส่งให้หน่วยงานต่าง ๆ นำไปดำเนินการ